Hemşirelik Alanında Afet Konusuyla İlgili Yapılan Tezlerin İncelenmesi: Sistematik Derleme

Amaç: Bu sistematik derleme çalışması, Türkiye'de hemşirelik alanında afetler konusunda yapılan lisansüstü tezleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Veriler nitel araştırma metotlarından biri olan doküman analizi tekniği ile elde edilmiştir.10-20 Şubat 2023 tarihleri arasında Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında kayıtlı tezler “afet” ve “hemşire” anahtar kelimeleri yazılarak taranmıştır. 2000-2023 yılları arasında Sağlık Bilimleri Enstitüsünde kaydı bulunan 64.932 lisansüstü tez elde edilmiş ve çalışma kriterlerine uygun 13 lisansüstü tez çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya alınan tezler, kullanılan ölçme araçlarına, örneklemin özelliklerine, araştırma alanlarına ve türlerine göre incelenmiştir. Bulgular: 2000-2023 yılları arasında hemşirelik alanında afet konulu tezlerin %77’sinin yüksek lisans tezi olarak yapıldığı belirlenmiştir. Tezlerin örneklem sayısının 76-2500 arasında olduğu, araştırmaların %54' ünün hemşireler ile yürütüldüğü saptanmıştır. Sonuç: Araştırma sonucuna göre afet konusunda hemşirelikte kısıtlı sayıda tez çalışması tespit edilmiştir. Lisansüstü tezlerin büyük çoğunluğunun tanımlayıcı çalışmalara ağırlık verdiği, deneysel çalışmaların ise geri planda kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Afet hemşireliğinde hemşirelik bakımı ve afetlerde hemşirelerin rollerine odaklanan daha fazla çalışma üretilmesine ihtiyaç vardır.

Objective: This systematic review study was conducted to examine the postgraduate theses on disasters in Turkey’ nursing field. Methods: The data were obtained by document analysis technique, which is one of the qualitative research methods. The National Thesis Centre of the Council of Higher Education's database was searched for theses registered between 10-20 February 2023 using the keywords “disaster” and “nursing”. Between 2000 and 2023, 64.932 postgraduate theses registered at the Institute of Health Sciences were obtained and 13 postgraduate theses that met the study criteria were included in the study. The theses included in the study were examined according to the measurement tools used, the characteristics of the sample, research areas and types. Results: It was determined that 77% of the theses on disaster in the field of nursing were made as master's thesis between 2000-2023. It was determined that the sample number of the theses was between 76-2500 and 54% of the studies were conducted with nurses. Conclusion: According to the results of the research, a limited number of thesis studies on disaster in nursing have been identified. It was concluded that the majority of postgraduate theses focused on descriptive studies, while experimental studies remained in the background. There is a need to produce more studies focusing on nursing care in disaster nursing and the roles of nurses in disasters.