Cerrahi Hastalarının COVID-19 Korku Düzeyleri ile Ameliyata Özgü Kaygıları Arasındaki İlişki
Öz
Amaç: Bu araştırma, cerrahi hastalarının Coronavirüs-2019 (COVID-19) korku düzeyleri ile ameliyata özgü kaygıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırmada veriler, Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, COVID-19 Korkusu Ölçeği ve Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma, sayı, yüzde dağılımları, Shapiro Wilk-Normal Dağılım testleri, Cronbach α değeri, Spearman Correlation testleri, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis-H testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların COVID-19 Korkusu Ölçeği puan ortalamalarının 15.9±7.66 ve Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği puan ortalamalarının 27.5±8.18 olduğu ve aralarında pozitif yönlü, orta düzeyde güçlü bir ilişki olduğu belirlendi (p<0.05) (r=0.591). Kadınların ve pandemi sürecinde ameliyat kararı alınanların COVID-19 korkusu ile ameliyata özgü kaygıları, pandemi nedeniyle ameliyatı ertelenenlerin ve ameliyatı aile korkusu sebebiyle ertelenenlerin COVID-19 korkuları, iki doz aşı olanların ve pandemi sebebiyle eşini kaybedenlerin ameliyata özgü kaygıları daha yüksek bulundu (p<0.05).
Sonuç: Araştırmaya katılan hastaların COVID-19 korkuları ile ameliyata özgü kaygıları arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ilişki olduğu belirlendi. Literatürde yer almayan bir sonuç olarak iki doz aşı olanların ve COVID-19 sebebiyle eşini kaybedenlerin daha yüksek ameliyata özgü kaygı yaşadıkları saptandı. Hastalarının COVID-19'a ilişkin korkularının azaltılmasına yönelik bilgilendirme ve bakım uygulamaları, ameliyat kaygılarını da azaltmak açısından önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
COVID-19 , korku , hemşirelik , kaygı
References
- Ahorsu DK, Lin CY, Imani V, Saffari M, Griffiths MD, Pakpour AH. (2022). The fear of COVID-19 scale: Development and initial validation. International Journal of Mental Health and Addiction, 20(3), 1537–1545. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00270-8
- Akın E, Beydag KD. (2022). Jinekoloji ve ürojinekoloji ameliyatı olan hastaların hemşirelik bakım kalitesi hakkında düşünceleri ve kaygı düzeyleri. Muş Alparslan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(2), 1–7.
- Ayas EB, Öztürk N, İnan S, Sayın Karakaş G. (2022). Koronavirüs salgını döneminde önlem alma davranışları, koronavirüs korkusu ve kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 5(2), 512–529. https://doi.org/10.35341/afet.1063478
- Bakioğlu F, Korkmaz O, Ercan H. (2021). The fear of COVID-19 raises the level of depression, anxiety and stress. International Journal of Mental Health and Addiction, 19, 2369–2382. https://doi.org/10.31577 /SP.2021.03.828
- Balkaya AN, Karaca Ü, Yılmaz C, Ata F. (2021). COVID-19 pandemisinde elektif cerrahi uygulanacak hastaların preoperatif anksiyete düzeylerinin değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 47(2), 233–239.https://doi.org/https://doi.org /10.32708/uutfd.913827
- Baskın B. (2019). Günübirlik ve hastanede yatarak cerrahi girişim geçiren hastaların korku düzeylerinin değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi. Yüksek Lisans Tezi.
- Byrnes ME, Brown CS, De Roo AC, Corriere MA, Romano MA, Fukuhara S, et al. (2021). Elective surgical delays due to COVID-19: The patient lived experience. Medical Care, 59(4), 288–294. https://doi.org/10.1097/MLR.0000000000 001503
- Çelik SU, Çetinkaya ÖA, Tüzüner A. (2020). Surgery and COVID-19. In Ş. Yalçın & A. Özet (Eds.), Kanser ve COVID-19 Pandemisi (Issue July, pp. 74–82). Türkiye Klinikleri.
- Ciğerci Günaydın N, Baykal S. (2020). Evaluation of anxiety level during COVID-19 pandemic in adolescents with asthma. Namik Kemal Medical Journal, 8(3), 288–294.
- Demirbas N, Kutlu R. (2022). Effects of COVID-19 fear on society’s quality of life. International Journal of Mental Health and Addiction, 20(5), 2813–2822. https://doi.org/10.1007/s11469-021-00550-x