Research Article

Kültür Endüstrisinin Yeniden Üretiminde Kitle İletişim Araçlarının Görevleri: Theodor W. Adorno Değerlendirmesi

Volume: 16 Number: 29 September 30, 2020
EN TR

Kültür Endüstrisinin Yeniden Üretiminde Kitle İletişim Araçlarının Görevleri: Theodor W. Adorno Değerlendirmesi

Öz

Adorno’nun sistem karşıtı tepkisinin en önemli ayağı geliştirmiş olduğu kültür endüstrisi analizidir. Adorno’ya göre kültür, sadece sınıf çıkarlarının bir yansıması değil toplumu meydana getiren bütün bileşenleri (ekonomi, politika, sanat, ahlak, din vb) etkileyen olgudur. Kültür endüstrisi ise toplumsal yaşam içerisindeki bütün kültür bileşenlerinin alınıp satılması ve nihayetinde bireylerin ticarileşmesini açıklamaktadır. Düşünür kültür endüstrisinde insanın, toplumun ve özge kültürün sömürüldüğünü iddia etmektedir. Ticarileşen bireyler hem sistem tarafından ticari metaya dönüştürülmekte hem de kategorize edilerek tek tipleştirilmekte ve kapitalist dizgeye uyumlu hale getirilmektedir.Adorno teknolojiye ve kitle iletişim araçlarına karşı olumsuz bir tavır takınmamaktadır. Adorno’nun eleştirisini yaptığı şey tekniği ve teknolojiyi elinde tutan sistemdir. Kültür tekellerinin propagandasını yapan kitle iletişim araçları sistem için katalizör görevindedir. Düşünüre göre kültür endüstrisi toplumsal yapıda adaletsizlik meydana getirmekte ve bu adaletsizlik kitle iletişim araçlarıyla sürekli yayılmaktadır. Kültür endüstrisinin dağıtımını yapan kitle iletişim araçları kişileri tecrit ederek yüz yüze iletişimden uzaklaştırmakta ve sistemin kodlarına tabi kılmaktadır. Adorno’ya göre bireyin ve toplumun kendilerine yapılan kötülükleri görmezden gelerek kültür endüstrisine karşı besledikleri sevgi, sistemin kurnazlığını bile aşmıştır. Kapitalist sistem kişileri şeyleştirirken artık egemenliğe ihtiyaç duymamaktadır. Çünkü gönüllü köleliklerin yaşandığı hegemonya dünyasında bireyler sisteme uyum sağlayabilmek için can atmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Theodor Adorno , Kültür , Kültür Endüstrisi , Kitle İletişim Araçları , Hegemonya

References

  1. Adorno, T. W.(1954). How to look at television. In The Quarterly of Film and Television, 8(3), 213-235.
  2. Adorno, T. W.(1991). Culture industry. London: Routledge Classics.
  3. Adorno, T. W.(2012a). Ahlak felsefesinin sorunları. (T.Birkan, Çev.), İstanbul: Metis Yayınları.
  4. Adorno, T. W.(2012b). Walter Benjamin üzerine. (D. Muradoğlu, Çev.), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  5. Adorno, T. W.(2016). Negatif diyalektik. (Ş. Öztürk, Çev.), İstanbul:Metis Yayıncılık.
  6. Adorno, T. W.(2017a). Minima moralia.(O. Koçak ve A.Doğukan, Çev.), İstanbul: Metis Yayınları.
  7. Adorno, T.W.(2017b). Metafizik kavram ve sorunlar. (İ. Serin, Çev.), İstanbul: İthaki Yayınları.
  8. Adorno, T.W.(2018). Müzik yazıları. (Ş Öztürk, Çev.), İstanbul:Yapı Kredi Yayınları.
  9. Adorno T. W. ve Horkheimer M.(2013). Teori ve pratik üzerine bir tartışma (1956). (Orhan Kılıç, Çev.), İstanbul: Metis Yayınları
  10. Adorno T.W. ve Horkheimer M.(2014). Aydınlanmanın diyalektiği. (N.Ülner ve E. Ö. Karadoğan, Çev.), İstanbul: Kabalcı Yayınları.
APA
Çimen, Ü. (2020). Kültür Endüstrisinin Yeniden Üretiminde Kitle İletişim Araçlarının Görevleri: Theodor W. Adorno Değerlendirmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 16(29), 2316-2345. https://doi.org/10.26466/opus.706877