Araştırma Makalesi

Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi

Cilt: 4 Sayı: 4 31 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada multipl skleroz (MS)’ te akustik ses karakteristiklerinin betimlenmesi ve ses değişimi kriterlerinin saptanmasıyla MS’te erken tanı amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmamızda hastalığa özgü bir foniatrik reedükasyon yöntemi geliştirilerek MS’ te erken tanıda kullanılabilecek ses değişimi kriterlerini belirleyici paremetrelerin oluşturulması planlanmıştır. Çalışma Mart 2013-Mart 2014 yılları arasında Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniğine gelen McDonald 2010 tanı kriterlerine göre hastalığı ilk kez teşhis edilen veya hastalık süresi 0-10 yıl arasında olan 55 (30 kadın+25 erkek) MS hastası ile herhangi bir nörolojik ve ses patolojisi olmayan 55 (33 kadın+ 22 erkek) sağlıklı gönüllü üzerinde yürütülmüştür. Hastaların yaşları 18 ile 55  (ort: 29,86, std sapma: 8,97), sağlıklı bireylerin yaşları ise 18 ile 50 (ort: 32,55, std sapma: 10,79) arasında değişmektedir. Seslerin akustik incelenmesinde The Multi-Dimensional Voice Program (MDVP) akustik ses analizi programı, seslerin öznitelik sınıflandırmasında ise k-En Yakın Komşu (k-EYK) algoritması kullanılmıştır. k-EYK sınıflandırıcısının kullanıldığı bu çalışmada MS ve sağlıklı bireylere ait ses özniteliklerine bakılarak hasta-sağlıklı ayrımı yapmada en yüksek ses tanımlama başarımı sürdürülmüş fonasyonlar /a/,/e/ ve /u/ seslerin (%88.76) özniteliklerinden elde edilmiştir. k-EYK algoritması kullanılarak MS hastalarında görülen patolojik seslerin sağlıklı bireylerden ayrılmasında başarılı sonuçlar verdiği gözlenmiştir. Sürdürülmüş fonasyonlar, kelimeler ve cümle bazında genel bir değerlendirme yapıldığında MS hastalarının /a/ ve /e/ vokallerini belirgin derecede her üç grupta da sağlıklı bireylere göre patolojik seslettiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Madran F. Tam Protezlerde Fonasyon (Danışman: Prof.Dr. Gökhan Yılmaz). İzmir, Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı Bitirme Tezi; 2013.
  2. Merson RM, Rolnick MI. Speech-language pathology and dysphagia in multiple sclerosis. Phys Med Rehabil Clin N Am.1998; 9(3): 631-641.
  3. Bauer HJ, Hanefeld F. Multiple sclerosis: its impact from childhood to old age. London, WB Saunders; 1993.
  4. Matthews WB, Compston A, Allen IV et al. McAlpine's Multiple Sclerosis, 2 ed. Edinburgh, Churchill-Livingstone; 1991.
  5. Martinez C, Rufiner H. Acoustic analysis of speech for detection of laryngeal pathologies. Proceedings of the 22nd Annual EMBS International Conference;2000: 2369-2372.
  6. Cho S, Byeon H. Acoustic characteristics of vowel sounds in patients with Amyotrophic lateral sclerosis. Advanced Science and Technology Letters. 2016;132: 204-207.
  7. Üngör C. Maksiller Sinüs Augmentasyonun Ses Kalitesi Üzerine Etkisinin Akustik Analizler İle Değerlendirilmesi.(Danışman: Prof.Dr. Onur İçten). Ankara, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi; 2011. 8.
  8. Lee VS, Zhou XP, Rahn DA et al. Perturbation and nonlinear dynamic analysis of acoustic phonatory signal in Parkinsonian patients receiving deep brain stimulation. Journal of Communication Disorders. 2008; 41: 485–500.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2018

Kabul Tarihi

12 Kasım 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 4 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Bayazıt, Z. Z., & Sonkaya, A. R. (2019). Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. Online Turkish Journal of Health Sciences, 4(4), 413-427. https://doi.org/10.26453/otjhs.479261
AMA
1.Bayazıt ZZ, Sonkaya AR. Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. OTSBD. 2019;4(4):413-427. doi:10.26453/otjhs.479261
Chicago
Bayazıt, Zeynep Zeliha, ve Ali Rıza Sonkaya. 2019. “Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Online Turkish Journal of Health Sciences 4 (4): 413-27. https://doi.org/10.26453/otjhs.479261.
EndNote
Bayazıt ZZ, Sonkaya AR (01 Aralık 2019) Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. Online Turkish Journal of Health Sciences 4 4 413–427.
IEEE
[1]Z. Z. Bayazıt ve A. R. Sonkaya, “Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”, OTSBD, c. 4, sy 4, ss. 413–427, Ara. 2019, doi: 10.26453/otjhs.479261.
ISNAD
Bayazıt, Zeynep Zeliha - Sonkaya, Ali Rıza. “Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Online Turkish Journal of Health Sciences 4/4 (01 Aralık 2019): 413-427. https://doi.org/10.26453/otjhs.479261.
JAMA
1.Bayazıt ZZ, Sonkaya AR. Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. OTSBD. 2019;4:413–427.
MLA
Bayazıt, Zeynep Zeliha, ve Ali Rıza Sonkaya. “Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Online Turkish Journal of Health Sciences, c. 4, sy 4, Aralık 2019, ss. 413-27, doi:10.26453/otjhs.479261.
Vancouver
1.Zeynep Zeliha Bayazıt, Ali Rıza Sonkaya. Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. OTSBD. 01 Aralık 2019;4(4):413-27. doi:10.26453/otjhs.479261

Cited By

Creative Commons Lisansı
 

Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Bu, Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY-NC 4.0) şartları altında dağıtılan açık erişimli bir dergidir. Orijinal yazar(lar) veya derginin adı ve bu dergideki orijinal yayının kabul görmüş akademik uygulamaya uygun olarak atıfta bulunulması koşuluyla, diğer forumlarda kullanılması, dağıtılması veya çoğaltılmasına izin verilir. Bu şartlara uymayan hiçbir kullanım, dağıtım veya çoğaltmaya izin verilmez.

Makale gönderme süreçleri ve "Telif Hakkı Devir Formu" hakkında yardım almak için tıklayınız.