Araştırma Makalesi

Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar

Sayı: 28 15 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar

Öz

Osmanlı İmparatorluğu II. Meşrutiyet devri, modernleşme çabaları ile birlikte milliyetçilik hareketleri ve millî bir kimlik arayışının yoğun etkilerinin görüldüğü bir dönem olmuştur. İmparatorluk bünyesindeki etnik ve dinî unsurlar, Avrupa’da gelişen milliyetçilik fikrinin etkisiyle bağımsızlık iştiyakına kapılmışlar, bu gelişmeler Osmanlı millet sisteminin bozulmasına ivme kazandırmıştır. Türk anayasacılık çalışmalarının temeli sayılabilecek Tanzimat ve Islahat Fermanları, bütün unsurları Osmanlı kimliği etrafında toparlamayı hedeflese de bunu başaramamıştır. 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında Sultan II. Abdülhamid idaresine karşı oluşan muhalefet, İttihat ve Terakki Cemiyeti etrafında toparlanarak II. Meşrutiyet’in ilanını zorunlu hâle getirmiştir. Kurulan yeni düzene meşruiyet kazandırmak adına 10 Temmuz’un (23 Temmuz) millî bayram olarak kutlanması kabul edilmiş, bu kararın alınması ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu’nda modern anlamda ilk millî bayram ortaya çıkmıştır. Millî bayramın kutlanmasına ilişkin hazırlıklar ve kutlamalar dönemin önemli basın kaynakları Tanin ve Tasvir-i Efkâr gazetelerine yansımış, devletin merkezi İstanbul başta olmak üzere memleketin her tarafında coşkulu kutlamalar icra edilmiştir. Yapılan kutlamalarda dua, resmigeçit, ziyaret, ziyafet ve muhtelif eğlence programları düzenlenmiş, bu heyecan dolu ortam toplumun pek çok kesiminde farklı beklentileri ortaya çıkarmıştır. İmparatorluk bünyesindeki birçok kimliğin, bir millî bayram aracılığıyla Osmanlılık kimliği etrafında toparlanmaya çalışılması çelişkili bir siyaset anlayışı gibi görünebilir. Lakin böyle bir millî bayramın kabulü hem imparatorluğun kurtuluşu hem de Türk millî kimliğinin inşa edilmesi adına atılmış adımlar içerisinde sembolik bir değere sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Kaynakça

  1. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivleri (BOA)
  2. BOA, Bâbıâli Evrak Odası Evrakı (BEO), 3435/257622
  3. BOA, Dâhiliye, Mektubi Kalemi (DH. MKT), 1284/16; 2860/72
  4. BOA, Hatt-ı Hümayun (HAT), 677/33016
  5. BOA, Meclis-i Vükela Mazbataları (MV), 129/38
  6. BOA, İrade, Dâhiliye (İ. DH), 1476/34
  7. BOA, Dâhiliye, Muhaberat-ı Umumiye İdaresi (DH. MUİ), 2860/72
  8. Meclis-i Mebusan Zabıt Cerideleri

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Düşünce Tarihi, Osmanlı Toplumu, Osmanlı Kurumları ve Medeniyeti (Diğer), Yakınçağ Osmanlı Tarihi, Osmanlı Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

11 Eylül 2025

Kabul Tarihi

10 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 28

Kaynak Göster

APA
Saka, A. (2026). Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 28, 493-514. https://doi.org/10.21021/osmed.1782093
AMA
1.Saka A. Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. OSMED. 2026;(28):493-514. doi:10.21021/osmed.1782093
Chicago
Saka, Abdulkerim. 2026. “Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, sy 28: 493-514. https://doi.org/10.21021/osmed.1782093.
EndNote
Saka A (01 Mart 2026) Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 28 493–514.
IEEE
[1]A. Saka, “Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar”, OSMED, sy 28, ss. 493–514, Mar. 2026, doi: 10.21021/osmed.1782093.
ISNAD
Saka, Abdulkerim. “Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi. 28 (01 Mart 2026): 493-514. https://doi.org/10.21021/osmed.1782093.
JAMA
1.Saka A. Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. OSMED. 2026;:493–514.
MLA
Saka, Abdulkerim. “Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar”. Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, sy 28, Mart 2026, ss. 493-14, doi:10.21021/osmed.1782093.
Vancouver
1.Abdulkerim Saka. Millî Kimliğin İnşasında II. Meşrutiyet’in İlanının Birinci Yıl Dönümü Kutlamalarının İzleri: Tanin ve Tasvir-i Efkâr Gazetelerine Yansımalar. OSMED. 01 Mart 2026;(28):493-514. doi:10.21021/osmed.1782093

İndeksler / Indexes
 

SCOPUS, TÜBİTAK/ULAKBİM TR DİZİN [SBVT]

INDEX COPERNİCUS [ICI], ISAM, SOBIAD, İdealOnline ve Scilit tarafından dizinlenmektedir.


Dergimizde yayımlanan makaleler, aksi belirtilmediği sürece, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanır. Dergiye yayımlanmak üzere metin yollayan tüm yazar ve çevirmenlerin, gönderdikleri metnin yegâne telif sahibi olmaları ya da gerekli izinleri almış olmaları beklenir. Dergiye metin yollayan yazar ve çevirmenler bu metinlerin CC BY 4.0 kapsamında lisanslanacağını, aksini sayı editörlerine en başında açıkça beyan etmedikleri müddetçe, peşinen kabul etmiş sayılırlar.