OSMANLI EĞİTİM MİRASI: KLASİK ve MODERN DÖNEM ÜZERİNE MAKALELER

Batı ve Doğu dünyası arasındaki farklılık hayatın her alanında kendini gösterir. En başta dünyaya, tabiat, insana, canlılara, dine ve eğitime bakış bu coğrafyalarda farklıdır. Ancak derin bir tarihi, teolojik ve zihni arka planı olan Rönesans, Reform, Aydınlanma ve sanayi devrimi sonrasında Batı dünyasında, klasik geçmişten farklı yeni bir paradigmanın doğduğundan bahsedilebilir. Bu yeni oluşum, hem Batı Hristiyan geçmişine meydan okurken hem de dünyanın diğer bölgelerindeki her türlü yerli, otantik ve ilahî temelli yapılara karşı gelmiştir. 19. Yüzyıla gelindiğinde bu yeni zihin dünyasının, diğer deyişle modern dünyanın bütün rakiplerine üstün gelmeye başladığı görülür. Osmanlı devleti de bu üstün gücün karşısında önce hayret ederken daha sonra geriliğini kabul etmiş ve ona erişmek adına birtakım hamleler geliştirmeye başlamıştır. Bahsi edilen bu karmaşık sürecin farklı bilim alanlarında sürekli tartışıldığı görülmektedir. Ancak söz konusu sürecin anlaşılmasına katkı verecek önemli konulardan biri, dönemin özgün metinleri ile buluşmak ve anlamaya gayret etmektir. Bu çalışmada, son dönem Osmanlı eğitim sisteminin Batı dünyası ile olan ilişkisini, ona karşı verdiği direnci ve dönüşüm paradigmasını, performansını hem özgün kaynaklardan hem de temsil kabiliyeti yüksek orijinal makalelerden derleyen Osmanlı Eğitim Mirası başlıklı kitabın eleştirisi yapılacaktır.