EN
TR
RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri
Öz
RNA terapötikleri, hastalıkları tedavi etmeyi veya önlemeyi amaçlayan ve hızla genişleyen bir ilaç kategorisidir. Madde bağımlılığının mekanizması tam olarak aydınlatılamadığından, önlenmesi ve tedavisinde halen büyük zorluklar yaşanmaktadır. Bağımlılık yapan maddelerin uzun süreli alımının gen ekspresyon profilini modüle ettiği, ödül mekanizması ve hafıza ile ilgili beyin bölgelerinde patolojik nöroadaptasyona yol açtığı bilinmektedir. Kodlamayan RNA’ların, kompulsif madde kullanımını yönlendiren uyumsuz nöroadaptasyonları düzenlediği gösterilmiş olsa da madde kullanım bozukluğu üzerindeki etkisi henüz klinik olarak test edilmemiştir. Bu gözden geçirme çalışması, madde kullanım bozukluğunun tedavisine yönelik potansiyel bir yaklaşım olan, kodlamayan RNA bazlı terapötiklere odaklanmayı amaçlamaktadır. Bu perspektifte, madde kullanım bozukluğunda yer alan kodlamayan RNA süreçleri gözden geçirilmiştir. Kodlamayan RNA'ları hedeflemeye yönelik son terapötik yaklaşımlar tartışılarak, madde kullanım bozukluğu için kodlamayan RNA'yı hedefleyen terapötiklerin potansiyel fırsatları ve zorlukları vurgulanmıştır. Sonuç olarak, RNA modülasyonunun çeşitli hastalıkların tedavisindeki etki mekanizmalarının umut verici bir strateji haline gelmesi, kodlamayan RNA'ların madde kullanım bozukluğunun tedavisinde de uygulanabilir terapötik hedefler olarak keşfedilmesi gerektiği kanaati oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü
Proje Numarası
TDK-2020-35144
Kaynakça
- 1. Hastings ML, Krainer AR. RNA therapeutics. RNA. 2023;29:393-5.
- 2. Zogg H, Singh R, Ro S. Current advances in RNA therapeutics for human diseases. International Journal of Molecular Sciences. 2022;23:2736.
- 3. Zhu Y, Zhu L, Wang X, Jin H. RNA-based therapeutics: an overview and prospectus. Cell death & disease, 2022;13:644.
- 4. Seyednejad SA, Sartor GC. Noncoding RNA therapeutics for substance use disorder. Advances in drug and alcohol research, 2022;2:10807.
- 5. Yamada Y. Nucleic acid drugs—current status, issues, and expectations for exosomes. Cancers, 2021;13(19):5002.
- 6. Zhao Y, Qin F, Han S, Li S, Zhao Y, Wang H, Tian J, Cen X. MicroRNAs in drug addiction: Current status and future perspectives. Pharmacology & Therapeutics, 2022;236:108215.
- 7. Sartor GC, St. Laurent III G, Wahlestedt C. The emerging role of non-coding RNAs in drug addiction. Frontiers in genetics, 2012;3:106.
- 8. Quinn RK, James MH, Hawkins GE, Brown AL, Heathcote A, Smith DW, ... & Dayas, CV. Temporally specific miRNA expression patterns in the dorsal and ventral striatum of addiction‐prone rats. Addiction biology, 2018;23(2):631-642.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Adli Tıp
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
27 Mayıs 2024
Gönderilme Tarihi
20 Ekim 2023
Kabul Tarihi
27 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 46 Sayı: 3
APA
Alkaç, S. A., & Mercan, S. (2024). RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri. Osmangazi Tıp Dergisi, 46(3), 493-509. https://doi.org/10.20515/otd.1379032
AMA
1.Alkaç SA, Mercan S. RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri. Osmangazi Tıp Dergisi. 2024;46(3):493-509. doi:10.20515/otd.1379032
Chicago
Alkaç, Süheyla Ayfer, ve Selda Mercan. 2024. “RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri”. Osmangazi Tıp Dergisi 46 (3): 493-509. https://doi.org/10.20515/otd.1379032.
EndNote
Alkaç SA, Mercan S (01 Mayıs 2024) RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri. Osmangazi Tıp Dergisi 46 3 493–509.
IEEE
[1]S. A. Alkaç ve S. Mercan, “RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri”, Osmangazi Tıp Dergisi, c. 46, sy 3, ss. 493–509, May. 2024, doi: 10.20515/otd.1379032.
ISNAD
Alkaç, Süheyla Ayfer - Mercan, Selda. “RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri”. Osmangazi Tıp Dergisi 46/3 (01 Mayıs 2024): 493-509. https://doi.org/10.20515/otd.1379032.
JAMA
1.Alkaç SA, Mercan S. RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri. Osmangazi Tıp Dergisi. 2024;46:493–509.
MLA
Alkaç, Süheyla Ayfer, ve Selda Mercan. “RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri”. Osmangazi Tıp Dergisi, c. 46, sy 3, Mayıs 2024, ss. 493-09, doi:10.20515/otd.1379032.
Vancouver
1.Süheyla Ayfer Alkaç, Selda Mercan. RNA Dünyasından Kliniğe: Madde Kullanım Bozuklukları için RNA Terapötikleri. Osmangazi Tıp Dergisi. 01 Mayıs 2024;46(3):493-509. doi:10.20515/otd.1379032