Research Article

Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması

Volume: 31 Number: 5 October 19, 2025
TR EN

Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması

Öz

Bu çalışmada 8 adet metal oksit gaz sensörü kullanılarak gerçekleştirilen bir elektronik burun devresi kullanılarak 9 farklı maddenin (yumurta, çürük yumurta, nane, naftalin, limon, melek otu kökü, aseton, oje ve gül suyu) ayırt edilmesi sağlanmıştır. Çalışmada veri sınıflandırma için bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılmıştır. Yapay sinir ağları kullanılarak gerçekleştirilen veri sınıflandırma işleminde farklı ağ mimarileri kullanılarak sınıflandırma performansları incelenmiştir. Bulanık mantık yöntemiyle gerçekleştirilen sınıflandırma işleminde ise kullanılan farklı üyelik fonksiyonları ile sınıflandırma doğruluğu artırılmaya çalışılmıştır. Yapay sinir ağları ile yapılan sınıflandırma işleminde gizli katman ve çıktı katmanında sırasıyla logaritmik sigmoid ve hiperbolik tanjant fonksiyonları kullanılarak %96.41 sınıflandırma doğruluğu elde edilmiştir. En yüksek sınıflandırma doğruluğunun elde edildiği bu yapay sinir ağının gizli katmanında 8 adet yapay sinir hücresi kullanılmıştır. Bulanık mantık yöntemi ile yapılan sınıflandırma işleminde ise çan üyelik fonksiyonunun kullanılmasıyla sınıflandırma doğruluğu %95.55 olarak elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. [1] Loutfi A, Coradeschi S, Mani GK, Shankar P, Rayappan JBB. “Electronic noses for food quality: A review”. Journal of Food Engineering, 144, 103-111, 2015.
  2. [2] Timsorn K, Thoopboochagorn T, Lertwattanasakul N, Wongchoosuk C. “Evaluation of bacterial population on chicken meats using a briefcase electronic nose”. Biosystems Engineering, 151, 116-125, 2016.
  3. [3] Pearce TC, Schiffman SS, Nagle HT, Gardner JW. Handbook of Machine Olfaction: Electronic Nose Technology. Weinheim, Germany, Wiley, 2003.
  4. [4] Saraoğlu HM. “Elektronik burun teknolojisi ve uygulama alanları”. Akademik Bilişim’08 10. Akademik Bilişim Konferansı, Çanakkale, Türkiye, 30 Ocak - 1 Şubat 2008.
  5. [5] Valdez LF, Gutierrez JM. “Chocolate classification by an electronic nose with pressure controlled generated stimulation”. Sensors, 6(10), 1745, 2016.
  6. [6] Viejo CG, Fuentes S, Godbole A, Widdicombe B, Unnithan RR. “Development of a low-cost e-nose to assess aroma profiles: An artificial intelligence application to assess beer quality”. Sensors and Actuators B: Chemical, 308, 127688, 2020.
  7. [7] Lin SS, Zhang XM. “A rapid and novel method for pre-dicting nicotine alkaloids in tobacco through electronic nose and partial least-squares regression analysis”. Analytical Methods, 8(7), 1609-1617, 2016.
  8. [8] Zhang M, Guo, D, Wang H, Wu G, Ding N, Shi Y, Zhou J, Zhao E, Li X. “Integrated characterization of filler tobacco leaves: HS-SPME-GC-MS, E-nose, and microbiome analysis across different origins”. Bioresources and Bioprocessing, 11(1), 11, 2024.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Electrical Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Bilal Talha Ayvaz This is me
Türkiye

Publication Date

October 19, 2025

Submission Date

February 27, 2024

Acceptance Date

December 19, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 31 Number: 5

APA
Özsandıkcıoğlu, Ü., Ayvaz, B. T., & Atasoy, A. (2025). Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 31(5), 800-810. https://izlik.org/JA32TF69YX
AMA
1.Özsandıkcıoğlu Ü, Ayvaz BT, Atasoy A. Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31(5):800-810. https://izlik.org/JA32TF69YX
Chicago
Özsandıkcıoğlu, Ümit, Bilal Talha Ayvaz, and Ayten Atasoy. 2025. “Bulanık Mantık Yöntemi Ve Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Farklı Kokuların Sınıflandırılması”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 (5): 800-810. https://izlik.org/JA32TF69YX.
EndNote
Özsandıkcıoğlu Ü, Ayvaz BT, Atasoy A (October 1, 2025) Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 5 800–810.
IEEE
[1]Ü. Özsandıkcıoğlu, B. T. Ayvaz, and A. Atasoy, “Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 31, no. 5, pp. 800–810, Oct. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA32TF69YX
ISNAD
Özsandıkcıoğlu, Ümit - Ayvaz, Bilal Talha - Atasoy, Ayten. “Bulanık Mantık Yöntemi Ve Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Farklı Kokuların Sınıflandırılması”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31/5 (October 1, 2025): 800-810. https://izlik.org/JA32TF69YX.
JAMA
1.Özsandıkcıoğlu Ü, Ayvaz BT, Atasoy A. Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31:800–810.
MLA
Özsandıkcıoğlu, Ümit, et al. “Bulanık Mantık Yöntemi Ve Yapay Sinir Ağları Kullanılarak Farklı Kokuların Sınıflandırılması”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 31, no. 5, Oct. 2025, pp. 800-1, https://izlik.org/JA32TF69YX.
Vancouver
1.Ümit Özsandıkcıoğlu, Bilal Talha Ayvaz, Ayten Atasoy. Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 2025 Oct. 1;31(5):800-1. Available from: https://izlik.org/JA32TF69YX