Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Cinsiyet Rolleri

The aim of this study is to examine the visual elements in social studies textbooks taught in secondary schools in terms of gender roles. In the study, the visual elements in the secondary school social studies textbooks were examined in terms of with whom, in what actions, in which places, in which professions and with what objects adult women and men and girls and boys were shown. The sample of the research includes visual items in the 5, 6, and 7th grade social studies textbooks selected by the Ministry of National Education to be taught in secondary schools in the 2019-2020 academic year. This study is a qualitative study and includes a document analysis technique and a content analysis on the visuals in the social studies textbooks. In the research, it has been determined that the visuals in the secondary school social studies textbooks contain elements based on gender roles. It is seen that textbooks contribute to teaching, reinforcement and reproduction of gender-based roles in this way. The findings reveal that the images of boys and girls and adult women and men in the secondary school social studies textbooks contain gender stereotypes.

Bu çalışmanın amacı ortaokullarda okutulan sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan görsel öğelerin kadın ve erkek cinsiyet rolleri açısından incelenmesidir. Araştırmada ortaokul sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan görsel öğelerde yetişkin kadın ve erkekler ile kız ve erkek çocukların “kimlerle birlikte gösterildiği, hangi eylemler, mekânlar, meslekler ve objelerle birlikte gösterildikleri” incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığınca ortaokullarda okutulmak üzere seçilen 5, 6, ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarındaki görsel öğeler oluşturmaktadır. Bu çalışma nitel bir çalışma olup doküman incelemesi tekniği ile sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan görseller üzerine yapılan bir içerik çözümlemesini içermektedir. Yapılan araştırmada incelenen ortaokul sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan görsellerin cinsiyet rollerine uygun öğeler içerdiği belirlenmiştir. Ders kitaplarının bu yolla cinsiyete dayalı rollerin öğretilmesi, pekiştirilmesi ve yeniden üretilmesine katkı sağladığı görülmektedir. Bulgular ortaokul sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan kız ve erkek çocuk ile yetişkin kadın ve erkek görsellerinin cinsiyete dayalı kalıplar içerdiğini ortaya koymaktadır