Covid-19 Salgınının Türkiye’nin Vergi Gelirleri Üzerine Etkisi
Abstract
Bu çalışma, 2019 yılının son çeyreğinde Çin Halk Cumhuriyetinde ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının, Türkiye’de vergi gelirlerine olan etkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bunun için Türkiye’nin vergi gelirleri; ekonomik büyüme, enflasyon ve faiz oranları gibi makro değiş-kenlerin yanında, Covid-19 pandemisinden kaynaklanan ekonomik krizin etkisini dikkate almak için, bir kukla değişkenin de dahil edildiği bir model tarafından 2006.M01-2021.M01 aralığı aylık verileri kullanılarak açıklanmaktadır. Çalışmada değişkenler arasında bir uzun dönem ilişkisinin olup olmadığı-nı sınamak için kullanılan doğrusal ARDL ile doğrusal olmayan ARDL yöntemlerine ilave olarak şokla-rın modelde yer alan değişkenler üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla etki-tepki (impulse-response) fonksiyonları ile varyans ayrıştırması (variance decomposition) yöntemleri kullanılmıştır. Hem doğrusal ARDL hem de doğrusal olmayan ARDL yöntemince desteklenen ilk ampirik sonuç, değişkenler arasında bir uzun dönem ilişkinin var olduğudur. İkinci olarak, Covid-19 küresel salgın krizinin Türkiye’de vergi gelirlerini olumsuz etkilediği istatistiksel olarak gösterilmektedir. Pandemi koşulları, ülkelerin ekonomik büyüme oranlarının düşük olması nedeniyle vergi gelirlerinin de azalacağı-nı göstermektedir.
Keywords
Covid-19 Pandemi, Vergi Gelirleri, Kukla Değişken, ARDL, NARDL
References
- Akar, S. (2013). Vergi gelirlerinin esnekliği ve istikrarı: Merkezi bütçe sınıflandırmasına dayalı ampirik bir analiz. Maliye Dergisi, 165, 27-37.
- Akbulut, H. (2017). Enflasyon ve faiz oranlarının vergi gayreti ile ilişkisi: Türkiye’de uygulanan gelir vergisi için ampirik bir uygulama. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 54(630), 55-65.
- Akkaya, Ş. (1998).Gelişmekte olan ülkelerdeki vergi sisteminin değerlendirilmesi ve bu ülkelerdeki vergi yapısının kantitatif analizi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 37, 213-267.
- Belinga, V., Benedek, D., Mooij, R. ve Norregaard, J. (2014). Tax Buoyancy in OECD countries. IMF Working Paper, Fiscal Affairs Department, WP/14/110 1-18.
- Dackehag, M. ve Hansson, Å. (2012). Taxation of income and economic growth: An empirical analysis of 25 Rich OECD Countries. Working Papers, Lund University, Department of Economics, s.6.
- Demir, M. ve Sever, E. (2017). Vergi gelirleri ekonomik büyüme ilişkisi: OECD ülkelerine ilişkin panel veri analizi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 51-66.
- Dickey, D. A. ve Fuller, W.A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. J. Amer. Stat. Assoc., 74(366), 427–431.
- Ekici, M. S. (2009). Vergi gelirlerini etkileyen ekonomik ve sosyal faktörler. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(30), 200-223.
- Elgin, C, Basbug, G. ve Yalaman, A. (2020). Economic policy responses to a pandemic: developing the Covid-19 economic stimulus index. Covid Economics: Vetted and Real Time Papers, 3, 40-54.
- Engin, İ. (2000). Enflasyonun vergi etkisi. Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), 98-101.