Üniversite Öğrencilerinin Hedonistik Eğilimleri ve Duygusal İstikrarlılıklarının Alışveriş Bağımlılıklarına Etkisinde Finansal Öz Yetkinliklerinin Rolü
Öz
Pazarlama disiplininin önemli amaçlarından biri, bireyin satın alma sürecini tüm boyutlarıyla çözümleyebilmektir. Rasyonelliğin mutlak hâkimiyetinden çıkan satın alma ve alışveriş kavramına dair bakış açısı, zamanla değişim göstermiştir. Geçmişte bireyi satın almaya iten neden “gereksinim” iken, günümüzde bu güdüler “istek” ,“eğlence” ve “deneyim” gibi duygusal yoğunluklu kavramlara dönüşmüştür, hatta bazı kişiler için satın alma hayatlarında istedikleri yere ulaşmak adına bir araç değil amaç haline gelmiştir denilebilir. Böylece, toplumda genel olarak işleyen ve örnek oluşturduğu düşünülen satın alma davranışını inceleyen tüketici davranışı disiplini, aynı zamanda normallikten sapan ve aşırı sayılabilecek belirli satın alma davranış şekillerini araştırarak, bireyi anlamayı bütünsel hale getirmiştir.Bu çalışmanın amacı Üniversite öğrencilerinin alışveriş bağımlılığının ölçülmesinde hedonistik eğilimleri ve duygusal istikrarlılıklarının etkisinin ölçülmesinde finansal öz yetkinliklerinin aracı etkisinin incelenmesidir. Bu araştırmayı gerçekleştirebilmek adına Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesinde eğitim gören 598 öğrenciye anket uygulanmıştır. Anket çalışması neticesinde elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve sonuçları yorumlanmıştır.Çalışma sonucunda kadın katılımcıların erkek katılımcılara göre alışveriş bağımlılıklarının daha fazla olduğu, gelir durumu arttıkça katılımcıların alışveriş bağımlılıklarının da arttığı ve‘duygusal istikrar’ ile ‘hedonik tüketim’ değişkenlerinin ‘alışveriş bağımlılığı’ üzerinde etkisi olduğu ve bu etkiye ‘finansal öz yetkinlik’ isimli değişkenin aracı etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Alışveriş bağımlılığı,Hedonistik eğilim,Duygusal İstikrar,Finansal öz yetkinlik
References
- Arnold, M. J., ve Reynolds, K. E. (2003).Hedonic shoppingmotivations. Journal of retailing, 79(2), 77-95.
- Atkinson, J.W. (1987). Strength of motivation and efficiency of performance. In J.W Atkinson & J.O. Raynor (Eds), Motivation and Achievement (p.117-42). New York: Winston
- Babin B., Darden W. ve Griffin M. (1994). Work and/or fun: measuringhedonic and utilitarian shopping value, Journal of Consumer Research, 20(4), 644-656.
- Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological review, 84(2), 191.
- Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action. Englewood Cliffs, NJ, 1986.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Macmillan.
- Baudrıllard, J. (2010). Tüketim Toplumu,Ayrıntı Yayınları, 4.Basım, İstanbul.
- Black, D.W. (2001). Compulsive Buying disorder: Definition, assessment, epidemiology and clinical management. CNS Drugs, 15, 17-27.
- Bleidorn, W., Klimstra, T. A., Denissen, J. J., Rentfrow, P. J., Potter, J., ve Gosling, S. D. (2013). Personality maturation around the world: A cross-cultural examination of social-investmenttheory. Psychological Science, 24(12), 2530-2540.
- Bowen, C. F. (1995). Teen and parent perceptions of informal money management education. In Proceedings of the1995 Annual Conference of the Association for Financial Counseling and Planning (p. 77).