Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı?

Funda Aksoy

doi:10.7822/omuefd.415252

Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı?

Öz

Okul yıllarının ilk dönemlerindeki okula uyum farklı gerekçelerle bilimsel çalışmalara konu olmaktadır. Çocukların ilerleyen yıllardaki okul başarısının bazı bölümlerini yordaması nedeniyle okula uyumun araştırmaların odağı haline gelmiş olduğu ifade edilmiştir. Okula uyumu etkileyen birçok faktör olmakla birlikte bunların çocuk, aile ve okul ya da programla ilişkili faktörler olarak sınıflandığı görülmektedir. Bu çalışmada gelişimsel yetersizliği olan öğrencilerin çocukla ilgili faktörler arasında sayılan sosyal beceri düzeylerinin okula uyumları ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bu amaçla 13’ü (%16) kız ve 66’sı (%84) erkek toplam 79 öğrenciden veriler elde edilmiştir. Öğrencilerin yaşları 48 ay ile 72 ay arasında değişmekte olup ortalaması 64 ay ve standart sapması 9 aydır. Çalışmada öğrencilerin sosyal beceri düzeylerini belirlemek amacıyla Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeğinden, okula uyumlarını değerlendirmek amacıyla da Okula Uyum Öğretmen Derecelendirme Ölçeği-Kısa Formundan yararlanılmıştır. Bulgular gelişimsel yetersizliği olan öğrencilerin sosyal beceri düzeyinin okula uyumlarını anlamlı düzeyde yordadığını ortaya koymuştur. İlgili literatür doğrultusunda elde edilen bulgular tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal beceri,Okula uyum,Gelişimsel yetersizlik,Otizm spektrum bozukluğu

Kaynakça

Akgün Giray, D. (2015). Öğretmen adaylarınca hazırlanan ve sunulan sosyal öykülerin otizm spektrum bozukluğu olan çocukların sosyal becerileri edinmeleri üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Arı, M., & Yaban, E. H. (2016). Okulöncesi dönemdeki çocukların sosyal davranışları: Mizaç ve duygu düzenlemenin rolü. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 125-141. DOI:10.16986/HUJE.2015014655
Avcıoğlu H. (2007). Sosyal becerileri değerlendirme ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması (4-6 yaş). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 87-101.
Bakkaloğlu, H., & Sucuoğlu B. (2018). Okul öncesi sınıflardaki özel gereksinimli olan ve olmayan çocukların okula uyumları. İlköğretim Online, 17(2), …-…Bart, O., Hajami, D., & Bar-Haim, Y. (2007). Predicting school adjustment from motor abilities in kindergarten. Infant and Child Development, 16, 597-615. DOI: 10.1002/icd.514
Betts, L. R., & Rotenberg, K. J. (2007). A short form of the Teacher Rating Scale of School Adjustment. Journal of Psychoeducational Assessment, 25(2), 150-164. 10.1177/0734282906296406
Birch, S. H., & Ladd, G. W. (1997). The teacher-child relationship and children's early school adjustment. Journal of School Psychology, 35(1), 61-79.
Birch, S. H., & Ladd, G. W. (1998). Children’s interpersonal behaviors and the teacher child relationship. Developmental Psychology, 34, 934-946.
Can, A. (2013). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. Ankara: Pegem Akademi.

Caplan, B., Feldman, M., Eisenhower, A., & Blacher, J. (2016). Student-teacher relationship for young children with autism spectrum disorder: Risk and protective factors. Journal of Autism & Developmental Disorders 46, 3653-3666.
Çetinöz, D., & Yıldırım Doğru, S. S. (2016). Gelişimi risk altında olan okul öncesi dönem çocuklarının sosyal beceri düzeylerinin değerlendirilmesi. Mediterranean Journal of Humanities, VI(2), 151-172. DOI: 10.13114/MJH.2016.291
Demir, Ş. (2012). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklara Sosyal Becerilerin Öğretimi. Elif Tekin-İftar (Ed.), Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar ve Eğitimleri içinde (s.369-422). Ankara: Vize Yayıncılık.
Demir, Ş. (2014). Otizmli çocukların sosyal becerilerinin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 47(2), 223-244.
Elliot, S. N., & Gresham, F. M. (1987). Children’s social skills: Assessment and classification practices. Journal of Counseling and Development, 66, 96-99.
Gay, L. R., Mills, G. E., & Airasian, P. (2006). Educational Research. NJ: Pearson, Merrill Prentice Hall.
Gülay, H. (2011a). Anasınıfına devam eden 5-6 yaş grubu çocukların okula uyumlarının sosyal beceriler açısından incelenmesi. e-Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, 6(1),139-146.
Gülay, H. (2011b). 5-6 yaş çocuklarda okula uyum ve akran ilişkileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(36), 1-10.
Gülay Ogelman, H. (2014). Türkiye’deki okul öncesi dönem sosyal beceri araştırmaları: 2000-2013 yılları arasındaki tezlerin incelenmesi. KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 41-65.
Gülay Ogelman, H., & Erten Sarıkaya, H. (2013). Okul öncesi eğitimi almış çocukların okula uyum düzeylerinin 5 ve 6 yaşta incelenmesi: İki yıllık boylamsal çalışma. International Journal of Social Science, 6(7), 417-434. DOI: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS1658
Hausken, E. G., & Rathbun, A. H. (2002). Adjustment to kindergarten: Child, family, and kindergarten program factors. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, New Orleans, LA.
Haymes, L. K., Fowler, S. A., & Cooper, A. Y. (1994). Assessing the transition and adjustment of preschoolers with special needs to an integrated program. Journal of Early Intervention, 18(2), 184-198.
Hsiao, M., Tseng, W., Huang, H., & Gau S. S. (2013). Effects of autistic traits on social and school adjustment in children and adolescents: The moderating roles of age and gender. Research in Developmental Disabilities 34, 254–265. http://dx.doi.org/10.1016/j.ridd.2012.08.001
Kaya, Ö. S., & Akgün, E. (2016). Okul öncesi dönemdeki çocukların okula uyum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 15(4), 311-1324. DOI: http://dx.doi.org/10.17051/io.2016.51992
Karoğlu, H. Ünüvar, P. (2017). Okul öncesi dönem çocuklarının gelişim özellikleri ve sosyal beceri düzeyleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43, 231-254. DOI: 10.21764/efd.12383
Ladd, G. W. (1990). Having friends, keeping friends, making friends, and being liked by peers in the classroom: Predictors of children's early school adjustment? Child Development, 61, 1081-1100. http://www.jstor.org/stable/1130877
Ladd, G. W., & Price, J. M. (1987). Predicting children's social and school adjustment following the transition from preschool to kindergarten. Child Development, 58, 1168-1189. http://www.jstor.org/stable/1130613?seq=1&cid=pdf-reference#references_tab_contents
McGovern, J. C., Lowe, P. A., & Hill, J. M. (2016). Relationships between trait anxiety, demographic variables, and school adjustment in students with specific learning disabilities. Journal of Child & Family Studies, 25, 1724-1734. DOI 10.1007/s10826-015-0348-7
McIntyre, L. L., Blacher, J., & Baker, B. L. (2006). The transition to school: Adaptation in young children with and without intellectual disability. Journal of Intellectual Disability Research, 50(5), 349-361. DOI: 10.1111/j.1365-2788.2006.00783.x
Patrick, H., Yoon, K. S., & Murphy, A. (1995). Personality characteristics, social competence, and early school adjustment: A contextual and developmental perspective. Paper presented at the Biennial Meeting of the Society for Research in Child Development, Indianapolis, IN.
Pekdoğan, S. (2016). 5- 6 yaş çocukların sosyal becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 1946-1965.
Perry, K. E., & Weinstein, R. S. (1998). The social context of early schooling and children adjustment. Educational Psychologists, 33(4), 177-194. DOI: 10.1207/s15326985ep3304_3
Reed-Victor, E. (2004). Individual differences and early school adjustment: Teacher appraisals of young children with special needs. Early Child Development and Care, 174(1), 59-79. DOI: 10.1080/0300443032000153499
Seven, S. (2007). Ailesel faktörlerin altı yaş çocuklarının sosyal davranış problemlerine etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 51, 477-499.
Spencer, M. B. (1999). Social and cultural influences on school adjustment: The application of an identity-focused. Educational Psychologist, 34(1), 43-57. https://doi.org/10.1207/s15326985ep3401_4
Sucuoğlu, B., & Özokçu, O. (2005). Kaynaştırma öğrencilerinin sosyal becerilerinin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 6(1), 41-57.
UNICEF, (2012). School Readiness: A conceptual framework. NY:UNICEF https://www.unicef.org
Uysal, H., Aydos, E. H., & Akman, B. (2016). Okul öncesi dönem çocuklarının sınıfa uyumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(3), 617-645.
Valeski, T. N., & Stipek, D. J. (2001). Young children’s feelings about school. Child Development, 72, 1198-1213.
Yoleri, S. (2013). The effects behavior problems in preschool children have on their school adjustment. Education, 134(2), 218-226.
Yoleri, S. (2014). The effects of age, gender, and temperament traits on school adjustment for preschool children. e-International Journal of Educational Research, 5(2), 54-66.
Yoleri, S. (2015). Preschool children's school adjustment: indicators of behavior problems, gender, and peer victimization, Education 3-13, 43(6), 630-640. DOI:10.1080/03004279.2013.848915

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Funda Aksoy ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2018

Kabul Tarihi

13 Kasım 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 37 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.7822/omuefd.415252

IZ

https://izlik.org/JA32UY49PN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aksoy, F. (2018). Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı? Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(2), 91-105. https://doi.org/10.7822/omuefd.415252

AMA

1.Aksoy F. Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı? OMÜ EFD. 2018;37(2):91-105. doi:10.7822/omuefd.415252

Chicago

Aksoy, Funda. 2018. “Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı?”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 37 (2): 91-105. https://doi.org/10.7822/omuefd.415252.

EndNote

Aksoy F (01 Aralık 2018) Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı? Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 37 2 91–105.

IEEE

[1]F. Aksoy, “Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı?”, OMÜ EFD, c. 37, sy 2, ss. 91–105, Ara. 2018, doi: 10.7822/omuefd.415252.

ISNAD

Aksoy, Funda. “Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı?”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 37/2 (01 Aralık 2018): 91-105. https://doi.org/10.7822/omuefd.415252.

JAMA

1.Aksoy F. Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı? OMÜ EFD. 2018;37:91–105.

MLA

Aksoy, Funda. “Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı?”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 37, sy 2, Aralık 2018, ss. 91-105, doi:10.7822/omuefd.415252.

Vancouver

1.Funda Aksoy. Okul Öncesi Dönemdeki Gelişimsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sosyal Beceri Düzeyleri Okula Uyumlarını Yordar mı? OMÜ EFD. 01 Aralık 2018;37(2):91-105. doi:10.7822/omuefd.415252