Research Article

Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi

Volume: 4 Number: 4 December 31, 2019
EN TR

Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada multipl skleroz (MS)’ te akustik ses karakteristiklerinin betimlenmesi ve ses değişimi kriterlerinin saptanmasıyla MS’te erken tanı amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmamızda hastalığa özgü bir foniatrik reedükasyon yöntemi geliştirilerek MS’ te erken tanıda kullanılabilecek ses değişimi kriterlerini belirleyici paremetrelerin oluşturulması planlanmıştır. Çalışma Mart 2013-Mart 2014 yılları arasında Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniğine gelen McDonald 2010 tanı kriterlerine göre hastalığı ilk kez teşhis edilen veya hastalık süresi 0-10 yıl arasında olan 55 (30 kadın+25 erkek) MS hastası ile herhangi bir nörolojik ve ses patolojisi olmayan 55 (33 kadın+ 22 erkek) sağlıklı gönüllü üzerinde yürütülmüştür. Hastaların yaşları 18 ile 55  (ort: 29,86, std sapma: 8,97), sağlıklı bireylerin yaşları ise 18 ile 50 (ort: 32,55, std sapma: 10,79) arasında değişmektedir. Seslerin akustik incelenmesinde The Multi-Dimensional Voice Program (MDVP) akustik ses analizi programı, seslerin öznitelik sınıflandırmasında ise k-En Yakın Komşu (k-EYK) algoritması kullanılmıştır. k-EYK sınıflandırıcısının kullanıldığı bu çalışmada MS ve sağlıklı bireylere ait ses özniteliklerine bakılarak hasta-sağlıklı ayrımı yapmada en yüksek ses tanımlama başarımı sürdürülmüş fonasyonlar /a/,/e/ ve /u/ seslerin (%88.76) özniteliklerinden elde edilmiştir. k-EYK algoritması kullanılarak MS hastalarında görülen patolojik seslerin sağlıklı bireylerden ayrılmasında başarılı sonuçlar verdiği gözlenmiştir. Sürdürülmüş fonasyonlar, kelimeler ve cümle bazında genel bir değerlendirme yapıldığında MS hastalarının /a/ ve /e/ vokallerini belirgin derecede her üç grupta da sağlıklı bireylere göre patolojik seslettiği görülmüştür.

Keywords

References

  1. Madran F. Tam Protezlerde Fonasyon (Danışman: Prof.Dr. Gökhan Yılmaz). İzmir, Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı Bitirme Tezi; 2013.
  2. Merson RM, Rolnick MI. Speech-language pathology and dysphagia in multiple sclerosis. Phys Med Rehabil Clin N Am.1998; 9(3): 631-641.
  3. Bauer HJ, Hanefeld F. Multiple sclerosis: its impact from childhood to old age. London, WB Saunders; 1993.
  4. Matthews WB, Compston A, Allen IV et al. McAlpine's Multiple Sclerosis, 2 ed. Edinburgh, Churchill-Livingstone; 1991.
  5. Martinez C, Rufiner H. Acoustic analysis of speech for detection of laryngeal pathologies. Proceedings of the 22nd Annual EMBS International Conference;2000: 2369-2372.
  6. Cho S, Byeon H. Acoustic characteristics of vowel sounds in patients with Amyotrophic lateral sclerosis. Advanced Science and Technology Letters. 2016;132: 204-207.
  7. Üngör C. Maksiller Sinüs Augmentasyonun Ses Kalitesi Üzerine Etkisinin Akustik Analizler İle Değerlendirilmesi.(Danışman: Prof.Dr. Onur İçten). Ankara, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi; 2011. 8.
  8. Lee VS, Zhou XP, Rahn DA et al. Perturbation and nonlinear dynamic analysis of acoustic phonatory signal in Parkinsonian patients receiving deep brain stimulation. Journal of Communication Disorders. 2008; 41: 485–500.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

November 6, 2018

Acceptance Date

November 12, 2018

Published in Issue

Year 2019 Volume: 4 Number: 4

APA
Bayazıt, Z. Z., & Sonkaya, A. R. (2019). Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. Online Turkish Journal of Health Sciences, 4(4), 413-427. https://doi.org/10.26453/otjhs.479261
AMA
1.Bayazıt ZZ, Sonkaya AR. Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. OTJHS. 2019;4(4):413-427. doi:10.26453/otjhs.479261
Chicago
Bayazıt, Zeynep Zeliha, and Ali Rıza Sonkaya. 2019. “Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Online Turkish Journal of Health Sciences 4 (4): 413-27. https://doi.org/10.26453/otjhs.479261.
EndNote
Bayazıt ZZ, Sonkaya AR (December 1, 2019) Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. Online Turkish Journal of Health Sciences 4 4 413–427.
IEEE
[1]Z. Z. Bayazıt and A. R. Sonkaya, “Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”, OTJHS, vol. 4, no. 4, pp. 413–427, Dec. 2019, doi: 10.26453/otjhs.479261.
ISNAD
Bayazıt, Zeynep Zeliha - Sonkaya, Ali Rıza. “Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Online Turkish Journal of Health Sciences 4/4 (December 1, 2019): 413-427. https://doi.org/10.26453/otjhs.479261.
JAMA
1.Bayazıt ZZ, Sonkaya AR. Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. OTJHS. 2019;4:413–427.
MLA
Bayazıt, Zeynep Zeliha, and Ali Rıza Sonkaya. “Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Online Turkish Journal of Health Sciences, vol. 4, no. 4, Dec. 2019, pp. 413-27, doi:10.26453/otjhs.479261.
Vancouver
1.Zeynep Zeliha Bayazıt, Ali Rıza Sonkaya. Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. OTJHS. 2019 Dec. 1;4(4):413-27. doi:10.26453/otjhs.479261

Cited By

Creative Commons License
 

Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi [Online Turkish Journal of Health Sciences (OTJHS)] is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

This is an open-access journal distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License (CC BY-NC 4.0). The use, distribution or reproduction in other forums is permitted, provided the original author(s) or name of the journal is credited and that the original publication in this journal is cited, in accordance with accepted academic practice. No use, distribution or reproduction is permitted which does not comply with these terms.

Click here to get help about article submission processes and "Copyright Transfer Form".