Araştırma Makalesi

Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi

Cilt: 9 Sayı: 3 16 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırma, biyogüvenlik için gerekli bazı faktörler bakımından Çorum ilinde faaliyet gösteren süt sığırcılığı işletmesinde biyogüvenlik uygulamalarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, tesadüfi örnekleme metodu kullanılarak seçilen 120 adet süt sığırcılığı işletmesinde incelemeler ve değerlendirmeler yapılmış, işletme sahiplerine gönüllülük esasına dayalı olarak yüz yüze anket uygulanmıştır. Yapılan çalışmada, yetiştiricilerin büyük bir çoğunluğu genç ve orta yaş aralığındadır (31-40 yaş %35,00, 41-50 yaş %31,67). Eğitim düzeyleri incelendiğinde ise lise mezunları (%34,17) ve ilkokul mezunları (%26,67) ağırlıktadır. İşletmelerin büyük çoğunluğu yarı açık (%60,83) veya kapalı (%39,17) sistem kullanmaktadır. Araştırmaya göre, yetiştiricilerin yaklaşık yarısının biyogüvenlik konusunda bilgi eksikliği bulunmaktadır (%47,50). Biyogüvenlik uygulamalarını zorlaştıran en önemli faktör olarak da "yeterli bilgi eksikliği" belirtilmiştir (%50,83).Hayvan alımı konusunda, yetiştiricilerin neredeyse yarısı (%49,17) hayvan pazarlarından hayvan temin etmektedir. Ancak, işletmeye dışarıdan getirilen hayvanların test edilmesi (%15,00) ve karantinaya alınması (%30,00) oranları oldukça düşüktür. İşletmelerdeki fiziki önlemlere bakıldığında, arazilerin sınır güvenliği büyük oranda sağlanmış olsa da (%80,83) , hasta hayvan bölmesi (%35,00) ve doğum bölmesi (%42,50) gibi önemli bölümlerin eksik olduğu görülmektedir. Ayrıca, işletmelerin büyük çoğunluğunda düzenli kemirgen mücadelesi yapılmamakta (%72,50) ve barınaklar dezenfekte edilmemektedir (%58,33).Ziyaretçi biyogüvenliği açısından da ciddi eksiklikler bulunmaktadır. Ziyaretçilerin temizliğine dikkat edilme oranı düşük (%48,33) , ziyaretçi kaydı tutma oranı çok azdır (%11,67) ve işletmeye doğrudan erişim izin verilmektedir (%70,00). Sonuç olarak, Çorum ilindeki süt sığırcılığı işletmelerinde biyogüvenliğin yeterli düzeye ulaştırılmasını sağlayacak uygulamalara ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerdeki biyogüvenlik uygulamaları, bilgi eksikliği ve yetersiz pratik önlemler yüzünden ciddi riskler taşımaktadır. Özellikle dışarıdan hayvan temini, ziyaretçi yönetimi ve hijyen konularındaki temel kurallar tam olarak uygulanmadığı için hem hayvan hem de insan sağlığı için önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Bu olumsuzlukları ve eksiklikleri gidermek için, bölgedeki işletme yöneticileri ve tüm personele yönelik kapsamlı eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmalı, yürürlükteki mevzuat daha etkili bir şekilde uygulanması ve işletmelerin denetimleri artırılmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012332749

Etik Beyan

The study was conducted after obtaining approval from the Hitit University Non-Interventional Research Ethics Committee (Decision no: 175; Decision date: 27/05/2025).

Teşekkür

This study was supported by the Scientist Support Programs Directorate (BİDEB) of the Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBİTAK), under the 2209-A University Student Research Projects Support Program (Project No: 1919B012332749). We extend our gratitude to TÜBİTAK for its support.

Kaynakça

  1. Akinmoladun OF., Fon FN., Nji Q., Adeniji OO., Tangni EK., Njobeh PB. Multiple mycotoxin contamination in livestock feed: Implications for animal health, productivity, and food safety. Toxins 2025; 17(8): 365-393.
  2. Alawneh JI., Hassan MM., Camac J., Ransom L., Planck J., Porchun SC., Chay R. Plant biosecurity and One Health: Government and industry roles as risk creators and mitigators. One Health Outlook 2025; 7(1): 27-52.
  3. Barr DJ. Analyzing "visual world" eyetracking data using multilevel logistic regression. Journal of Memory and Language 2008; 59(4): 457-474.
  4. Bhakat C., Mohammad A., Mandal DK., Mandal A., Rai S., Chatterjee A., Dutta TK. Readily usable strategies to control mastitis for production augmentation in dairy cattle: A review. Veterinary World 2020; 13(11): 2364.
  5. Bose B., Siva Kumar S. Economic burden of zoonotic and infectious diseases on livestock farmers: a narrative review. Journal of Health Population and Nutrition 2025; 44(1): 158.
  6. Bish A., Michie S. Demographic and attitudinal determinants of protective behaviours during a pandemic: A review. British Journal of Health Psychology 2010; 15(4): 797-824.
  7. Cable J., Barber I., Boag B., Ellison AR., Morgan ER., Murray K., Booth M. Global change, parasite transmission and disease control: lessons from ecology. Philosophical Transactions of the Royal Society B 2017; 372(1719): 20160088.
  8. Carr J., Howells M. Biosecurity. Livestock 2020; 25(3): 150-154.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hayvan Koruma, Hayvan Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

21 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

21 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kotan, G. C., Bayraktar, B., Aydemir, Ş., Tekce, E., & Sucu, E. (2026). Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(3), 1529-1549. https://doi.org/10.47495/okufbed.1769752
AMA
1.Kotan GC, Bayraktar B, Aydemir Ş, Tekce E, Sucu E. Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9(3):1529-1549. doi:10.47495/okufbed.1769752
Chicago
Kotan, Gökşad Cemil, Bülent Bayraktar, Şeyma Aydemir, Emre Tekce, ve Esra Sucu. 2026. “Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 (3): 1529-49. https://doi.org/10.47495/okufbed.1769752.
EndNote
Kotan GC, Bayraktar B, Aydemir Ş, Tekce E, Sucu E (01 Haziran 2026) Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9 3 1529–1549.
IEEE
[1]G. C. Kotan, B. Bayraktar, Ş. Aydemir, E. Tekce, ve E. Sucu, “Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 3, ss. 1529–1549, Haz. 2026, doi: 10.47495/okufbed.1769752.
ISNAD
Kotan, Gökşad Cemil - Bayraktar, Bülent - Aydemir, Şeyma - Tekce, Emre - Sucu, Esra. “Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 9/3 (01 Haziran 2026): 1529-1549. https://doi.org/10.47495/okufbed.1769752.
JAMA
1.Kotan GC, Bayraktar B, Aydemir Ş, Tekce E, Sucu E. Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2026;9:1529–1549.
MLA
Kotan, Gökşad Cemil, vd. “Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi”. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 9, sy 3, Haziran 2026, ss. 1529-4, doi:10.47495/okufbed.1769752.
Vancouver
1.Gökşad Cemil Kotan, Bülent Bayraktar, Şeyma Aydemir, Emre Tekce, Esra Sucu. Çorum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Biyogüvenlik Uygulamaları Açısından Değerlendirilmesi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Haziran 2026;9(3):1529-4. doi:10.47495/okufbed.1769752

23487




196541947019414  

1943319434 19435194361960219721 19784  2123822610 23877

* Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

* Yazar/yazarlardan hiçbir şekilde MAKALE BASIM ÜCRETİ vb. şeyler istenmemektedir (Free submission and publication).

* Yılda Ocak, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık'ta olmak üzere 5 sayı yayınlanmaktadır (Published 5 times a year)

* Dergide, Türkçe ve İngilizce makaleler basılmaktadır.

*Dergi açık erişimli bir dergidir.

Creative Commons License

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.