Research Article

Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar

Number: 28 March 15, 2026
EN TR

Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar

Abstract

Osmanlı İmparatorluğu II. Meşrutiyet devri, modernleşme çabaları ile birlikte milliyetçilik hareketleri ve millî bir kimlik arayışının yoğun etkilerinin görüldüğü bir dönem olmuştur. İmparatorluk bünyesindeki etnik ve dinî unsurlar, Avrupa’da gelişen milliyetçilik fikrinin etkisiyle bağımsızlık iştiyakına kapılmışlar, bu gelişmeler Osmanlı millet sisteminin bozulmasına ivme kazandırmıştır. Türk anayasacılık çalışmalarının temeli sayılabilecek Tanzimat ve Islahat Fermanları, bütün unsurları Osmanlı kimliği etrafında toparlamayı hedeflese de bunu başaramamıştır. 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında Sultan II. Abdülhamid idaresine karşı oluşan muhalefet, İttihat ve Terakki Cemiyeti etrafında toparlanarak II. Meşrutiyet’in ilanını zorunlu hâle getirmiştir. Kurulan yeni düzene meşruiyet kazandırmak adına 10 Temmuz’un (23 Temmuz) millî bayram olarak kutlanması kabul edilmiş, bu kararın alınması ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu’nda modern anlamda ilk millî bayram ortaya çıkmıştır. Millî bayramın kutlanmasına ilişkin hazırlıklar ve kutlamalar dönemin önemli basın kaynakları Tanin ve Tasvir-i Efkâr gazetelerine yansımış, devletin merkezi İstanbul başta olmak üzere memleketin her tarafında coşkulu kutlamalar icra edilmiştir. Yapılan kutlamalarda dua, resmigeçit, ziyaret, ziyafet ve muhtelif eğlence programları düzenlenmiş, bu heyecan dolu ortam toplumun pek çok kesiminde farklı beklentileri ortaya çıkarmıştır. İmparatorluk bünyesindeki birçok kimliğin, bir millî bayram aracılığıyla Osmanlılık kimliği etrafında toparlanmaya çalışılması çelişkili bir siyaset anlayışı gibi görünebilir. Lakin böyle bir millî bayramın kabulü hem imparatorluğun kurtuluşu hem de Türk millî kimliğinin inşa edilmesi adına atılmış adımlar içerisinde sembolik bir değere sahiptir.

Keywords

Supporting Institution

The authors declared that this study has no financial support.

Ethical Statement

I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise.

References

  1. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivleri (BOA)
  2. BOA, Bâbıâli Evrak Odası Evrakı (BEO), 3435/257622
  3. BOA, Dâhiliye, Mektubi Kalemi (DH. MKT), 1284/16; 2860/72
  4. BOA, Hatt-ı Hümayun (HAT), 677/33016
  5. BOA, Meclis-i Vükela Mazbataları (MV), 129/38
  6. BOA, İrade, Dâhiliye (İ. DH), 1476/34
  7. BOA, Dâhiliye, Muhaberat-ı Umumiye İdaresi (DH. MUİ), 2860/72
  8. Meclis-i Mebusan Zabıt Cerideleri

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Intellectual History of Ottoman, Ottoman Society, Ottoman Institutions and Civilization (Other), Late Modern Ottoman History, Ottoman history

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 15, 2026

Submission Date

September 11, 2025

Acceptance Date

January 10, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 28

APA
Saka, A. (2026). Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 28, 493-514. https://doi.org/10.21021/osmed.1782093
AMA
1.Saka A. Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. OSMED. 2026;(28):493-514. doi:10.21021/osmed.1782093
Chicago
Saka, Abdulkerim. 2026. “Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin Ve Tasvir-I Efkâr Gazetelerine Yansımalar”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, nos. 28: 493-514. https://doi.org/10.21021/osmed.1782093.
EndNote
Saka A (March 1, 2026) Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 28 493–514.
IEEE
[1]A. Saka, “Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar”, OSMED, no. 28, pp. 493–514, Mar. 2026, doi: 10.21021/osmed.1782093.
ISNAD
Saka, Abdulkerim. “Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin Ve Tasvir-I Efkâr Gazetelerine Yansımalar”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 28 (March 1, 2026): 493-514. https://doi.org/10.21021/osmed.1782093.
JAMA
1.Saka A. Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. OSMED. 2026;:493–514.
MLA
Saka, Abdulkerim. “Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin Ve Tasvir-I Efkâr Gazetelerine Yansımalar”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, no. 28, Mar. 2026, pp. 493-14, doi:10.21021/osmed.1782093.
Vancouver
1.Abdulkerim Saka. Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. OSMED. 2026 Mar. 1;(28):493-514. doi:10.21021/osmed.1782093

Indexes

SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]

INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD and Scilit.


Unless otherwise stated, the articles published in our magazine are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) license. All authors and translators who submit texts for publication in the journal are expected to be the sole copyright holders of the submitted text or to have obtained the necessary permissions. By submitting texts to the journal, authors and translators implicitly accept that these texts will be licensed under CC BY 4.0 unless explicitly stated otherwise to the editors at the outset.