Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması

Ufuk Özkubat; Emine Özmen

doi:10.26466/opus.736793

EN TR

Turkish Adaptation of the Metacognitive Experiences Questionnaire in Solving Math Problems

Abstract

The purpose of this study was to examine the validity and reliability of Turkish version of Metacognitive Experiences Questionnaire developed by Efklides (1999). The study group consists of 475 sixth-grade students studying at the central districts of Ankara Province. The questionnaire adaptation process took place in four stages. First, the validity and reliability of the problems with different difficulty levels (easy, medium, hard) were studied. Secondly, translation and back translation of the questionnaire were done and the consistency between translations was examined. Thirdly, the questionnaire was piloted with a group of students who were not in the sample group and their opinions were taken. Finally, the questionnaire was administered to the sample group for validity and reliability concerns. In order to determine the compliance of Turkish version of the questionnaire, confirmatory factor analysis was applied. Confirmatory factor analysis models, fit index values, Cronbach Alpha and Test-Retest Reliability Coefficients of the Six-factor structure of the adapted Metacognitive Experience Questionnaire (MEQ) were examined in terms of problems with different difficulty levels. Considering all problems with different difficulty levels, the fit index values showed that the models were valid and that Cronbach Alpha and Test-Retest Reliability Coefficients had acceptable and high reliability coefficients. These results indicate that MEQ is a valid and reliable questionnaire that can be used for measuring metacognitive experiences that Turkish sixth-grade students need to have while solving mathematical problems.

Keywords

Metacognitive Experience, Math Problem Solving, Scale Adaptation

Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması

Abstract

Bu araştırmanın amacı Efklides (1999) tarafından geliştirilen Üstbilişsel Deneyim Ölçeği’nin (Metacognitive Experiences Questionnaire) Türkiye’de geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara İli merkez ilçelerinde öğrenim gören, 6. sınıf düzeyinde 475 öğrenci oluşturmaktadır. Ölçek uyarlama süreci dört aşamada gerçekleşmiştir. İlk olarak, ölçeğin uygulamasında yer alan, farklı zorluk düzeylerinde (kolay, orta, zor) bulunan problemlerin geçerlik güvenirlikleri yapılmıştır. İkinci olarak, ölçeğin kaynak dilden çevirisi yapılmış, uzmanlarca kaynak dile tekrar çevrilmiş ve metinler arasındaki tutarlılığa bakılmıştır. Üçüncü olarak, araştırmanın örneklem grubunda yer almayan bir grup öğrenciye ölçek uygulanarak görüşler alınmıştır. Son olarak, örneklemde yer alan öğrencilere ölçek uygulanarak geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Ölçeğin Türkçe’ye uyumunu belirlemek için doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Üstbilişsel Deneyim Ölçeği (ÜBDÖ) Türkçe Formu’nun altı faktörlü yapısı; doğrulayıcı faktör analizi modelleri, uyum indeks değerleri ve Cronbach Alpha ile Test-Tekrar Test Güvenirlik Katsayıları sonuçları farklı zorluk düzeyinde olan problemler açısından incelenmiştir. Farklı zorluk düzeylerinde olan tüm problemler açısından uyum indeks değerleri; modellerin doğrulandığını ve Cronbach Alpha ile Test-Tekrar Test Güvenirlik Katsayılarının kabul edilebilir ve yüksek düzeyde güvenirlik katsayılarına sahip olduklarını göstermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, ÜBDÖ Türkiye’deki 6. sınıf öğrencilerinin matematik problemi çözmede sahip oldukları üstbilişsel deneyimlerinin incelenmesinde kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermektedir

Keywords

Üstbilişsel Deneyim, Matematik Problemi Çözme, Ölçek Uyarlama

References

Akama, K. (2006). Relations among self-efficacy, goal setting, and metacognitive experiences in problem-solving. Psychological Reports, 98(3), 895-907.
Akin, A., Abaci, R., ve Çetin, B. (2007). The validity and reliability of the Turkish version of the metacognitive awareness inventory. Kuram ve uygulamada egitim bilimleri, 7(2), 671.
Altun, S., ve Erden, M. (2006). Öğrenmede motive edici stratejiler ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yeditepe Üniversitesi. Edu7, 2(1), 1-16.
Aydın, İ. S., İnnalı, H. Ö., ve Uyumaz, G. (2017). Üstbilişsel yazma stratejileri farkındalık ölçeği’nin geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesi. Turkish Studies, 12(25), 169-192.
Balçıkanlı, C. (2010). Learner autonomy in language learning: Student teachers’ beliefs. Australian Journal of Teacher Education, 35(1), 90-103.
Bentler, P. M., ve Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological bulletin, 88(3), 588-606.
Bentler, P. M. (1980). Multivariate analysis with latent variables: Causal modeling. Annual review of psychology, 31(1), 419-456.
Brown, M., ve Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit in testing structural equation models, Bollen, KA, & JS Long, Eds.
Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Kahveci, Ö., ve Demirel, F. (2004). Güdülenme ve öğrenme stratejileri ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 4(2), 207-239.
Byrne, B. M., ve Campbell, T. L. (1999). Cross-cultural comparisons and the presumption of equivalent measurement and theoretical structure: A look beneath the surface. Journal of Cross-Cultural Psychology, 30(5), 555-574.

Cawley, J., ve Miller, J. (1986). Selected views on metacognition, arithmetic problem solving, and learning disabilities. Learning Disabilities Focus, 2(1), 36–48.
Costermans, J., Lories, G., ve Ansay, C. (1992). Confidence level and feeling of knowing in question answering: The weight of inferential processes. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 18(1), 142-150.
Crowley, K., Shrager, J., ve Siegler, R. S. (1997). Strategy discovery as a competitive negotiation between metacognitive and associative mechanisms. Developmental Review, 17(4), 462-489.
Çapık, C., Gözüm, S., ve Aksayan, S. (2018). Kültürlerarası ölçek uyarlama aşamaları, dil ve kültür uyarlaması: Güncellenmiş rehber. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 26(3), 199-210.
Çetinkaya, P., ve Erktin, E. (2002). Assessment of metacognition and its relationship with reading comprehension, achievement, and aptitude. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 19(1), 1-11.
Efklides, A. (1999). Feelings as subjective evaluation of cognitive processing: how reliable are they? Keynote address at 5th European Conference on Psychological Assessment, Patras, Greece.
Efklides, A. (2001). Metacognitive experiences in problem solving: Metacognition, motivation and self- regulation. A. Efklides, J. Kuhl, & R. M. Sorrentino (Ed.), Trends and prospects in motivation research içinde (s. 297–323). Dordrecht, The Netherlands: Kluwer.
Efklides, A. (2006). Metacognition and affect: What can metacognitive experiences tell us about the learning process?. Educational Research Review, 1(1), 3–14.
Efklides, A. (2009). The role of metacognitive experiences in the learning process. Psicothema, 21(1), 76-82.
Efklides, A., Kiorpelidou, K., ve Kiosseoglou, G. (2006). Worked-out examples in mathematics: Effects on performance and metacognitive experiences. In A. Desoete & M. Veenman (Eds), Metacognition in Mathematics (pp. 11-31), New York, NY: NOVA.
Efklides, A., Papadaki, M., Papantoniou, G., ve Kiosseoglou, G. (1998). Individual differences in feelings of difficulty: The case of school mathematics. European Journal of Psychology of Education, 13(2), 207-226.
Efklides, A., Papadaki, M., Papantoniou, G., ve Kiosseoglou, G. (1999). Individual differences in school mathematics performance and feelings of difficulty: The effects of cognitive ability, affect, age, and gender. European journal of psychology of education, 14(1), 57-69.
Efklides, A., ve Petkaki, C. (2005). Effects of mood on students’ metacognitive experiences. Learning and Instruction, 15(5),415–431.
Efklides, A., Samara, A., ve Petropoulou, M. (1996). The micro-and macro-development of metacognitive experiences: The effect of problem-solving phases and individual factors. Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society, 3(2), 1-20.
Efklides, A., Samara, A., ve Petropoulou, M. (1999). Feeling of difficulty: An aspect of monitoring that influences control. European journal of psychology of education, 14(4), 461-476.
Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911.
Flavell, J. H. (1985). Cognitive developement. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Title, C. K, ve Alvarez, L. (1991). Metacognition and Problem Solving. The Arithmetic Teacher, 39(4), 38-40.
Garcia, T., ve Pintrich, P. R. (1996). Assessing students' motivation and learning strategies in the classroom context: The Motivated Strategies for Learning Questionnaire. M. Birenbaum & F. J. R. C. Dochy (Ed.), Evaluation in education and human services. Alternatives in assessment of achievements, learning processes and prior knowledge içinde (s. 319–339). Kluwer.
Jacobs, J. E., ve Paris, S. G. (1987). Children's metacognition about reading: Issues in definition, measurement, and instruction. Educational psychologist, 22(34), 255-278.
Kaplan, A., ve Duran, M. (2016). Ortaokul öğrencilerine yönelik matematiksel üstbiliş farkındalık envanterinin geliştirilmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 1-17.
Karakelle, S., ve Saraç, S. (2007). Çocuklar için üst bilişsel farkındalık ölçeği (ÜBFÖ-Ç) A ve B formları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 10(20), 87-103.
Karakelle, S., ve Saraç, S. (2010). Üstbiliş hakkında bir gözden geçirme: Üstbiliş çalışmaları mı yoksa üstbilişsel yaklaşım mı? Türk Psikoloji Yazıları, 13(26), 45-60.
Karakoç, A. G. D. F. Y., ve Dönmez, L. (2014). Ölçek geliştirme çalışmalarında temel ilkeler. Tıp Eğitimi Dünyası, 13(40), 39-49.
Kocakülah, M. S., Özdemir, E., Çoramık, M., ve Işıldak, R. S. (2016). Üstbiliş, özyeterlilik ve öğrenme süreçleri ölçeğinin Türkçeye uyarlanma çalışması: Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(2), 446-468.
Koriat, A. (1995). Dissociating knowing and the feeling of knowing: Further evidence for the accessibility model. Journal of Experimental Psychology: General, 124(3), 311-333.
Lucangeli, D., ve Cabrele, S. (2006). The relationship of metacognitive knowledge, skills and beliefs in children with and without mathematical learning disabilities. A. Desoete & M. V. Veenman (Eds.), Metacognition in Mathematics Education içinde (s. 103-133) New York: Nova Science.
Marsh, H.W., Balla, J. R., ve McDonald, R. P. (1988). Goodness-of-fit indexes in confirmatory factor analysis: The effect of sample size. Psychological Bulletin, 103(3), 391-410.
Melanlıoğlu, D. (2011). Üstbiliş strateji eğitiminin ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Metallidou, P., ve Efklides, A. (1998). Affective, cognitive, and metamemory effects on the estimation of the solution correctness and the feeling of satisfaction from it. Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society, 5, 53-70.
Mokhtari, K., ve Reichard, C. A. (2002). Assessing students' metacognitive awareness of reading strategies. Journal of educational psychology, 94(2), 249-259.
Montague, M. (1992). The effects of cognitive and metacognitive strategy instruction on mathematical problem solving of middle school students with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 25(4), 230-248.
Montague, M., ve Applegate, B. (1993). Middle school students mathematical problem solving: An analysis of think-aloud protocols. Learning Disabilities Quarterly, 16(1), 19-32.
Montague, M., ve Applegate, B. (2000). Middle school students' perceptions, persistence, and performance in mathematical problem solving. Learning Disability Quarterly, 23(3), 215-227.
Montague, M., Applegate, B., ve Marquard, K. (1993). Cognitive strategy instruction and mathematical problem-solving performance of students with learning disabilities. Learning Disabilities Research and Practice, 8(4), 223-232.
Okur, A., ve Azizoğlu, N. İ. (2016). Dinleme üstbiliş stratejileri ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(40), 113-124.
Özdamar, K. (1999). Paket programlar ile istatiksel veri analizi: SPSS-MINITAB. Kaan Kitabevi.
Özen, F., ve Durkan, E. (2016). Üstbilişsel okuma stratejileri kullandırma ölçeğinin geliştirilmesi, bir geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Turkish Studies, International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(14), 565-586.
Özkubat, U. (2019). Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ile düşük ve ortalama başarılı olan öğrencilerin matematik problemi çözerken kullandıkları bilişsel stratejiler ile üstbilişsel işlevler arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Pereira‐Laird, J. A., ve Deane, F. P. (1997). Development and validation of a self‐report measure of reading strategy use. Reading Psychology: An International Quarterly, 18(3), 185-235.
Rozenzweig, C., Krawec, J., ve Montague, M. (2011). Metacognitive strategy use of eighth-grade students with and without learning disabilities during mathematical problem solving: a think-aloud analysis. Journal of Learning Disabilities, 44(6) 508-520.
Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., ve Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
Schraw, G., ve Dennison, R. (1994). Assessing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology, 19, 460-475.
Soydan, Ş. (2001). Development of instruments for the assessment of metacognitive skills in mathematics: an alternative assessment attempt. Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Sperling, R. A., Howard, B. C., Miller, L. A., ve Murphy, C. (2002). Measures of children's knowledge and regulation of cognition. Contemporary educational psychology, 27(1), 51-79.
Sperling, R. A., Howard, B. C., Staley, R., ve DuBois, N. (2004). Metacognition and self-regulated learning constructs. Educational Research and Evaluation, 10(2), 117-139.
Sungur, S. (2004). The implementation of problem based learning in high school biology courses. Unpublished doctorate thesis, Middle East Technical University, Ankara.
Sweeney, C. M. (2010). The metacognitive functioning of middle school students with and without learning disabilities during mathematical problem solving. Doctoral Dissertations, University of Miami, Florida.
Şen, H. Ş. (2003). Biliş ötesi stratejilerin ilköğretim okulu beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerine etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Seçkin Yayınları, Ankara.
Tuncer, U. (2011). The adaptation and development of 'Metacognitive Reading Strategies Questionnnaire' and 'Reading Strategy Use Scale' for Turkish learners learning english as a foreign language. Master Thesis, Mersin University Department of English Language Teaching, Mersin.
Veenman, M. V. J., Van Hout-Wolters, B. H., ve Afflerbach, P. (2006). Metacognition and learning: Conceptual and methodological considerations. Metacognition and Learning, 1(1), 3-14.
Whittlesea, B. W. (1993). Illusions of familiarity. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 19(6), 1235-1253.
Yurdakul, B., ve Demirel, Ö. (2011). Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının öğrenenlerin üstbiliş farkındalıklarına katkısı. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 1(1).71-85.
Zimmerman, B. E. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory into Practice, 41(2), 64-70.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education

Journal Section

Research Article

Authors

Ufuk Özkubat ^*
0000-0002-9626-5112
Türkiye

Emine Özmen
0000-0002-0226-1672
Türkiye

Publication Date

November 30, 2020

Submission Date

May 13, 2020

Acceptance Date

August 21, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 16 Number: 31

DOI

https://doi.org/10.26466/opus.736793

IZ

https://izlik.org/JA94JU83FE

APA

Özkubat, U., & Özmen, E. (2020). Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması. OPUS International Journal of Society Researches, 16(31), 3958-3984. https://doi.org/10.26466/opus.736793

AMA

1.Özkubat U, Özmen E. Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması. OPUS International Journal of Society Researches. 2020;16(31):3958-3984. doi:10.26466/opus.736793

Chicago

Özkubat, Ufuk, and Emine Özmen. 2020. “Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması”. OPUS International Journal of Society Researches 16 (31): 3958-84. https://doi.org/10.26466/opus.736793.

EndNote

Özkubat U, Özmen E (November 1, 2020) Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması. OPUS International Journal of Society Researches 16 31 3958–3984.

IEEE

[1]U. Özkubat and E. Özmen, “Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması”, OPUS International Journal of Society Researches, vol. 16, no. 31, pp. 3958–3984, Nov. 2020, doi: 10.26466/opus.736793.

ISNAD

Özkubat, Ufuk - Özmen, Emine. “Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması”. OPUS International Journal of Society Researches 16/31 (November 1, 2020): 3958-3984. https://doi.org/10.26466/opus.736793.

JAMA

1.Özkubat U, Özmen E. Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması. OPUS International Journal of Society Researches. 2020;16:3958–3984.

MLA

Özkubat, Ufuk, and Emine Özmen. “Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması”. OPUS International Journal of Society Researches, vol. 16, no. 31, Nov. 2020, pp. 3958-84, doi:10.26466/opus.736793.

Vancouver

1.Ufuk Özkubat, Emine Özmen. Matematik Problemi Çözmede Üstbilişsel Deneyim Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması. OPUS International Journal of Society Researches. 2020 Nov. 1;16(31):3958-84. doi:10.26466/opus.736793

Cited By

Erken Çocuklukta Bilişsel Gelişimin Değerlendirilmesinde Kullanılan Araçlar

Çocuk ve Gelişim Dergisi

https://doi.org/10.36731/cg.976419

ÜSTBİLİŞSEL YAZMA STRATEJİLERİNİ KULLANMA EĞİLİMİ ÖLÇEĞİ

Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.29029/busbed.1207930