Research Article

Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi

Volume: 9 Number: 3 June 16, 2026
EN TR

Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırma, biyogüvenlik için gerekli bazı faktörler bakımından Çorum ilinde faaliyet gösteren süt sığırcılığı işletmesinde biyogüvenlik uygulamalarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, tesadüfi örnekleme metodu kullanılarak seçilen 120 adet süt sığırcılığı işletmesinde incelemeler ve değerlendirmeler yapılmış, işletme sahiplerine gönüllülük esasına dayalı olarak yüz yüze anket uygulanmıştır. Yapılan çalışmada, yetiştiricilerin büyük bir çoğunluğu genç ve orta yaş aralığındadır (31-40 yaş %35,00, 41-50 yaş %31,67). Eğitim düzeyleri incelendiğinde ise lise mezunları (%34,17) ve ilkokul mezunları (%26,67) ağırlıktadır. İşletmelerin büyük çoğunluğu yarı açık (%60,83) veya kapalı (%39,17) sistem kullanmaktadır. Araştırmaya göre, yetiştiricilerin yaklaşık yarısının biyogüvenlik konusunda bilgi eksikliği bulunmaktadır (%47,50). Biyogüvenlik uygulamalarını zorlaştıran en önemli faktör olarak da "yeterli bilgi eksikliği" belirtilmiştir (%50,83).Hayvan alımı konusunda, yetiştiricilerin neredeyse yarısı (%49,17) hayvan pazarlarından hayvan temin etmektedir. Ancak, işletmeye dışarıdan getirilen hayvanların test edilmesi (%15,00) ve karantinaya alınması (%30,00) oranları oldukça düşüktür. İşletmelerdeki fiziki önlemlere bakıldığında, arazilerin sınır güvenliği büyük oranda sağlanmış olsa da (%80,83) , hasta hayvan bölmesi (%35,00) ve doğum bölmesi (%42,50) gibi önemli bölümlerin eksik olduğu görülmektedir. Ayrıca, işletmelerin büyük çoğunluğunda düzenli kemirgen mücadelesi yapılmamakta (%72,50) ve barınaklar dezenfekte edilmemektedir (%58,33).Ziyaretçi biyogüvenliği açısından da ciddi eksiklikler bulunmaktadır. Ziyaretçilerin temizliğine dikkat edilme oranı düşük (%48,33) , ziyaretçi kaydı tutma oranı çok azdır (%11,67) ve işletmeye doğrudan erişim izin verilmektedir (%70,00). Sonuç olarak, Çorum ilindeki süt sığırcılığı işletmelerinde biyogüvenliğin yeterli düzeye ulaştırılmasını sağlayacak uygulamalara ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerdeki biyogüvenlik uygulamaları, bilgi eksikliği ve yetersiz pratik önlemler yüzünden ciddi riskler taşımaktadır. Özellikle dışarıdan hayvan temini, ziyaretçi yönetimi ve hijyen konularındaki temel kurallar tam olarak uygulanmadığı için hem hayvan hem de insan sağlığı için önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Bu olumsuzlukları ve eksiklikleri gidermek için, bölgedeki işletme yöneticileri ve tüm personele yönelik kapsamlı eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmalı, yürürlükteki mevzuat daha etkili bir şekilde uygulanması ve işletmelerin denetimleri artırılmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

TÜBİTAK

Project Number

1919B012332749

Ethical Statement

The study was conducted after obtaining approval from the Hitit University Non-Interventional Research Ethics Committee (Decision no: 175; Decision date: 27/05/2025).

Thanks

This study was supported by the Scientist Support Programs Directorate (BİDEB) of the Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBİTAK), under the 2209-A University Student Research Projects Support Program (Project No: 1919B012332749). We extend our gratitude to TÜBİTAK for its support.

References

  1. Akinmoladun OF., Fon FN., Nji Q., Adeniji OO., Tangni EK., Njobeh PB. Multiple mycotoxin contamination in livestock feed: Implications for animal health, productivity, and food safety. Toxins 2025; 17(8): 365-393.
  2. Alawneh JI., Hassan MM., Camac J., Ransom L., Planck J., Porchun SC., Chay R. Plant biosecurity and One Health: Government and industry roles as risk creators and mitigators. One Health Outlook 2025; 7(1): 27-52.
  3. Barr DJ. Analyzing "visual world" eyetracking data using multilevel logistic regression. Journal of Memory and Language 2008; 59(4): 457-474.
  4. Bhakat C., Mohammad A., Mandal DK., Mandal A., Rai S., Chatterjee A., Dutta TK. Readily usable strategies to control mastitis for production augmentation in dairy cattle: A review. Veterinary World 2020; 13(11): 2364.
  5. Bose B., Siva Kumar S. Economic burden of zoonotic and infectious diseases on livestock farmers: a narrative review. Journal of Health Population and Nutrition 2025; 44(1): 158.
  6. Bish A., Michie S. Demographic and attitudinal determinants of protective behaviours during a pandemic: A review. British Journal of Health Psychology 2010; 15(4): 797-824.
  7. Cable J., Barber I., Boag B., Ellison AR., Morgan ER., Murray K., Booth M. Global change, parasite transmission and disease control: lessons from ecology. Philosophical Transactions of the Royal Society B 2017; 372(1719): 20160088.
  8. Carr J., Howells M. Biosecurity. Livestock 2020; 25(3): 150-154.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Animal Protection, Animal Management

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 16, 2026

Submission Date

August 21, 2025

Acceptance Date

December 21, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 3

APA
Kotan, G. C., Bayraktar, B., Aydemir, Ş., Tekce, E., & Sucu, E. (2026). Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(3), 1529-1549. https://doi.org/10.47495/okufbed.1769752
AMA
1.Kotan GC, Bayraktar B, Aydemir Ş, Tekce E, Sucu E. Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata University Journal of The Institute of Science and Techno. 2026;9(3):1529-1549. doi:10.47495/okufbed.1769752
Chicago
Kotan, Gökşad Cemil, Bülent Bayraktar, Şeyma Aydemir, Emre Tekce, and Esra Sucu. 2026. “Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (3): 1529-49. https://doi.org/10.47495/okufbed.1769752.
EndNote
Kotan GC, Bayraktar B, Aydemir Ş, Tekce E, Sucu E (June 1, 2026) Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 3 1529–1549.
IEEE
[1]G. C. Kotan, B. Bayraktar, Ş. Aydemir, E. Tekce, and E. Sucu, “Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”, Osmaniye Korkut Ata University Journal of The Institute of Science and Techno, vol. 9, no. 3, pp. 1529–1549, June 2026, doi: 10.47495/okufbed.1769752.
ISNAD
Kotan, Gökşad Cemil - Bayraktar, Bülent - Aydemir, Şeyma - Tekce, Emre - Sucu, Esra. “Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/3 (June 1, 2026): 1529-1549. https://doi.org/10.47495/okufbed.1769752.
JAMA
1.Kotan GC, Bayraktar B, Aydemir Ş, Tekce E, Sucu E. Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata University Journal of The Institute of Science and Techno. 2026;9:1529–1549.
MLA
Kotan, Gökşad Cemil, et al. “Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 9, no. 3, June 2026, pp. 1529-4, doi:10.47495/okufbed.1769752.
Vancouver
1.Gökşad Cemil Kotan, Bülent Bayraktar, Şeyma Aydemir, Emre Tekce, Esra Sucu. Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata University Journal of The Institute of Science and Techno. 2026 Jun. 1;9(3):1529-4. doi:10.47495/okufbed.1769752

23487


196541947019414

19433194341943519436 1960219721 197842261021238 23877

*This journal is an international refereed journal 

*Our journal does not charge any article processing fees over publication process.

* This journal is online publishes 5 issues per year (January, March, June, September, December)

*This journal published in Turkish and English as open access. 

19450 This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.