Türkiye’de New Age Melek Kültleri: Geleneğin Dönüşümü mü, İstismarı mı?

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 315 - 333, 31.12.2025

Halil Özel

https://doi.org/10.51490/oksident.1761671

Öz

Melek inanışının, günümüzde, üç monoteist dinin mensuplarından özellikle Hıristiyanlar ile Müslümanları hedef alacak şekilde yeni bazı trendlerle dönüştürüldüğü görülmektedir. Her ne kadar hâkim dine ait unsurlarla bezeli olsa da diğer dinlerden de kayda değer motifler ihtiva eden ve böylece gelenekte bir dönüşümü de ortaya koyan yeni melek inanışlarının rastlandığı gruplar, New Age hareketler içerisinde değerlendirilmelidir. 2000’li yıllardan itibaren yükselişe geçen bu kültlerin pazarlayıcıları, kendilerini melek terapistleri ya da melek koçları olarak adlandıran, meleklerle iletişime geçtiğini iddia eden ve onlardan ilham/mesaj aldığını öne süren medyum, astrolog, kâhin, spiritüalist vb. kimlikli şahıslardır. Onlar, meleklerle ilgili inanış ve kabulleri, melek enerjisi, melek koruması, melekleri yardıma çağırma, meleklerle çakra temizleme gibi adlar altında düzenledikleri seanslar, eğitimler ya da satışa sundukları yayınlar veya paketler için malzeme olarak kullanmaktadırlar. Faydalandıkları mecralar bugün daha çok dijital ve sosyal medya araçları iken basılı yayınları da kullanmaktadırlar. Hedef kitlelerini/alıcılarını ise genellikle müesses dinin esasları ile ibadetlerine mesafeli, bunlarla ilgili çoğu zaman temel seviyede dahi bilgisi bulunmayan kimseler ve bilhassa kadınlar oluşturmaktadır. Ülkemizde de sosyal medyada ve internet ortamlarında hâlen faaliyet gösteren birçok “melek koçu” ya da “melek terapistinin” çeşitli çalışmalarıyla karşılaşmak mümkündür. Gerek dijital gerek basılı gerekse de görsel yayınlarında kullandıkları jargon, malzeme ve yöntemin genellikle Amerika ve Avrupa menşeli ya da taklidi olduğu, yani Batı’dan ithal ve intihal edildiği, bununla birlikte belli ölçüde İslâmî bir kisveye de büründürüldüğü kolaylıkla anlaşılmaktadır. Bu makalede, tıpkı Antik Çağ’da olduğu gibi 21. asırda tekrar popüler bir heterodoks halk dindarlığına konu olan melek inanış ve pratiklerinin, geleneksel dinlerin öğretileriyle devamlılık, kopuş ve dönüşümleri, Türkiye örneği üzerinden karşılaştırmalı yöntemle incelenmekte ve içerik analizi yapılmaktadır. Literatürde New Age hareketlere dair pek çok çalışma bulunsa da New Age melek kültlerini Dinler Tarihi açısından konu edinen müstakil bir akademik çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamız, ilgili boşluğu tek başına doldurmaktan ziyade söz konusu inanış ve pratiklerin akademik ilgiyi çekme ve ilmî bir yaklaşımla farklı açılardan tartışılmasını sağlama gayesi gütmektedir. Türkiye’deki duruma odaklanan bu makalede, bu inanış ve pratiklerin, müesses dinlerin gelenekleri ve öğretileriyle bazı paralellikler taşısa da birçok yönden onlardan farklılaştığı ve bu farklılaşmanın bazen dönüşüm bazen de kopuşun varlığına işaret ettiği, bununla birlikte örnek birçok vaka ile gösterildiği gibi bir istismar vakıasının da söz konusu olduğu ortaya konmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dinler Tarihi , New Age , Melek kültleri , Meleklerle İletişim , Melek koruması , Melek şifası

New Age Angel Cults in Türkiye: Transformation or Abuse of Tradition?

Öz

Today, it is seen that the angelic belief has been transformed with some new trends targeting the members of the three monotheistic religions, especially Christians and Muslims. The groups in which new angel beliefs are encountered, which, although adorned with elements of the dominant religion, contain significant motifs from other religions and thus reveal a transformation in tradition, should be evaluated within New Age religious or spiritual movements. The marketers of these cults, which have been on the rise since the 2000s, are individuals such as mediums, astrologers, clairvoyants, spiritualists, and others who call themselves angel therapists or angel coaches, claiming to communicate with angels and receive inspiration/messages from them. They use these concepts as material for their sessions, trainings, and publications or packages they sell under the guise of angelic energy, angelic protection, invoking angelic help, and angelic chakra cleansing. Their target audiences/recipients are generally people, especially women, who are distant from the principles and practices of the established religion and often do not have even basic knowledge about them. In our country, it is possible to come across various works of many "angel coaches" or "angel therapists" who are still active on social media and the internet. It is easily understood that the jargon, materials and methods they use in their digital, printed and visual publications are generally of American and European origin, that is, they are imported and plagiarized from the West and partially disguised as Islamic. In this article, the continuities, ruptures and transformations of angelic beliefs and practices, which are once again the subject of popular heterodox public religiosity in the 21st century, with the teachings of traditional religions, are analyzed comparatively and content analyzed on the example of Türkiye. Although there are many studies in the literature on New Age movements, angels and angelology, there is no independent academic study that examines New Age angel cults from the perspective of the History of Religions. Rather than filling this gap on its own, our study aims to draw academic attention to these beliefs and practices and to discuss them from different angles with a scholarly approach. Focusing on the situation in Türkiye, this article argues that although these beliefs and practices have some parallels with the traditions and teachings of the established religions, they differ from them in many ways, and that this differentiation indicates the existence of a transformation rather than a rupture.

Anahtar Kelimeler

History of Religions , New Age , Angel cults , Angel energy , Communication with angels , Angel protection , Angel healing

Kaynakça

• Aksel, Hesna Serra. Yeni Çağ Dini: Ezoterik Geleneğin Popüler Kültüre Dönüşümü. Ankara: Eskiyeni Yayınları, 2021.
• Arnold, Clinton E. The Colossian Syncretism: The Interface Between Christianity and Folk Belief at Colossae. Michigan: Baker Books, 1996.
• “Basmelek Mikail’in Mucizeleri: Ilahi Rehberlik Kitabinin Yazarindan”. goodreads, erişim: 09.07.2025, https://www.goodreads.com/book/show/34358441-basmelek-mikail-in-mucizeleri.
• “Beki İkala Erikli’nin katili: Saçlarımı tarayamaz hale gelmiştim”. CNNTÜRK.com, erişim: 31.03.2017, https://www.cnnturk.com/turkiye/beki-ikala-eriklinin-katili-saclarimi-tarayamaz-hale-gelmistim-620385?page=1.
• “Beki İkala Erikli’yi Öldüren Katilin Annesi Her Şeyi İfşa Etti”. memurlar.net, erişim: 28.04.2017, https://www.memurlar.net/album/12451/.
• Boretius, Alfredus (ed.). Monumenta Germaniae Historica. Legum Sectio II: Capitularia Regum Francorum. Hannover: Impensis Bibliopolii Hahniani, 1883.
• Büyükatlı, Aksu. Koruyucu Meleğiniz Sizi Bekliyor. İstanbul: Sınır Ötesi Yayınları, 2012.
• Büyükatlı, Aksu. Melek Öğretileri. İstanbul: Nokta Kitap, 2014.
• Ceyhan, İrem. “New Age Hareketi Melek Tasavvuruna Kur’ân Işığında Kelâmî Bir Bakış”. Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12/1 (2025): 195-216.
• Cline, Rangar. “Archangels, Magical Amulets, and the Defense of Late Antique Miletus”. Journal of Late Antiquity 4/1 (2011): 55-78.
• Cooper, Diana. Meleklerden Cevaplar. Çev. Ceyda Yüksel, 3. baskı, İstanbul: Maya Kitap, 2012.
• Demiryürek, Ahmet Selim. Geç Modern Toplumda Dindar Kadınların Spiritüel Arayışları. Doktora Tezi, Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi, 2024.
• Dobschütz, Ernst von. Das Decretum Gelasianum de libris recipiendis et non recipiendis. Leipzig: J. C. Hinrichs’sche Buchhandlung, 1912.
• Dosoo, Korshi. “Ministers of Fire and Spirit: Knowing Angels in the Coptic Magical Papyri”. Inventer les anges de l’Antiquité à Byzance, 25/2 (2021): 403-434.
• Emerton, Ephraim (çev.). The Letters of Saint Boniface. New York: Columbia University Press, 1940.
• Endresen, Cecilie. “‘Mr. fix-it archangel’ Michael in American New Age spirituality”. The Archangel Michael Beyond Orthodoxies: History, Politics and Popular Culture, ed. Tsakos, Alexandros & Marie von der Lippe, Londra: Bloomsbury Publishing, 2025, 215-245.
• Erbaş, Ali. “Melek”. DİA, Ankara: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi, 2004, 29: 40-42.
• Erbaş, Ali. Melekler Alemi: İlahi Dinlerde Melek İnancı. İstanbul: Nun Yayıncılık, 2012.
• Erikli, Beki İkala. Meleklerin Gücü. 3. baskı, İstanbul: Mona Kitap, 2016.
• Erikli, Beki İkala. Meleklerle Yaşamak. 6. baskı, İstanbul: Mona Kitap, 2016.
• Erikli, Beki İkala. Meleklerle Yaşamak El Kitabı. 14. baskı, İstanbul: Goa Yayıncılık, 2011.
• Erikli, Beki İkala. Meleklerle Yaşamak: Geçmiş Şifası. 4. baskı, İstanbul: Mona Kitap, 2021.
• Erikli, Beki İkala. Yeni Çağın Çocukları. 5. baskı, İstanbul: Mona Kitap, 2016.
• Even, Rabbi Adin & Israel Steinsaltz. “Avodah Zarah 42b: The William Davidson Talmud (Koren - Steinsaltz)”. Sefaria, erişim: 04.07.2025, https://www.sefaria.org/Avodah_Zarah.42b?lang=bi&with=About&lang2=en.
• Flint, Valerie I. J. The Rise of Magic: In Early Medieval Europe. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1991.
• Fowler, Maudy & Gail Hunt. Melek Fısıltıları: Meleklerden Gelen Umut ve Şifa Fısıltıları. Çev. Mahmut Kurdoğlu, İstanbul: Mona Kitap, 2017.
• Gardella, Peter. American Angels: Useful Spirits in the Material World. Lawrence: University Press of Kansas, 2007.
• Gilhus, Ingvild Sælid. “On the Category of Angels”. The Archangel Michael in Africa: History, Cult, and Persona, ed. Ingvild Sælid Gilhus v.dğr., Londra, New York: Bloomsbury Publishing, 2019, 11-21.
• Guggenheimer, Heinrich W. (ed.). The Jerusalem Talmud: First Order: Zeraïm; Tractate Berakhot. Berlin, New York: Walter de Gruyter, 2000.
• Hefele, Charles Joseph. A History of the Councils of the Church: From the Original Documents: A.D. 326 to A.D. 429. Çev. Henry Nutcombe Oxenham, Edinburgh: T. & T. Clarck, 1876.
• Hoffmann, Matthias Reinhard. “Systematic Chaos or Chain of Tradition? References to Angels and ‘Magic’ in Early Jewish and Early Christian Literature and Magical Writings”. Representations of Angelic Beings in Early Jewish and in Christian Traditions, ed. Amsalu Tefera & Loren Theo Stuckenbruck, Tübingen: Mohr Siebeck, 2021, 89-129.
• Huttner, Ulrich. Early Christianity in the Lycus Valley. Çev. David Green, Boston: Brill, 2013.
• Işınsu, Tuğçe. Melekler ve Dünyanın Kurtuluşu. 23. baskı, İstanbul: Feniks Kitap, 2021.
• “Jewish Author Beki Ikala Erikli Gunned Down in Istanbul”. Haaretz, erişim: 18.12.2016, https://www.haaretz.com/jewish/2016-12-18/ty-article/jewish-author-gunned-down-in-istanbul/0000017f-e1f4-d38f-a57f-e7f6e6430000.
• “Jewish author gunned down in Istanbul”. Jewish Telegraphic Agency,16 Aralık 2016, https://www.jta.org/2016/12/16/israel/jewish-author-gunned-down-in-istanbul.
• Johnson, Lawrence J. Worship in the Early Church: An Anthology of Historical Sources. Collegeville, Minnesota: Liturgical Press, 2009.
• Karayel, Selestia Hülya. “Ücretler”. Selestia Plus, erişim: 11.07.2025, http://www.selestiaplus.net/ucretler/.
• Kieckhefer, Richard. “Angel Magic and the Cult of Angels in The Later Middle Ages”. Contesting Orthodoxy in Medieval and Early Modern Europe: Heresy, Magic and Witchcraft, ed. Louise Nyholm Kallestrup & Raisa Maria Toivo, Cham: Palgrave Macmillan, 2017, 71-110.
• Kumlu, Esin. Melek Mucizesi Şifa Teknikleri. İstanbul: Güzeldünya Kitapları, 2015.
• Lamy, Thomas Josephus. Sancti Ephraem Syri Hymni et Sermones. Mechelen: H. Dessain, Summi Pontificis, S. Congregationis de Propaganda Fide et Archiepiscopatus Mechliniensis Typographus, 1886.
• Mansi, Joannes Dominicus. Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio. Floransa: Antonii Zatta, 1762.
• Mansi, Joannes Dominicus. Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio. Venedik: Antonii Zatta, 1774.
• Maya, Dalia. “Yahudi asıllı yazar Beki İkala Erikli, bir cinayete kurban gitti”. Şalom, 15.12.2016.
• “Melek Enerjileri ve Radyestezi Şifa Teknikleri”. Holistic Sanitas, erişim: 15.11.2025, https://holisticsanitas.com.tr/melek-enerjileri-ve-radyestezi-sifa-teknikleri/.
• Niewöhner, Philipp. “Archangels, Empty Ciboria, and the Defense of Late Antique Miletus: More Light from the Ancient East”. Journal of Late Antiquity 17/2 (2024): 298-329.
• Nurn, Atlas Aref. Meleklerle Yaşamak ve İstediğiniz Her Şeyi Elde Etmek: Mucizelerinizi Ertelemeyin. İstanbul: Koleksiyon Yayıncılık, 2023.
• Özel, Halil. Kilisenin Muhafızı: Başmelek Aziz Mikâil. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2025.
• Özkan, Şebnem. Meleklerin Seninle Konuşuyor. İstanbul: Güzeldünya Kitapları, 2011.
• Özyurt, Sebla. Meleklerin Şifresi: Doğum Tarihimizin Gizemi. 2. baskı, İstanbul: Postiga Yayınları, 2013.
• Prophet, Elizabeth Clare. Koruyucu Meleğim: Baş Melek Mikail Sizi Nasıl Koruyor ve Yönlendiriyor. Çev. Mihriban Doğan, İstanbul: Omega Yayınları, 2014.
• Rendely, Ruth. Seraphim Blueprint: Melek, Enerji, Şifa. Çev. Özden Öke, İstanbul: Mozaik, 2013.
• Sağlamtunç, Emel. Melek Kartları. İstanbul: Güzeldünya Kitapları, 2004.
• Sánchez, J. A. J. “Angels or daemones?: Angelic Worship and Magic in the Latin West during Late Antiquity: The Example of the Visigothic Slates”. Calling Upon Gods, Offering Bodies, ed. A. A. Nuño v.dğr., Lausanne: Peter Lang, 2024, 285-306.
• Sefaria Community Translation (çev.). “Tosefta Chullin 2”. Sefaria, erişim: 04.07.2025, https://www.sefaria.org/Avodah_Zarah.42b.12?lang=en&p2=Tosefta_Chullin.2.6&lang2=en.
• Staff, Toi. “Turkish Jewish author murdered in Istanbul”. The Times of Israel, erişim: 16.12.2016, https://www.timesofisrael.com/turkish-jewish-author-murdered-in-istanbul/.
• Taylor, Terry Lynn. Işık Habercileri. Çev. Jale Gizer Gürsoy, 3. baskı, İstanbul: Akaşa Yayıncılık, 2006.
• Theodoreti Episcopi Cyrensis. “Interpretatio Epistolae Ad Colossenses”. PG, ed. Jacques Paul Migne, Paris: BCU, 1864, 82: 591-628.
• Tiefenbach, Hanspeter. Melekler ve Biz. İzmir: Haberci Yayınevi, 2003.
• Tolunay, Deniz. Melekler Mekanı. İstanbul: KDY, 2022.
• Utriainen, Terhi. “Doing things with angels: agency, alterity and practices of enchantment”. New Age Spirituality: Rethinking Religion, ed. Gilhus, Ingvild Sælid & Steven J. Sutcliffe, New York: Routledge, 2014, 242-255.
• Virtue, Doreen. “About Doreen Virtue”. doreenvirtue, erişim: 09.07.2025, https://doreenvirtue.com/about-doreen-virtue/.
• Virtue, Doreen. Başmelek Mikail’in Mucizeleri. Çev. Mine Madenoğlu, İstanbul: Güzeldünya Kitapları, 2017.
• Virtue, Doreen. İlahi Rehberlik. Çev. Semra Ayanbaşı, 5. baskı, İstanbul: Akaşa Yayıncılık, 2012.
• Webster, Richard. Melekler Ansiklopedisi. Çev. Yazgı Evrim Denizci, İstanbul: Dharma Yayınlan, 2013.
• Webster, Richard. Melekler: Kutsal Koruyucu ve Rehberlerimiz. Çev. Gözde Damla Yelesev, İstanbul: Mona Kitap, 2018.
• Webster, Richard. Yeni Çağ’da Koruyucu Meleğinizle İrtibat. İstanbul: New Age Yayınları, 2001.