EN
TR
Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu
Öz
İnsanlık var olduğu sürece atık üretmeye devam edecektir. Yaşanılabilir
bir toplum için bu atıkların düzenli aralıklarla toplanması ve bertaraf
edilmesi gerekmektedir. Bu atıkların toplanması ve bertaraf edilmesi
birçok prosesi kapsamakta ve oldukça maliyetli olabilmektedir. Bu
çalışmada katı atığın oluşumundan bertaraf tesisine kadar olan
yolculuğunun minimum süre ve maliyetle ile optimize edilmesi
amaçlanmış ve optimizasyon tekniği olarak kapasite kısıtlı Araç
Rotalama Probleminin (ARP) çözümü modifiye edilerek kullanılmıştır.
Kapasite kısıtlı ARP içerisine dinamik bir bakış açısı eklenerek
konteyner doluluklarının belirlenen seviyesine göre toplanması ya da
toplanmaması karar mekanizmasına göre rotalar oluşturulmuştur.
Nesnelerin interneti yönteminden yararlanılmış ve konteynerlere
doluluk sensörleri eklenmiştir. Algoritmanın çözümünde meta sezgisel
yöntemlerden genetik algoritma kullanılmış ve Python programı
üzerinden modellenmiştir. Algoritmanın sonuçları önce deneme ağında
test edildikten sonra mevcut bir konum seçilmiştir. Seçilen bölge Denizli
ilinde Gerzele Mahallesidir ve hesaplamalarda mahalleye ait TÜİK
verileri kullanılmıştır. Mahalleye ait koordinat verileri ve
konteynerlerin konumları haritaya işlenmiş buradan da Visum
programına eklenerek ulaşım verisi oluşturulmuştur. Konteynerlerdeki
sensörler sayesinde doluluklarına göre toplama işlemi yapılmış ve
birkaç senaryo ile denemeler yapılmıştır. Atık lojistiği için maliyet, kat
edilen mesafe ve toplama sürelerinde %20-40 oranında azalmaların
elde edilebileceği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] TÜİK. “Belediye Atık İstatistikleri”. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Belediye-AtikIstatistikleri-2018-30666 (27.06.2023).
- [2] TÜİK. “Belediye Atık İstatistikleri”. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=119&locale=tr (27.06.2023).
- [3] Akdoğan A, Güleç S. “Sürdürülebilir Katı Atık Yönetimi Ve Belediyelerde Yöneticilerin Katı Atık Yönetimiyle İlgili Tutum Ve Düşüncelerinin Analizine Yönelik Bir Araştırma”. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 39-69, 2007.
- [4] Eunomia. “Recycling-Who Really Leads the World? Identifying the World’s Best Municipal Waste Recyclers”. https://eeb.org/wpcontent/uploads/2019/06/Recycling_who-really-leadsthe-world-REPORT.pdf (27.06.2023).
- [5] İçişleri Bakanlığı. “Türkiye Mülki İdare Bölümleri Envanteri”. https://www.eicisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx (27.06.2023).
- [6] Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. “Çevresel Göstergeler”. https://cevreselgostergeler.csb.gov.tr/atik-duzenlidepolama-tesis-sayisi-belediye-sayisi-hizmet-verilennufus-i-85750 (27.06.2023).
- [7] Hoornweg D, Bhada-Tata P. “What A Waste, A Global Review of Solid Waste Management”. Urban Development Series Knowledge Papers. The World Bank. Washington, USA, 40, 2012.
- [8] Hoornweg D, Bhada-Tata P. “What A Waste, A Global Review of Solid Waste Management”. Urban Development Series Knowledge Papers. The World Bank. Washington, USA, 5, 2012.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İnşaat Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Kasım 2024
Gönderilme Tarihi
27 Haziran 2023
Kabul Tarihi
7 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 30 Sayı: 6
APA
İnkaya, H. K., Haldenbilen, S., & Polat, O. (2024). Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30(6), 742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB
AMA
1.İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;30(6):742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB
Chicago
İnkaya, Hacer Kübra, Soner Haldenbilen, ve Olcay Polat. 2024. “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30 (6): 742-55. https://izlik.org/JA44PS28ZB.
EndNote
İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O (01 Kasım 2024) Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30 6 742–755.
IEEE
[1]H. K. İnkaya, S. Haldenbilen, ve O. Polat, “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 30, sy 6, ss. 742–755, Kas. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44PS28ZB
ISNAD
İnkaya, Hacer Kübra - Haldenbilen, Soner - Polat, Olcay. “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 30/6 (01 Kasım 2024): 742-755. https://izlik.org/JA44PS28ZB.
JAMA
1.İnkaya HK, Haldenbilen S, Polat O. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;30:742–755.
MLA
İnkaya, Hacer Kübra, vd. “Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 30, sy 6, Kasım 2024, ss. 742-55, https://izlik.org/JA44PS28ZB.
Vancouver
1.Hacer Kübra İnkaya, Soner Haldenbilen, Olcay Polat. Akıllı çöp konteynerleri ile değişken ağ yapısına sahip çöp rotalama optimizasyonu. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Kasım 2024;30(6):742-55. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44PS28ZB