Araştırma Makalesi

Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu

Cilt: 30 Sayı: 6 29 Kasım 2024
PDF İndir
EN TR

Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu

Öz

İnsanlık var olduğu sürece atık üretmeye devam edecektir. Yaşanılabilir bir toplum için bu atıkların düzenli aralıklarla toplanması ve bertaraf edilmesi gerekmektedir. Bu atıkların toplanması ve bertaraf edilmesi birçok prosesi kapsamakta ve oldukça maliyetli olabilmektedir. Bu çalışmada katı atığın oluşumundan bertaraf tesisine kadar olan yolculuğunun minimum süre ve maliyetle ile optimize edilmesi amaçlanmış ve optimizasyon tekniği olarak kapasite kısıtlı Araç Rotalama Probleminin (ARP) çözümü modifiye edilerek kullanılmıştır. Kapasite kısıtlı ARP içerisine dinamik bir bakış açısı eklenerek konteyner doluluklarının belirlenen seviyesine göre toplanması ya da toplanmaması karar mekanizmasına göre rotalar oluşturulmuştur. Nesnelerin interneti yönteminden yararlanılmış ve konteynerlere doluluk sensörleri eklenmiştir. Algoritmanın çözümünde meta sezgisel yöntemlerden genetik algoritma kullanılmış ve Python programı üzerinden modellenmiştir. Algoritmanın sonuçları önce deneme ağında test edildikten sonra mevcut bir konum seçilmiştir. Seçilen bölge Denizli ilinde Gerzele Mahallesidir ve hesaplamalarda mahalleye ait TÜİK verileri kullanılmıştır. Mahalleye ait koordinat verileri ve konteynerlerin konumları haritaya işlenmiş buradan da Visum programına eklenerek ulaşım verisi oluşturulmuştur. Konteynerlerdeki sensörler sayesinde doluluklarına göre toplama işlemi yapılmış ve birkaç senaryo ile denemeler yapılmıştır. Atık lojistiği için maliyet, kat edilen mesafe ve toplama sürelerinde %20-40 oranında azalmaların elde edilebileceği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] TÜİK. “Belediye Atık İstatistikleri”. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Belediye-AtikIstatistikleri-2018-30666 (27.06.2023).
  2. [2] TÜİK. “Belediye Atık İstatistikleri”. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=119&locale=tr (27.06.2023).
  3. [3] Akdoğan A, Güleç S. “Sürdürülebilir Katı Atık Yönetimi Ve Belediyelerde Yöneticilerin Katı Atık Yönetimiyle İlgili Tutum Ve Düşüncelerinin Analizine Yönelik Bir Araştırma”. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 39-69, 2007.
  4. [4] Eunomia. “Recycling-Who Really Leads the World? Identifying the World’s Best Municipal Waste Recyclers”. https://eeb.org/wpcontent/uploads/2019/06/Recycling_who-really-leadsthe-world-REPORT.pdf (27.06.2023).
  5. [5] İçişleri Bakanlığı. “Türkiye Mülki İdare Bölümleri Envanteri”. https://www.eicisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx (27.06.2023).
  6. [6] Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. “Çevresel Göstergeler”. https://cevreselgostergeler.csb.gov.tr/atik-duzenlidepolama-tesis-sayisi-belediye-sayisi-hizmet-verilennufus-i-85750 (27.06.2023).
  7. [7] Hoornweg D, Bhada-Tata P. “What A Waste, A Global Review of Solid Waste Management”. Urban Development Series Knowledge Papers. The World Bank. Washington, USA, 40, 2012.
  8. [8] Hoornweg D, Bhada-Tata P. “What A Waste, A Global Review of Solid Waste Management”. Urban Development Series Knowledge Papers. The World Bank. Washington, USA, 5, 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnşaat Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Kasım 2024

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2023

Kabul Tarihi

7 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 30 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
İnkaya, H. K., Haldenbilen, S., & Polat, O. (2024). Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30(6), 742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB
AMA
1.İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;30(6):742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB
Chicago
İnkaya, Hacer Kübra, Soner Haldenbilen, ve Olcay Polat. 2024. “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30 (6): 742-55. https://izlik.org/JA44PS28ZB.
EndNote
İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O (01 Kasım 2024) Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30 6 742–755.
IEEE
[1]H. K. İnkaya, S. Haldenbilen, ve O. Polat, “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 30, sy 6, ss. 742–755, Kas. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44PS28ZB
ISNAD
İnkaya, Hacer Kübra - Haldenbilen, Soner - Polat, Olcay. “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30/6 (01 Kasım 2024): 742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB.
JAMA
1.İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;30:742–755.
MLA
İnkaya, Hacer Kübra, vd. “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 30, sy 6, Kasım 2024, ss. 742-55, https://izlik.org/JA44PS28ZB.
Vancouver
1.Hacer Kübra İnkaya, Soner Haldenbilen, Olcay Polat. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Kasım 2024;30(6):742-55. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44PS28ZB