Araştırma Makalesi

Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması

Cilt: 31 Sayı: 5 19 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması

Öz

Bu çalışmada 8 adet metal oksit gaz sensörü kullanılarak gerçekleştirilen bir elektronik burun devresi kullanılarak 9 farklı maddenin (yumurta, çürük yumurta, nane, naftalin, limon, melek otu kökü, aseton, oje ve gül suyu) ayırt edilmesi sağlanmıştır. Çalışmada veri sınıflandırma için bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılmıştır. Yapay sinir ağları kullanılarak gerçekleştirilen veri sınıflandırma işleminde farklı ağ mimarileri kullanılarak sınıflandırma performansları incelenmiştir. Bulanık mantık yöntemiyle gerçekleştirilen sınıflandırma işleminde ise kullanılan farklı üyelik fonksiyonları ile sınıflandırma doğruluğu artırılmaya çalışılmıştır. Yapay sinir ağları ile yapılan sınıflandırma işleminde gizli katman ve çıktı katmanında sırasıyla logaritmik sigmoid ve hiperbolik tanjant fonksiyonları kullanılarak %96.41 sınıflandırma doğruluğu elde edilmiştir. En yüksek sınıflandırma doğruluğunun elde edildiği bu yapay sinir ağının gizli katmanında 8 adet yapay sinir hücresi kullanılmıştır. Bulanık mantık yöntemi ile yapılan sınıflandırma işleminde ise çan üyelik fonksiyonunun kullanılmasıyla sınıflandırma doğruluğu %95.55 olarak elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Loutfi A, Coradeschi S, Mani GK, Shankar P, Rayappan JBB. “Electronic noses for food quality: A review”. Journal of Food Engineering, 144, 103-111, 2015.
  2. [2] Timsorn K, Thoopboochagorn T, Lertwattanasakul N, Wongchoosuk C. “Evaluation of bacterial population on chicken meats using a briefcase electronic nose”. Biosystems Engineering, 151, 116-125, 2016.
  3. [3] Pearce TC, Schiffman SS, Nagle HT, Gardner JW. Handbook of Machine Olfaction: Electronic Nose Technology. Weinheim, Germany, Wiley, 2003.
  4. [4] Saraoğlu HM. “Elektronik burun teknolojisi ve uygulama alanları”. Akademik Bilişim’08 10. Akademik Bilişim Konferansı, Çanakkale, Türkiye, 30 Ocak - 1 Şubat 2008.
  5. [5] Valdez LF, Gutierrez JM. “Chocolate classification by an electronic nose with pressure controlled generated stimulation”. Sensors, 6(10), 1745, 2016.
  6. [6] Viejo CG, Fuentes S, Godbole A, Widdicombe B, Unnithan RR. “Development of a low-cost e-nose to assess aroma profiles: An artificial intelligence application to assess beer quality”. Sensors and Actuators B: Chemical, 308, 127688, 2020.
  7. [7] Lin SS, Zhang XM. “A rapid and novel method for pre-dicting nicotine alkaloids in tobacco through electronic nose and partial least-squares regression analysis”. Analytical Methods, 8(7), 1609-1617, 2016.
  8. [8] Zhang M, Guo, D, Wang H, Wu G, Ding N, Shi Y, Zhou J, Zhao E, Li X. “Integrated characterization of filler tobacco leaves: HS-SPME-GC-MS, E-nose, and microbiome analysis across different origins”. Bioresources and Bioprocessing, 11(1), 11, 2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bilal Talha Ayvaz Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

27 Şubat 2024

Kabul Tarihi

19 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 31 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Özsandıkcıoğlu, Ü., Ayvaz, B. T., & Atasoy, A. (2025). Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 31(5), 800-810. https://izlik.org/JA32TF69YX
AMA
1.Özsandıkcıoğlu Ü, Ayvaz BT, Atasoy A. Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31(5):800-810. https://izlik.org/JA32TF69YX
Chicago
Özsandıkcıoğlu, Ümit, Bilal Talha Ayvaz, ve Ayten Atasoy. 2025. “Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 (5): 800-810. https://izlik.org/JA32TF69YX.
EndNote
Özsandıkcıoğlu Ü, Ayvaz BT, Atasoy A (01 Ekim 2025) Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31 5 800–810.
IEEE
[1]Ü. Özsandıkcıoğlu, B. T. Ayvaz, ve A. Atasoy, “Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 5, ss. 800–810, Eki. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32TF69YX
ISNAD
Özsandıkcıoğlu, Ümit - Ayvaz, Bilal Talha - Atasoy, Ayten. “Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 31/5 (01 Ekim 2025): 800-810. https://izlik.org/JA32TF69YX.
JAMA
1.Özsandıkcıoğlu Ü, Ayvaz BT, Atasoy A. Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;31:800–810.
MLA
Özsandıkcıoğlu, Ümit, vd. “Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 5, Ekim 2025, ss. 800-1, https://izlik.org/JA32TF69YX.
Vancouver
1.Ümit Özsandıkcıoğlu, Bilal Talha Ayvaz, Ayten Atasoy. Bulanık mantık yöntemi ve yapay sinir ağları kullanılarak farklı kokuların sınıflandırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Ekim 2025;31(5):800-1. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32TF69YX