Hemşirelik Öğrencilerinde Öz-Liderlik ile Kontrol Odağı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Abstract
ÖZ
Amaç: Araştırma, hemşirelik öğrencilerinin öz-liderlikleri ile kontrol odakları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı-ilişki arayıcı türde gerçekleştirilmiştir.
Yöntem: Çalışma, Türkiye’deki 142 hemşirelik lisans öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Öğrenci Tanıtıcı Bilgiler Formu, Yenilenmiş Öz-liderlik Ölçeği ve Kontrol Odağı Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov-Smirnov Testi, Bağımsız Örneklem T Testi, ANOVA, Tukey Testi ve Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmış, basit doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Hemşirelik öğrencilerinin öz-liderlik puan ortalaması 133.51
(Ss=22.28) (Min:51-Max:171) ve kontrol odağı puan ortalaması 114.63 (Ss=20.75) (Min:58-Max:160) bulunmuştur. Liderliğe ilişkin okul dışında eğitim alan öğrencilerin öz-liderlik puan ortalamaları liderliğe ilişkin okul dışında eğitim almayan öğrencilerin toplam puan ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir (p<0.001). Öğrencilerin öz-liderlik ve kontrol odağı puan ortalamaları arasında ise negatif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki bulunmaktadır (p<0.001, r=-.387).
Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin öz-liderliklerinin orta düzeyde olduğu ve kontrol odaklarının iç kontrol odağı eğiliminde olduğu bulunmuştur. Hemşirelik öğrencilerinin kontrol odağı iç kontrol odağına doğru eğilim gösterdikçe öz-liderliklerinde artış görülmüştür. Müfredat dışında alınan liderlik dersleri öz-liderliği artırdığından, hemşirelik öğrencilerinin öz-liderliğini geliştirmek için lisans hemşirelik eğitimi müfredatına liderlik ile ilgili ders, etkinlik ve akran koçluğu programlarının eklenmesi önerilmektedir. Ayrıca öğrencilerin okulda ve okul dışında liderlik becerilerini ve iç kontrol odaklarını geliştirebilecekleri etkinliklere yönlendirilmesinin öz-liderliği artıracağı düşünülmektedir.
Keywords
hemşirelik öğrencileri, kontrol odağı, öz-liderlik, liderlik
Supporting Institution
Yok
Project Number
Yok
Thanks
Çalışmaya katılan tüm katılımcılara teşekkür ederiz.
References
- Abdelaliem SMF, Elzohairy MHS. (2023). The relationship between nursing students' readiness and attitudes for E-learning: The mediating role of self leadership: An online survey (comparative study). Journal of Professional Nursing, 46, 77-82.
- American Nurses Association (ANA) (2013) The American Nurses Association’s Leadership Institute Competency Model. Erişim tarihi: 05.06.2023, https://estnda.ee/pildid/dokumendid/Nurse_leader_competences_model.pdf
- Anderson JS, Prussia GE. (1997). The self-leadership questionnaire: Preliminary assessment of construct validity. Journal of Leadership Studies, 4(2), 119-143.
- Avcı N, Kaya G. (2021). The relationship of learned resourcefulness with self-leadership skills: A study with nurse and midwife students. Nurse Education Today, 107, 105125.
- Bozyiğit E. (2019). The importance of leadership education in university: Self-leadership example. International Education Studies, 12(4), 1-8.
- Choi JY, Im SB. (2018). Factors influencing self-leadership of nursing students according to locus of control. Journal of Korean Academy of Nursing Administration, 24(3), 182-192.
- Dağ İ. (2002). Kontrol odağı ölçeği (KOÖ): Ölçek geliştirme, güvenirlik ve geçerlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 17(49), 77-90.
- Demir S, Demir SG, Bulut H, Hisar F. (2014). Effect of mentoring program on ways of coping with stress and locus of control for nursing students. Asian Nursing Research, 8(4), 254-260.
- El-Hosany W, Sleem W. (2017). Nursing student's experience on locus of control and ıts relation with learning performance and academic support: A comparative study. American Journal of Nursing Science. 6(4), 315-323.
- Fidan M. (2018). Yenilenen Öz-liderlik Ölçeğini üniversite öğrencileri örnekleminde Türkçe’ye uyarlama çalışması. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi (ULED), 2, 1-16.