Research Article

Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu

Volume: 30 Number: 6 November 29, 2024
EN TR

Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu

Abstract

İnsanlık var olduğu sürece atık üretmeye devam edecektir. Yaşanılabilir bir toplum için bu atıkların düzenli aralıklarla toplanması ve bertaraf edilmesi gerekmektedir. Bu atıkların toplanması ve bertaraf edilmesi birçok prosesi kapsamakta ve oldukça maliyetli olabilmektedir. Bu çalışmada katı atığın oluşumundan bertaraf tesisine kadar olan yolculuğunun minimum süre ve maliyetle ile optimize edilmesi amaçlanmış ve optimizasyon tekniği olarak kapasite kısıtlı Araç Rotalama Probleminin (ARP) çözümü modifiye edilerek kullanılmıştır. Kapasite kısıtlı ARP içerisine dinamik bir bakış açısı eklenerek konteyner doluluklarının belirlenen seviyesine göre toplanması ya da toplanmaması karar mekanizmasına göre rotalar oluşturulmuştur. Nesnelerin interneti yönteminden yararlanılmış ve konteynerlere doluluk sensörleri eklenmiştir. Algoritmanın çözümünde meta sezgisel yöntemlerden genetik algoritma kullanılmış ve Python programı üzerinden modellenmiştir. Algoritmanın sonuçları önce deneme ağında test edildikten sonra mevcut bir konum seçilmiştir. Seçilen bölge Denizli ilinde Gerzele Mahallesidir ve hesaplamalarda mahalleye ait TÜİK verileri kullanılmıştır. Mahalleye ait koordinat verileri ve konteynerlerin konumları haritaya işlenmiş buradan da Visum programına eklenerek ulaşım verisi oluşturulmuştur. Konteynerlerdeki sensörler sayesinde doluluklarına göre toplama işlemi yapılmış ve birkaç senaryo ile denemeler yapılmıştır. Atık lojistiği için maliyet, kat edilen mesafe ve toplama sürelerinde %20-40 oranında azalmaların elde edilebileceği belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. [1] TÜİK. “Belediye Atık İstatistikleri”. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Belediye-AtikIstatistikleri-2018-30666 (27.06.2023).
  2. [2] TÜİK. “Belediye Atık İstatistikleri”. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=119&locale=tr (27.06.2023).
  3. [3] Akdoğan A, Güleç S. “Sürdürülebilir Katı Atık Yönetimi Ve Belediyelerde Yöneticilerin Katı Atık Yönetimiyle İlgili Tutum Ve Düşüncelerinin Analizine Yönelik Bir Araştırma”. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 39-69, 2007.
  4. [4] Eunomia. “Recycling-Who Really Leads the World? Identifying the World’s Best Municipal Waste Recyclers”. https://eeb.org/wpcontent/uploads/2019/06/Recycling_who-really-leadsthe-world-REPORT.pdf (27.06.2023).
  5. [5] İçişleri Bakanlığı. “Türkiye Mülki İdare Bölümleri Envanteri”. https://www.eicisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx (27.06.2023).
  6. [6] Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. “Çevresel Göstergeler”. https://cevreselgostergeler.csb.gov.tr/atik-duzenlidepolama-tesis-sayisi-belediye-sayisi-hizmet-verilennufus-i-85750 (27.06.2023).
  7. [7] Hoornweg D, Bhada-Tata P. “What A Waste, A Global Review of Solid Waste Management”. Urban Development Series Knowledge Papers. The World Bank. Washington, USA, 40, 2012.
  8. [8] Hoornweg D, Bhada-Tata P. “What A Waste, A Global Review of Solid Waste Management”. Urban Development Series Knowledge Papers. The World Bank. Washington, USA, 5, 2012.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Civil Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 29, 2024

Submission Date

June 27, 2023

Acceptance Date

November 7, 2023

Published in Issue

Year 2024 Volume: 30 Number: 6

APA
İnkaya, H. K., Haldenbilen, S., & Polat, O. (2024). Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30(6), 742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB
AMA
1.İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;30(6):742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB
Chicago
İnkaya, Hacer Kübra, Soner Haldenbilen, and Olcay Polat. 2024. “Akıllı çöp Konteynerleri Ile Değişken Ağ Yapısına Sahip çöp Rotalama Optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30 (6): 742-55. https://izlik.org/JA44PS28ZB.
EndNote
İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O (November 1, 2024) Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30 6 742–755.
IEEE
[1]H. K. İnkaya, S. Haldenbilen, and O. Polat, “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 30, no. 6, pp. 742–755, Nov. 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA44PS28ZB
ISNAD
İnkaya, Hacer Kübra - Haldenbilen, Soner - Polat, Olcay. “Akıllı çöp Konteynerleri Ile Değişken Ağ Yapısına Sahip çöp Rotalama Optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30/6 (November 1, 2024): 742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB.
JAMA
1.İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;30:742–755.
MLA
İnkaya, Hacer Kübra, et al. “Akıllı çöp Konteynerleri Ile Değişken Ağ Yapısına Sahip çöp Rotalama Optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 30, no. 6, Nov. 2024, pp. 742-55, https://izlik.org/JA44PS28ZB.
Vancouver
1.Hacer Kübra İnkaya, Soner Haldenbilen, Olcay Polat. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 2024 Nov. 1;30(6):742-55. Available from: https://izlik.org/JA44PS28ZB