Covid-19 Salgınının Türkiye’nin Vergi Gelirleri Üzerine Etkisi

Hamza Erdoğdu; Murat Demir; Rıdvan Önder

doi:10.26466/opus.931186

EN TR

Impact of the Covid-19 Outbreak on Turkey’s Tax Revenues

Abstract

This study aims to analyze the epidemic Covid-19, emerging in the People's Republic of China in the last quarter of 2019 and influencing the whole world, effect on tax revenues in Turkey. For this tax revenue of Turkey is explained by a model with macro variables such as economic growth, inflation and interest rates, including a dummy variable to take into account the impact of the economic crisis caused by the Covid-19 pandemic, using monthly data on 2006.M01-2021.M01. In the study, in addition to linear ARDL and non-linear ARDL methods used to test whether there is a long-term relationship between variables, impulse-response functions and variance decomposition methods were used to determine the effects of shocks on the variables in the model. The first empirical result supported by both linear ARDL and nonlinear ARDL methods is that there is a long-term relationship between variables. Secondly, Covid-19 global outbreak crisis negatively affects tax revenues in Turkey is shown statistically. The conditions of the pandemic show that due to the low rates of economic growth of the countries, tax revenues will also decrease.

Keywords

Covid-19 Outbreak , Tax Revenues , Dummy Variable , ARDL , NARDL

Covid-19 Salgınının Türkiye’nin Vergi Gelirleri Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışma, 2019 yılının son çeyreğinde Çin Halk Cumhuriyetinde ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının, Türkiye’de vergi gelirlerine olan etkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bunun için Türkiye’nin vergi gelirleri; ekonomik büyüme, enflasyon ve faiz oranları gibi makro değiş-kenlerin yanında, Covid-19 pandemisinden kaynaklanan ekonomik krizin etkisini dikkate almak için, bir kukla değişkenin de dahil edildiği bir model tarafından 2006.M01-2021.M01 aralığı aylık verileri kullanılarak açıklanmaktadır. Çalışmada değişkenler arasında bir uzun dönem ilişkisinin olup olmadığı-nı sınamak için kullanılan doğrusal ARDL ile doğrusal olmayan ARDL yöntemlerine ilave olarak şokla-rın modelde yer alan değişkenler üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla etki-tepki (impulse-response) fonksiyonları ile varyans ayrıştırması (variance decomposition) yöntemleri kullanılmıştır. Hem doğrusal ARDL hem de doğrusal olmayan ARDL yöntemince desteklenen ilk ampirik sonuç, değişkenler arasında bir uzun dönem ilişkinin var olduğudur. İkinci olarak, Covid-19 küresel salgın krizinin Türkiye’de vergi gelirlerini olumsuz etkilediği istatistiksel olarak gösterilmektedir. Pandemi koşulları, ülkelerin ekonomik büyüme oranlarının düşük olması nedeniyle vergi gelirlerinin de azalacağı-nı göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Covid-19 Pandemi , Vergi Gelirleri , Kukla Değişken , ARDL , NARDL

Kaynakça

Akar, S. (2013). Vergi gelirlerinin esnekliği ve istikrarı: Merkezi bütçe sınıflandırmasına dayalı ampirik bir analiz. Maliye Dergisi, 165, 27-37.
Akbulut, H. (2017). Enflasyon ve faiz oranlarının vergi gayreti ile ilişkisi: Türkiye’de uygulanan gelir vergisi için ampirik bir uygulama. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 54(630), 55-65.
Akkaya, Ş. (1998).Gelişmekte olan ülkelerdeki vergi sisteminin değerlendirilmesi ve bu ülkelerdeki vergi yapısının kantitatif analizi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 37, 213-267.
Belinga, V., Benedek, D., Mooij, R. ve Norregaard, J. (2014). Tax Buoyancy in OECD countries. IMF Working Paper, Fiscal Affairs Department, WP/14/110 1-18.
Dackehag, M. ve Hansson, Å. (2012). Taxation of income and economic growth: An empirical analysis of 25 Rich OECD Countries. Working Papers, Lund University, Department of Economics, s.6.
Demir, M. ve Sever, E. (2017). Vergi gelirleri ekonomik büyüme ilişkisi: OECD ülkelerine ilişkin panel veri analizi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 51-66.
Dickey, D. A. ve Fuller, W.A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. J. Amer. Stat. Assoc., 74(366), 427–431.
Ekici, M. S. (2009). Vergi gelirlerini etkileyen ekonomik ve sosyal faktörler. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(30), 200-223.
Elgin, C, Basbug, G. ve Yalaman, A. (2020). Economic policy responses to a pandemic: developing the Covid-19 economic stimulus index. Covid Economics: Vetted and Real Time Papers, 3, 40-54.
Engin, İ. (2000). Enflasyonun vergi etkisi. Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), 98-101.

Ertürk, Atabey, S., Avşar, T. ve Bulut, M. (2009). Türkiye verilerine göre vergi canlılığı ve esnekliğinin tahmin edilmesi. Ekonomik Yaklaşım, 20(71), 109-119.
Göçer, İ., Mercan, M. ve diğerleri, (2010). Ekonomik büyüme ile vergi gelirleri arasındaki ilişki: Sınır testi yaklaşımı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28, 97-110.
Greene, William H. (2012). Econometric analysis. Seventh Edition. International Edition, Pearson Education, Prentice Hall.
Gül, E. ve Barış K. (2009). AB ülkeleri ve Türkiye’de vergi gelirleri ile ekonomik büyüme ilişkisi: 1980–2008. Süleyman Demirel Üniversitesi, 1.Uluslararası Davraz Kongresi, Isparta.
Haughton, J. (1998). Estimasting tax buoyancy, elasticity and stability. Eager/PSGE- Excise Project Methodological Note 1, 1-8.
Hepaktan, C. E. ve Çınar, S. (2011). OECD Ülkeleri vergi sistemi esnekliğinin panel eşbütünleşme testleri ile analizi. Sosyal Bilimler Dergisi, IV(2), 133-153.
Kutbay, H. (2019). Vergi gelirlerini etkileyen faktörler: Seçilmiş ülkeler için panel veri analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(3) , 602-617.
Laeven, L. ve F. Valencia, (2013). Systemic banking crises database. IMF Economic Review, 61, 225–270.
Ma, C., Rogers, J. ve Sili Z., (2020). Modern pandemics: Recession and recovery. International Finance Discussion Papers. Washington: Board of Governors of the Federal Reserve System, https://doi.org/10.17016/IFDP.2020.1295.
Mishra, P. K. (2011). The Cointegration and causality between tax revenue and economic growth in India. IASMS Journal of Business Spectrum, 4(2), 124-134.
Możdzierz, A. (2017). The ımpact of changes ın ındirect tax rates on ınflation ın selected EU countries. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio H Oeconomia, 51(4), 257-267.
Muibi, O. S. ve Sinbo, O. M. (2013). Macroeconomic determinants of tax revenue in Nigeria (1970-2011). World Applied Sciences Journal, 28(1), 27-35.
Nalraj, P. (2015). An estimate to tax buoyancy of service tax of union budget of India. International Journal of Creative Research Thoughts, 3(3), 522-525.
Organisation for Economic Co-operation and Development, (2020). Revenue Statistics 2020: Tax Revenue Trends In The OECD, Paris, http://www.oecd.org.
Organisation for Economic Co-operation and Development, (2020). OECD Data. https://data.oecd.org Phillips, P.C. ve Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335–346.
Shin, Y., Yu, B. ve Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ARDL framework. Festschrift in Honor of Peter Schmidt, Springer, New York, NY, 281-314.
Taha, R., Loganathan, N. ve Sisira R.N. C. (2011). The effect of economic growth on taxation revenue: The case of a newly ındustrialized country. International Review of Business Research Papers, 7(1), 319-329.
Temiz, D. (2008). Türkiye’de vergi gelirleri ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1960-2006 dönemi. 2. Ulusal İktisat Kongresi, İzmir-Türkiye.
Turhan, S. (2002). İktisadi istikrar ve vergi politikası uygulamasına ilişkin sorunlar. İstanbul Ticaret Üniversitesi Dergisi, 59-86.
Turhan, S. (2020). Vergi teorisi ve politikası. İstanbul: Filiz Kitabevi.
Uluatam(a), Ö. (1981). Enflasyon ve devlet gelirleri(1963-1978). Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, 462.
Uluatam, Ö. (1990). Enflasyon ve vergileme. VI. Türkiye Maliye Eğitimi Sempozyumu.
Velaj, E. ve Prendi, L. (2014). Tax revenue - the determinant factors - the case of Albania. European Scientific Journal. Special Edition, 1, 526-531.
World Bank, (2020). Global outlook pandemic, recession: the global economy in crisis. Global Economic Prospects, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yöneylem

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hamza Erdoğdu
0000-0002-5025-2367
Türkiye

Murat Demir
0000-0002-1466-1104
Türkiye

Rıdvan Önder ^*
0000-0003-0021-7771
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

7 Kasım 2021

Gönderilme Tarihi

1 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

21 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 18 Sayı: 43

DOI

https://doi.org/10.26466/opus.931186

IZ

https://izlik.org/JA66RH82UG

APA

Erdoğdu, H., Demir, M., & Önder, R. (2021). Covid-19 Salgınının Türkiye’nin Vergi Gelirleri Üzerine Etkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 18(43), 6478-6506. https://doi.org/10.26466/opus.931186

Covid-19 Salgınının Türkiye’nin Vergi Gelirleri Üzerine Etkisi

Impact of the Covid-19 Outbreak on Turkey’s Tax Revenues

Abstract

Keywords

Covid-19 Salgınının Türkiye’nin Vergi Gelirleri Üzerine Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

COVİD-19 SALGININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SEÇİLMİŞ AB ÜYESİ ÜLKELER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Determination of Factors Affecting Tax Revenues

Covid-19 Döneminde Vergi ile İlgili Yapılan Çalışmaların İçerik Analizi

The Determinants of Tax Revenue: The Case of Turkey

Türkiye Cumhuriyet Tarihinde Vergi Canlılığı Analizi (1924 – 2022)

COVİD-19 PANDEMİSİ DÖNEMİNDE ÜLKELERİN GELİŞTİRDİKLERİ GELİR VERGİSİ AYARLAMALARININ KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZİ