Kendini Sabote Etmenin Yakın Kişilerarası İlişkiler Açısından Ele Alınması

Ayşegül Sayan Karahan

doi:10.26466/opus.893279

EN TR

Kendini Sabote Etmenin Yakın Kişilerarası İlişkiler Açısından Ele Alınması

Öz

Bu literatür incelemesi, kendini sabote etme kavramının yakın kişiler arası ilişkiler açısından ele alınması hakkında bilgileri sunmaktadır. Kendini sabote etme kavramı; akademik başarı ve performans gibi alanlarda çalışılmış olsa da yakın kişiler arası ilişkiler alanında sınırlı olarak ele alındığı ve bu alanda bir boşluk olduğu görülmüştür. Bireylerin olası bir başarısızlık sonucu öngördükleri durumlarda bu sonuca yol açacak davranış ve stratejileri kullanmaları anlamına gelen kendini sabote etme kavramının işlevleri ve özellikleri hakkında kuramsal açıklamalar gözden geçirilmiştir. Ulaşılabilen ve yakın kişiler arası ilişkiler ile ilişkili araştırmalar özetlenmiştir. Yakın kişiler arası ilişkilerde kendini sabote etmenin nedenleri, süreçleri ve etkileri vurgulanarak korku, kendine ve ilişkiye güven ve iletişim becerileri açısından tartışılmıştır. Bireylerin yakın kişiler arası ilişkilerde kendini sabote etmesine yönelik olarak bu gereksinime neden olan etkenlere ve bu stratejileri kullanmanın sonuçlarına ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Yakın kişiler arası ilişkilerde kendini sabote etme kavramının ele alınmasına ilişkin daha ileri nitel ve nicel araştırmalarla ilgili öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kendini Sabote Etme , Yakın İlişkiler , Kendini Engelleme

References

Abacı, R. ve Akın, A. (2011). Kendini Sabotaj insanoğlunun sınırlı doğasının bir sonucu . Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Akça, F. (2012). An investigation into the self-handicapping behaviors of undergraduates in terms of academic procrastination, the locus of control and academic success. Journal of Education and Learning, 1(2), 288-297. doi:10.5539/jel.v1n2p288
Akın, A., Abacı, R. ve Akın, Ü. (2011). Self-handicapping: A conceptual analysis. International Online Journal of Educational Sciences, 3(3), 1155-1168.
Albayrak, H. (2019). Lise öğrencilerinin kendini sabote etme eğilimi ile psikolojik iyi olma, depresyon ve öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Trabzon Üniversitesi, Lİsansüstü Eğitim Enstitüsü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı, Trabzon.
Baumeister, R. F and Leary, M.R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117, 497-529.
Baumgardner, A. H. and Levy, P. E. (1988). Role of self-esteem in perceptions of ability and effort: Illogic or insight? Personality and Social Psychology Bulletin, 14(3), 429-438. https://doi.org/10.1177/0146167288143001
Berglas, S. and Jones, E. E. (1978). Drug choice as a self-handicapping strategy in response to noncontingent success. Journal of Personality and Social Psychology, 36(4), 405-417. https://doi.org/10.1037/0022-3514.36.4.405
Büyükgöze, H. ve Gün, F. (2015). Araştırma görevlilerinin kendini sabotaj eğilimlerinin incelenmesi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 689-704. http://dx.doi.org/10.17218/husbed.11352
Chemers, M. M., Hu, L. and Garcia, B. F. (2001). Academic self-efficacy and first-year college student performance and adjustment. Journal of Educational Psychology, 93(1), 55-64. https://doi.org/10.1037/0022-0663.93.1.55
Christopher, A.N., Lasane, T.P., Troisi, J.D. and Park, L.E. (2007) Materialism defensive, and assertive self-presentational tactics, and life satisfaction. Journal of Social Clinical Psychology, 26, 1145–1162. https://doi.org/10.1521/jscp.2007.26.10.1145

Coşar, S. (2012). Çalışanların tükenmişlik düzeyleri ile kendini engelleme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, İstanbul.
Coudevylle, G., Martin Ginis, K. and Famose, J.-P. (2008). Determinants of selfhandicapping strategies in sport and their effects on athletic performance. Social Behavior and Personality, 36, 391–398. DOI: 10.2224/sbp.2008.36.3.391
Dönmez, A.(2009). Yakın ilişkiler psikolojisi. Ankara: Nobel Yayın.
Elliot, A. J. and Church, M. A. (2003). A motivational analysis of defensive pessimism and self-handicapping. Journal of Personality, 71(3), 369-396. https://doi.org/10.1111/1467-6494.7103005
Elliot, A. J. and Thrash, T. M. (2004). The intergenerational transmission of fear of failure. Personality and Social Psychology Bulletin, 30(8), 957-971. https://doi.org/10.1177/0146167203262024
Elmas, A. G. ve Aşçı, F. H. (2017). Sporcularda kendini sabotaj: Benlik saygısı, başarı hedefleri ve başarısızlık korkusunun rolü. Türkiye Klinikleri Journal of Sports Sciences, 9(3), 108-117. Doi: 10.5336/sportsci.2017-55210
Epstein, N. B. and Baucom, D. H. (2002). Enhanced cognitive-behavioral therapy for couples: A contextual approach. Washington, DC: American Psychological Association.
Gottman, J. M. (1993). What predicts divorce? The Relationship between marital processes and marital outcomes. New Jersey: Psychology Press.
Gottman, J. M. and Silver, N. (2015). The seven principles for making marriage work. New York: Three Rivers Press.
Greenberg, L., Warwar, S. and Malcolm, W. (2010). Emotion-focused couples therapy and the facilitation of forgiveness. Journal of Marital and Family Therapy, 36(1), 28–42. DOI: 10.1111/j.1752-0606.2009.00185.x
Greenberg, L. S. and Johnson, S. M. (1998). Emotionally focused therapy for couples. New York: Guilford Press.
Hendrix, K. S. and Hirt, E. R. (2009). Stressed out over possible failure: The role of regulatory fit on claimed self-handicapping. Journal of Experimental Social Psychology, 45, 51-59. https://doi.org/10.1016/j.jesp.2008.08.016
Higgins, R.L. (1990). Self-handicapping: Historical roots and contemporary branches. In R.L. Higgins, C.R. Snyder, S. Berglas (Eds.), Self-handicapping: The paradox that ısn’t (p.1-35). New York: Plenum Press.
Hirt, E. R., Deppe, R. K. and Gordon, L. J. (1991). Self-reported versus behavioral selfhandicapping: Empirical evidence for a theoretical distinction. Journal of Personality and Social Psychology, 61, 981-991. https://doi.org/10.1037/0022-3514.61.6.981
Hirt, E. R., McCrea, S. M. and Boris, H. I. (2003). I know you self-handicapped last exam: Gender differences in reactions to self-handicapping. Journal of Personality and Social Psychology, 84(1), 177-193. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.1.177
Johnson, S. M. (2004). The practice of emotionally focused couple therapy: Creating connection. (2nd ed.). New York: Brunner-Routledge.
Jones, E. E. and Berglas, S. (1978). Control of attributions about the self through selfhandicapping strategies: The appeal of alcohol and the role of underachievement. Personality and Social Psychology Bulletin, 4(2), 200-206. https://doi.org/10.1177/014616727800400205
Kalyon, A., Dadandı, İ. ve Yazıcı, H. (2016). Kendini sabote etme eğilimi ile narsistik kişilik özellikleri. Düşünen Adam, 29(3), 237-246. DOI: 10.5350/DAJPN2016290305
Kearns, H., Forbes, A., Gardiner, M. ve Marshall, K. (2008). When a high distinction isn't good enough: A review of perfectionism and selfhandicapping. Australian Educational Researcher, 35(3), 21-36.
Lane, J., Lane, A. M. ve Kyprianou, A. (2004). Self-efficacy, self-esteem and their impact on academic performance. Social Behavior and Personality, 32(3), 247-256. DOI: https://doi.org/10.2224/sbp.2004.32.3.247
Leary, M. R. and Shepperd, J. A. (1986). Behavioral self-handicaps versus self-reported handicaps: A conceptual note. Journal of Personality and Psychology, 51(6), 1265-1268. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1265
Lent, R. W., Brown, S. D. and Larkin, K. C. (1986). Self-efficacy in the prediction of academic performance and perceived career options. Journal of Counseling Psychology, 33(3), 265-269. https://doi.org/10.1037/0022-0167.33.3.265
Maata, S., Stattin, H. and Nurmi, J.E. (2002). Achievement strategies at school: Types and correlates. Journal of Adolesence, 25, 31–46. DOI: 10.1006/jado.2001.0447
Marsh, H. W. and O'Mara, A. (2008). Reciprocal effects between academic self-concept, self-esteem, achievement, and attainment over seven adolescent years: Unidimensional and multidimensional perspectives of self-concept. Personality and Social Psychology Bulletin, 34(4), 542-552. DOI: 10.1177/0146167207312313
Martin, G., Richardson, A. S., Bergen, H. A., Roeger, L. and Allison, S. (2005). Perceived academic performance, self-esteem and locus of control as indicators of need for assessment of adolescent suicide risk: Implications for teachers. Journal of Adolescence, 28, 75-87. DOI: 10.1016/j.adolescence.2004.04.005
Martin, K. A. and Brawley, L. R. (2002). Self-handicapping in physical achievement settings: The contributions of self-esteem and self-efficacy. Self and Identity, 1(4), 337-351. https://doi.org/10.1080/15298860290106814
McCrea, S.M. ve Hirt, E.R. (2001). The Role of Ability judgments in self-handicapping. Personality and Social Psychology Bulletin, 27, 1378-1389. https://doi.org/10.1177/01461672012710013
Multon, D.K., Brown, D.S. and Lent, W.R. (1991). Relation of self efficacy beliefs to academic outcomes: A meta analytic investigation. Journal of Counseling Psychology, 38, 30-38. doi:10.1037/0022-0167.38.1.30
Peel,R. ve Caltabiano, N. (2020). Why do we sabotage love? a thematic analysis of lived experiences of relationship breakdown and maintenance. Journal of Couple & Relationship Therapy, 20(2), 99-131. DOI: 10.1080/15332691.2020.1795039
Peel, R., McBrain, K., Caltabiano, N. and Buck, B. (2019). The romantic self-saboteur: How do people sabotage love? Conference: International Convention on Psychological Science.
Rhodewalt, F. and Vohs, K. (2005). Defensive strategies, motivation and the self: A self regulatory process view. In A. J. Elliot ve C. S. Dweck (Eds.). Handbook of Competence and Motivation (p.548- 565). New York: Guilford Press.
Sahranç, Ü. (2011). An investigation of the relationships between self-handicapping and depression, anxiety, and stress. International Online Journal of Educational Sciences, 3(2), 526-540.
Sarıçalı, M. (2014). Psikolojik danışman adaylarının kendini engelleme algılarının özgünlük düzeyleri ve aldıkları süpervizyon açısından incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı, Eskişehir.
Schlenker, B.R. and Laary, M.R. (1982). Social anxiety and self-presentation: A conceptualization and model. Psychology Bulletin, 92, 641-669. DOI: 10.1037/0033-2909.92.3.641
Sertel, G. (2019). Yönetici ve öğretmenlerin kendini sabotaj düzeyleri ile okullardaki örgütsel iklim algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri AnaBilim Dalı, Denizli.
Smith, T. W. Snyder, C.R. and Perkins, S. C. (1983). The self-serving function of hypochondriacal complaints: Physical symptoms as selfhandicapping strategies. Journal of Personality and Social Psychology, 40(4), 787–797. DOI: 10.1037//0022-3514.44.4.787
Stewart, M. A. and De George-Walker, L. (2014). Self-handicapping, perfectionism, locus of control and self-efficacy: A path model. Personality and Individual Differences, 66, 160-164. https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.03.038
Tannenbaum, R. E. (2007). Goal orientation, work avoidance goals, and selfhandicapping in community college students. Unpublished Doctoral Dissertation. Capella University, Minneapolis.
Thomas, C. R. and Gadbois, S. A. (2007). Academic self-handicapping: The role of selfconcept clarity and students’ learning strategies. British Journal of Psychology, 77, 101-119. https://doi.org/10.1348/000709905X79644
Tice, D. M. and Baumeister, R. F. (1990). Self-esteem, self-handicapping, and selfpresentation: The strategy of inadequate practice. Journal of Personality, 58(2), 443-464. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.1990.tb00237.x
Tucker, J.A., Sobell, M.B. and Vuchinich, R.E. (1981) Alcohol consumption as a self-handicapping strategy. Journal of Abnormal Psychology, 90, 220-230. https://doi.org/10.1037/0021-843X.90.3.220
Urdan, T. (2004). Predictors of academic self-handicapping and achievement: Examining achievement goals, classrom goal structures and culture. Journal of Educational Psychology. 96(2), 251-264. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.2.251
Üzar-Özçetin, Y.S. ve Hiçdurmaz, D. (2016). Kendini sabote etme ve ruh sağlığı üzerine etkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar- Current Approaches in Psychiatry. 8(2), 145-154. doi:10.18863/pgy.13806
Üzbe, N. ve Bacanlı, H. (2015). Başarı hedef yönelimi, benlik saygısı ve akademik başarının kendini engellemeyi yordamadaki rolü. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(1), 33-50.
Warner, S. and Moore, S. (2004). Excuses, excuses: Self-handicapping in an Australian adolescent sample. Journal of Youth and Adolesence, 33, 271-281. DOI: 10.1023/B:JOYO.0000032636.35826.71
Zuckerman, M., Kieffer, S. C. and Knee, C. R. (1998). Consequences of selfhandicapping: Effects on coping, academic performance and adjustment. Journal of Personality and Social Psychology, 74(6), 1619-1628. https://doi.org/10.1037/0022-3514.74.6.1619
Zuckerman, M. and Tsai, F. F. (2005). Costs of self-handicapping. Journal of Personality, 73(2), 411-442. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2005.00314.x

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Review

Authors

Ayşegül Sayan Karahan ^*
0000-0002-5580-0617
Türkiye

Publication Date

October 13, 2021

Submission Date

March 8, 2021

Acceptance Date

May 18, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 18 Number: 42

DOI

https://doi.org/10.26466/opus.893279

IZ

https://izlik.org/JA65DE42WM

APA

Sayan Karahan, A. (2021). Kendini Sabote Etmenin Yakın Kişilerarası İlişkiler Açısından Ele Alınması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(42), 5876-5896. https://doi.org/10.26466/opus.893279

Cited By

KENDİNİ SABOTAJ ÜZERİNE YAZILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Akademik Hassasiyetler

https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1308051

Turkish Adaptation of the Relationship Sabotage Scale: A Validity and Reliability Study

Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi

https://doi.org/10.17066/tpdrd.1266739.6

Kendini Sabote Etmenin Yakın Kişilerarası İlişkiler Açısından Ele Alınması

Consideration of Self-Sabotage Regarding Close Relationships

Abstract

Keywords

Kendini Sabote Etmenin Yakın Kişilerarası İlişkiler Açısından Ele Alınması

Öz

Anahtar Kelimeler

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

KENDİNİ SABOTAJ ÜZERİNE YAZILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Turkish Adaptation of the Relationship Sabotage Scale: A Validity and Reliability Study