İstismarcı Yönetici Algısının Kişisel Başarı Hissinde Azalma Üzerine Etkisinde Duygusal Tükenmenin Aracı Rolü
Öz
İstismarcı yönetici
davranışı, yöneticilerin çalışanlarına yönelik fiziksel saldırıları haricinde
sözel ve sözel olmayan düşmanlık davranışlarını içeren bir davranıştır.
Örgütlerdeki yıkıcı davranış
örneklerinden biri olarak da çalışanların tutum ve davranışları üzerinde
etkiler ortaya koyabilmektedir. Kişisel başarı hissinde azalma da, çalışanın
kendi yetersizliğine ve başarısızlığına dair bir değerlendirmesini içermekte
olup istismarcı yönetici davranışları ile daha da artabilecektir. Araştırmanın
diğer bir değişkeni duygusal tükenme, çalışanların icra ettikleri görevin
ortaya çıkardığı stres neticesinde duygusal kaynaklarını büyük miktarda
kaybetmiş hissetmesidir. Bu çalışmanın temel amacı, istismarcı yönetici
davranışının kişisel başarı hissinde azalma üzerine etkisinde duygusal
tükenmenin aracı rolünü araştırmaktır. Araştırmanın verileri anket tekniği ile
kamu sektörü okullarında görev yapan 169 öğretmenden elde edilmiştir.
Araştırmanın verilerine kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Araştırma
sonuçları; istismarcı yönetici algısının kişisel başarı hissinde azalma ve
duygusal tükenme üzerinde pozitif etkiye sahip olduğunu; duygusal tükenmenin
kişisel başarı hissinde azalma üzerinde pozitif etkiye sahip olduğunu ve
duygusal tükenmenin de istismarcı yönetici algısının kişisel başarı hissinde
azalma üzerine etkisinde aracı rolü üstlendiğini ortaya çıkarmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Ashforth, B. (1994). Petty tyranny in organizations. Human Relations, 47(7), 755-778.
- Ardıç, K. ve Polatcı, S. (2008). Tükenmişlik sendromu akademisyenler üzerinde bir uygulama:GOÜ örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 69-96.
- Aryee, S., Chen, Z.X.G.C. ve Debrah, Y.A. (2008). Abusive supervision and contextual performance: The mediating role of emotional exhaustion and the moderating role of work unit structure. Management and Organization Review, 4, 393-411.
- Baron, R.M. ve Kenny, D.A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
- Bolat, O. İ., Bolat, T., Seymen, O. ve Yüksel, M. (2017). İstismarcı yönetim ve tükenmişlik: Lider-üye etkileşimi ve güç mesafesinin düzenleyici etkisi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(38), 123-161.
- Chin, W.W., Marcolin, B.L. ve Newsted, P.R. (2003). A partial least squares latent variable modeling approach for measuring interaction effects: results from a Monte Carlo simulation study and an electronic-mail emotion/adoption study. Information Systems Research, 14(2), 89-217.
- Chin, W.W. (2001). PLS-graph user’s guide version 3.0. Houston, Texas: C. T. Bauer College of Business, University of Houston.
- Demir, N. (2010). Küçülmeye giden işletmelerde geri kalanların yaşadıkları tükenme sendromunun örgüte bağlılık üzerindeki etkisi. Öneri, 9(33), 185-198.
- Duffy, M.K., Ganster, D.C. ve Pagon, M. (2002). Social undermining and social support in the workplace. Academy of Management Journal, 45, 331-351.
- Duru, E., Duru, S., ve Balkıs, M. (2014). Tükenmişlik, akademik başarı ve öz düzenleme arasındaki ilişkilerin analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(4), 1263-1284.