Hemşirelik Öğrencilerinin Algılanan Ameliyat Öncesi Hemşirelik Bakımı Yetkinliği ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi: Kesitsel Bir Çalışma

Year 2026, Volume: 9 Issue: 2, 306 - 314, 25.03.2026

Bilgen Arıkan , Çiğdem Erdem , Simge Sert , Mervan Budak , Şefika Durmuş

https://doi.org/10.38108/ouhcd.1574003

https://izlik.org/JA47HX64XP

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı hemşirelik öğrencilerinin algılanan ameliyat öncesi hemşirelik bakımı yetkinliği ve ilişkili faktörlerin belirlemektir.
Yöntem: Kesitsel olarak yapılan bu çalışma Nisan 2024 ile Haziran 2024 arasında Türkiye’nin batısındaki bir üniversitenin 284 hemşirelik öğrencisi ile yürütüldü. Veriler “Sosyodemografik Bilgi Formu” ve “Hemşirelik Öğrencileri için Algılanan Ameliyat Öncesi Hemşirelik Bakım Yetkinliği Ölçeği” kullanılarak elde edildi. Verilerin analizi SPSS 23.0 programı kullanılarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA ve Pearson Korelasyon testleri kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Veriler hemşirelik öğrencilerinin algılanan ameliyat öncesi hemşirelik bakım yetkinliği genel düzeyinin yüksek olduğunu (95.89±11.284) gösterdi. Ayrıca ölçeğin "Yasal sorumlulukları yerine getirme ve etik ilkelere uyma yeteneği" alt boyutundan en yüksek puanlar alınırken, "Araştırma ve Mesleki" alt boyutundan en düşük puanlar elde edilmiştir. Yaş, cinsiyet, birlikte yaşadığı kişiler ve kümülatif not ortalamasının algılanan ameliyat öncesi hemşirelik bakım yetkinliği ile ilişkili olmadığı bulundu. Araştırmada, şehirde yaşayan öğrencilerin yasal sorumlulukları yerine getirme ve etik ilkelere uyma yeteneğinin diğer öğrencilere göre daha yetkin oldukları tespit edildi (sırasıyla p=0.046, p=0.010).
Sonuç: Çalışmanın sonuçları, hemşirelik öğrencilerinin algılanan ameliyat öncesi bakım yetkinlik düzeylerinin yeterli olduğunu göstermektedir. Hemşirelik öğrencilerinin ameliyat öncesi yetkinliği etkilemesi düşünülen çeşitli faktörleri araştırmak için daha fazla araştırma yapılmalıdır.

Keywords

Ameliyat öncesi bakım , hemşirelik bakımı , hemşirelik öğrencileri , yetkinlik

Determination of Nursing Students’ Perceived Preoperative Nursing Care Competence and Related Factors: A Cross-Sectional Study

https://izlik.org/JA47HX64XP

Abstract

Objective: This study aimed to determine nursing students' perceived preoperative nursing care competence and identify the related factors.
Methods: This cross-sectional study was conducted with 284 nursing students from a university in western Turkey between April and June 2024. Data were collected using the "Sociodemographic Information Form" and the "Perceived Preoperative Nursing Care Competence Scale for Nursing Students." The data were analysed using SPSS version 23.0, employing descriptive statistics (frequencies, percentages, means, standard deviations), and inferential statistical methods, including independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation tests.
Results: The findings indicated that the overall perceived preoperative nursing care competence among nursing students was relatively high (95.89±11.284). The highest scores were recorded in the subscale "ability to fulfil legal responsibilities and adherence to ethical principles," while the lowest scores were observed in the "research and professional development" subscale. Factors such as age, gender, cohabitation status, and cumulative grade point average (CGPA) were not found to be significantly related to perceived preoperative nursing care competence. However, students residing in urban areas demonstrated significantly higher competence in fulfilling legal responsibilities and adhering to ethical principles compared to their rural counterparts (p=0.046, p=0.010, respectively).
Conclusion: The study results suggest that nursing students have a generally adequate level of perceived preoperative care competence. Further research should aim to examine additional factors that may affect nursing students' preoperative care competence.

Keywords

Preoperative care , nursing care , nursing students , competence

Ethical Statement

The research ethics committee approval was received from Usak University Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee (Date: 04.04.2024, Number:363-364-22). Institutional permission was obtained from the dean of the relevant faculty. Informed written consent was obtained from all students participating in the study. In addition, permission was obtained from the owner of the scale used in the study via e-mail. The study was conducted in accordance with the Declaration of Helsinki Principles.

Supporting Institution

None

Thanks

We thank the students who participated in the study.

References

• Alnjadat R, Etoom M. (2024). Factors affecting nursing and midwifery students knowledge regarding preoperative nursing care. Advances in Medical Education and Practice, 15, 161-171. https://doi.org/10.2147/amep.S441145
• Aqel AA, Ahmad MM. (2014). High-fidelity simulation effects on CPR knowledge, skills, acquisition, and retention in nursing students. Worldviews on Evidence‐Based Nursing, 11(6), 394-400. https://doi.org/10.1111/wvn.12063
• Aydal P, Uslu Y, Ulus B. (2023). The effect of preoperative nursing visit on anxiety and pain level of patients after surgery. Journal of Perianesthesia Nursing, 38(1), 96-101. https://doi.org/10.1016/ j.jopan.2022.05.086
• Batdı V. (2014). Jigsaw tekniğinin öğrencilerin akademik başarılarına etkisinin meta-analiz yöntemiyle incelenmesi. Ekev Akademi Dergisi, 18(58), 699-714.
• Beers GW, & Bowden S. (2005). The effect of teaching method on long-term knowledge retention. Journal of Nursing Education, 44(11), 511-514. https://doi.org/10.3928/01484834-20051
• Culha I. (2019). Active learning methods used in nursing education. Journal of Pedagogical Research, 3(2), 74-86. http://dx.doi.org/10.33902/JPR.2019254174
• da Silva BR, Leal LA, Inácio Soares M, Rodrigues Resck ZM, Teixeira Silva A, Henriques SH. (2021). Matrix of collective competences of nurses in perioperative care. UERJ Nursing Journal/Revista Enfermagem UERJ, 29, 1-8. https://doi.org/10.12957/reuerj.2021 .61461
• Dayan A, İnce S, & Yıldırım N. (2024). Hemşirelik eğitiminde oyun tabanlı öğrenme. Bingöl Üniversitesi Sağlık Dergisi, 5(1), 236-241. https://doi.org/ 10.58605/bingolsaglik.1433530
• Dehghani A. (2020). Factors affecting professional ethics development in students: A qualitative study. Nursing Ethics, 27(2), 461-469. https://doi.org/10.1177/ 0969733019845135
• European Operating Room Nurses Association (EORNA) (2019). EORNA framework for perioperative nurse competencies. Retrieved 25 March 2019 from https://eorna.eu/competencies
• Ergin Doğan S, Aslan H. (2024). Hemşirelik eğitiminde kullanılan güncel öğretim yöntem ve teknikleri. Bingöl Üniversitesi Sağlık Dergisi, 5(1), 224-235. https://doi.org/10.58605/bingolsaglik.1448021
• Ertürk Yavuz M, Bulut E, Terzi A. (2024). Araştırma dersinin hemşirelik öğrencilerinin araştırma yeterlik ve bilgi okuryazarlık becerilerine etkisi. Journal of Higher Education & Science / Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 14(1), 17-23. https://doi.org/10.5961/ higheredusci.1213120
• Filiz NY, Dikmen Y. (2017). Hemşirelik eğitiminde aktif öğrenme yöntemlerinin kullanımı: Jigsaw tekniği. Journal of Human Rhythm, 3(3), 145-150.
• Gerçek E, Okursoy A, Dal NA. (2016). Awareness and attitudes of Turkish nursing students towards research and development in nursing. Nurse Education Today, 46, 50-56. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2016.08.015
• Güleç D, Saruhan A. (2013). Tez hazırlayan hemşirelik öğrencilerinin kaygı düzeylerinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3(2), 161-165. https://doi.org/10.5961/jhes.2013.071
• Hançerlioğlu S, Toygar İ, Gül İ. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin etik duyarlılık düzeyleri ve etkileyen faktörler. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği, Hukuku ve Tarihi Dergisi, 28(3), 330-336. https://doi.org/ 10.5336/mdethic.2019-73026
• International Council of Nurses (ICN) (2021).The ICN code of ethics for nurses. Retrieved 25 March 2021 from https://www.icn.ch/sites/default/files/2023-06/ ICN_Code-of-Ethics_EN_Web.pdf
• Karahan A, Kav S. (2018). Hemşirelikte mesleki yetkinlik. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 5(2), 160–168. https://doi.org/ 10.31125/hunhemsire.454377
• Kes D, Öztürk Şahin Ö. (2019). Hemşirelik öğrencilerinin bilimsel araştırma yapmaya yönelik kaygı ve tutumlarının belirlenmesi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 68-78. https://doi.org/ 10.26453/otjhs.454446
• Kim HY. (2013). Statistical notes for clinical researchers: assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restorative Dentistry&Endodontics, 38(1), 52-54. https://doi.org/10.5395/rde.2013.38.1.52
• Kırca N, Bademli K, ÖzgönüL ML. (2020). Öğrenci hemşirelerin etik değerlere yatkınlık durumlarının belirlenmesi. Anadolu Hemsirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 23(3), 410-417. https://doi.org/10.17049/ ataunihem.766255
• Mert Boğa S, Baydemir C, Aydin Sayilan A, Kersu Ö. (2020). Perception of care quality and ethical sensitivity in surgical nurses. Nursing Ethics, 27(3), 673-685. https://doi.org/10.1177/0969733020901830
• Munangatire T, Jacob V, Tomas N. (2024). Perceived competence and related factors affecting the development of the clinical competence of nursing students at two university sites in Namibia: a cross-sectional study. BMC Medical Education, 24(1), 743. https://doi.org/10.1186/s12909-024-05729-z
• Nabizadeh-Gharghozar Z, Alavi NM, Ajorpaz NM. (2021). Clinical competence in nursing: A hybrid concept analysis. Nurse Education Today, 97, 104728. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2020.104728
• Nestler N. (2019). Nursing care and outcome in surgical patients – why do we have to care? Innovative Surgical Sciences, 4(4), 139-143. https://doi.org/10.1515/iss-2019-0010
• Özkan ÇG, Demirbağ BC. (2023). Hemşirelik eğitiminde yenilikçi bir yaklaşım: Ters yüz sınıf modeli, kuramsal çerçevesi ve hemşirelik eğitiminde kullanımı. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemsirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 16(2), 261-274. https://doi.org/10.46483/deuhfed.1050285
• Paslı Gürdoğan E, Aksoy B, Kınıcı E. (2018). Hemşirelik öğrencilerinin etik duyarlılık düzeyleri ve mesleki değerler ile ilişkisi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 5(3), 147-154. https://doi.org/10.5222/ SHYD.2018.147
• Peyrovi H, Yadavar-Nikravesh M, Oskouie SF, Berterö C. (2005). Iranian student nurses' experiences of clinical placement. International Nursing Review, 52(2), 134-141. https://doi.org/10.1111/j.1466-7657 .2005.00417.x
• Ruiz Hernández C, Gómez-Urquiza JL, Albendín-García L, Cañadas-De la Fuente GA, Pradas-Hernández L, Vargas Roman K, et al. (2021). Effectiveness of nursing interventions for preoperative anxiety in adults: A systematic review with meta-analysis. Journal of Advanced Nursing, 77(8), 3274-3285. https://doi.org/10.1111/jan.14827
• Sayar SE, Çapık C. (2021). Hemşirelik eğitiminde yeni bir yol: Drama. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(1), 46-52.
• Şendir M, Çelik S, Dişsiz M, Güney R, Açıksöz S, Kolcu M, ve ark. (2018). Hemşirelik eğitimi ve uygulamasında yeni bir yaklaşım: Hemşirelik eğitimi ve uygulamasının bütünleşmesi.Hemşirelik Akdemik Araştırma Dergisi, 4(2), 92-99. https://doi.org/10.5222/ jaren.2018.092 Şimşek P, Özmen GÇ, Kemer AS, Aydin RK, Bulut E, Çilingir D. (2023). Development and psychometric testing of Perceived Preoperative Nursing Care Competence Scale for Nursing Students (PPreCC-NS). Nurse Education Today, 120, 105632. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2022.105632
• Tang FWK, Chan AWK. (2019). Learning experience of nursing students in a clinical partnership model: An exploratory qualitative analysis. Nurse Education Today, 75, 6-12. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2019. 01.003
• Tavares N. (2022). The use and impact of game-based learning on the learning experience and knowledge retention of nursing undergraduate students: A systematic literature review. Nurse Education Today, 117, 105484. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2022.105 484
• Türk Hemşireler Derneği (THD) (2009). Etik İlke ve Sorumluluklar. Erişim Tarihi: 25 Mart 2021from https://www.thder.org.tr/hemsireler-icin-etik-ilke-ve-sorumluluklar.
• Tuvesson H, Lützén K. (2017). Demographic factors associated with moral sensitivity among nursing students. Nursing Ethics, 24(7), 847-855. https://doi.org/10.1177/0969733015626602
• Willman A, Bjuresäter K, Nilsson J. (2020). Newly graduated nurses' clinical competencies and need for further training in acute care hospitals. Journal of Clinical Nursing, 29(13-14), 2209-2220. https://doi.org/10.1111/jocn.15207
• Yılmaz M. (2009). Öğrenme ve bilgi ilişkisi. GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(1), 173-190.