Multipl Skleroz Erken Tanısında Ses Analizi Yönteminin Kullanılabilirliğinin İncelenmesi
Öz
Bu çalışmada multipl skleroz (MS)’ te akustik ses karakteristiklerinin betimlenmesi ve ses değişimi kriterlerinin saptanmasıyla MS’te erken tanı amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmamızda hastalığa özgü bir foniatrik reedükasyon yöntemi geliştirilerek MS’ te erken tanıda kullanılabilecek ses değişimi kriterlerini belirleyici paremetrelerin oluşturulması planlanmıştır. Çalışma Mart 2013-Mart 2014 yılları arasında Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniğine gelen McDonald 2010 tanı kriterlerine göre hastalığı ilk kez teşhis edilen veya hastalık süresi 0-10 yıl arasında olan 55 (30 kadın+25 erkek) MS hastası ile herhangi bir nörolojik ve ses patolojisi olmayan 55 (33 kadın+ 22 erkek) sağlıklı gönüllü üzerinde yürütülmüştür. Hastaların yaşları 18 ile 55 (ort: 29,86, std sapma: 8,97), sağlıklı bireylerin yaşları ise 18 ile 50 (ort: 32,55, std sapma: 10,79) arasında değişmektedir. Seslerin akustik incelenmesinde The Multi-Dimensional Voice Program (MDVP) akustik ses analizi programı, seslerin öznitelik sınıflandırmasında ise k-En Yakın Komşu (k-EYK) algoritması kullanılmıştır. k-EYK sınıflandırıcısının kullanıldığı bu çalışmada MS ve sağlıklı bireylere ait ses özniteliklerine bakılarak hasta-sağlıklı ayrımı yapmada en yüksek ses tanımlama başarımı sürdürülmüş fonasyonlar /a/,/e/ ve /u/ seslerin (%88.76) özniteliklerinden elde edilmiştir. k-EYK algoritması kullanılarak MS hastalarında görülen patolojik seslerin sağlıklı bireylerden ayrılmasında başarılı sonuçlar verdiği gözlenmiştir. Sürdürülmüş fonasyonlar, kelimeler ve cümle bazında genel bir değerlendirme yapıldığında MS hastalarının /a/ ve /e/ vokallerini belirgin derecede her üç grupta da sağlıklı bireylere göre patolojik seslettiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Madran F. Tam Protezlerde Fonasyon (Danışman: Prof.Dr. Gökhan Yılmaz). İzmir, Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı Bitirme Tezi; 2013.
- Merson RM, Rolnick MI. Speech-language pathology and dysphagia in multiple sclerosis. Phys Med Rehabil Clin N Am.1998; 9(3): 631-641.
- Bauer HJ, Hanefeld F. Multiple sclerosis: its impact from childhood to old age. London, WB Saunders; 1993.
- Matthews WB, Compston A, Allen IV et al. McAlpine's Multiple Sclerosis, 2 ed. Edinburgh, Churchill-Livingstone; 1991.
- Martinez C, Rufiner H. Acoustic analysis of speech for detection of laryngeal pathologies. Proceedings of the 22nd Annual EMBS International Conference;2000: 2369-2372.
- Cho S, Byeon H. Acoustic characteristics of vowel sounds in patients with Amyotrophic lateral sclerosis. Advanced Science and Technology Letters. 2016;132: 204-207.
- Üngör C. Maksiller Sinüs Augmentasyonun Ses Kalitesi Üzerine Etkisinin Akustik Analizler İle Değerlendirilmesi.(Danışman: Prof.Dr. Onur İçten). Ankara, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi; 2011. 8.
- Lee VS, Zhou XP, Rahn DA et al. Perturbation and nonlinear dynamic analysis of acoustic phonatory signal in Parkinsonian patients receiving deep brain stimulation. Journal of Communication Disorders. 2008; 41: 485–500.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ali Rıza Sonkaya
0000-0001-9218-4502
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
6 Kasım 2018
Kabul Tarihi
12 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 4 Sayı: 4
Cited By
Speech characteristics of parkinson disease
Medical Science and Discovery
https://doi.org/10.36472/msd.v8i12.645Using Objective Speech Analysis Techniques for the Clinical Diagnosis and Assessment of Speech Disorders in Patients with Multiple Sclerosis
Brain Sciences
https://doi.org/10.3390/brainsci14040384Multipl Skleroz Hastalığında Ses ve Genel Yorgunluk: Sağlıklı Bireylerle Karşılaştırmalı Bir İnceleme
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1790738