Research Article

Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı

Volume: 23 Number: 6 December 15, 2017
EN TR

Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı

Öz

BÖÇ’lerin üretiminde kullanılan çelik malzemeye alternatif farklı bir çekirdek malzemesi olan alüminyumun kullanılma olanakları araştırılmıştır. Buradaki tipik özellikleri ile ilk defa üretilen ve denenen alüminyum alaşımlı BÖÇ’lerin, çelik BÖÇ’lere göre olası davranış verimliliğinin/üstünlüğünün irdelenmesine yönelik çalışmalardan elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Tasarımı yapılan BÖÇ’lerin üretiminde kullanılan alüminyum alaşım malzemelerinin mekanik özelliklerini tam olarak belirleyebilmek için çok sayıda çekme numunesi, öngörülen standartlara göre ve çekirdek boyutlarına yakın boyutlarda hazırlanarak çekme deneyleri yapılmıştır. Malzeme deneylerinden elde edilen sonuçlar BÖÇ’ün tasarımında ve üretiminde kullanılacak malzemenin seçimine yönelik önemli bilgiler içermektedir. Ayrıca, BÖÇ’lerin çekirdekleri üzerinden şekildeğiştirme ölçümlerinin yapılabilmesi için bir strain-gauge yerleştirme düzeni önerilmiş ve denenmiştir. Deneysel yöntemle incelenen BRB-AC1 ve BRB-AC3 numunelerinin üretiminde A5083-H111 alüminyum alaşımlı malzemenin tercih edilme nedenleri kapsamlı şekilde verilmiştir. Alüminyum BÖÇ’lerin üretimi, uygulanan kaynak prosedürü, çevrimsel yükleme deneyi, veri toplama sistemi ile ilgili elde edilen sonuçlar da bu çalışma kapsamındadır. Numunelerin kuvvet-yerdeğiştirme histeretik eğrileri, çekme ve basınç taşıma kapasiteleri, enerji yutma miktarları,  kümülatif inelastik yerdeğiştirmeleri ve  etkili sönüm oranları karşılaştırılmıştır. Simetriğe yakın histeretik eğri elde edilmesini garantileyen  basınç dayanımı düzeltme katsayısının deneylerde  olması koşulu sağlanmıştır. Uç birleşimi kaynaksız olarak düzenlenen BÖÇ’ün (BRB-AC3) davranış özelliklerinin kaynaklı uç birleşimi olana (BRB-AC1) göre çok daha üstün olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Black C, Makris N, Aiken I. “Component Testing, Stability Analysis and Characterization of Buckling Restrained Unbonded Braces”. Pacific Earthquake Engineering Research Center, University of California, Berkeley, USA, Report No. PEER 2002/08, 2002.
  2. De Matteis G, Mazzolani FM, Panico S. “Pure aluminum shear panels as passive control system for seismic protection of steel moment resisting frames”. In proceedings of the 4th International Conference on Behavior of Steel Structures in Seismic Areas (STESSA 2003)-Mazzolani FM. Editor, Balkema, Naples, Italy, 9-12 June 2003.
  3. De Matteis G, Panico S, Mazzolani FM. “Experimental study on pure aluminium shear panels with different stiffener types”. In proceedings of the 5th International Conference on Behavior of Steel Structures in Seismic Areas (STESSA 2006)-Mazzolani&Wada, Yokohama, Japan, 14-17 August 2006.
  4. Rai DC, Jain S. “Inelastic buckling criteria for aluminium shear panels as energy dissipation devices”. In proceedings of the 5th International Conference on Behavior of Steel Structures in Seismic Areas (STESSA 2006)-Mazzolani&Wada, Yokohama, Japan, 14-17 August 2006.
  5. Zhu JH, Young B. “Tests and design of aluminum alloy compression members”. Journal Structural Engineering. 132(7), 1096-1107, 2006.
  6. Zhou F, Young B. “Concrete-filled aluminum circular hollow section column tests”. Thin-Walled Structures, Elsevier, 47(11), 1272-1280, 2009.
  7. Usami T, Wang CL, Funayama J. “Developing high-performance aluminum alloy buckling-restrained braces on series of low-cycle fatigue tests”. Earthquake Engineering and Structural Dynamics, 41(4), 643-661, 2012.
  8. Wang CL, Usami T, Funayama J, Imase F. “Low-cycle fatigue testing of extruded aluminium alloy buckling-restrained braces”. Engineering Structures, 46, 294-301, 2013.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2017

Submission Date

May 6, 2016

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2017 Volume: 23 Number: 6

APA
Avcı-karataş, Ç., & Çelik, O. C. (2017). Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(6), 659-670. https://izlik.org/JA82FZ66PL
AMA
1.Avcı-karataş Ç, Çelik OC. Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2017;23(6):659-670. https://izlik.org/JA82FZ66PL
Chicago
Avcı-karataş, Çiğdem, and Oğuz Cem Çelik. 2017. “Alüminyum Alaşımlı çekirdekli Burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) Tasarımı üretimi Ve Yön Değiştiren Tekrarlı Yükler Etkisindeki Davranışı”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 23 (6): 659-70. https://izlik.org/JA82FZ66PL.
EndNote
Avcı-karataş Ç, Çelik OC (December 1, 2017) Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 23 6 659–670.
IEEE
[1]Ç. Avcı-karataş and O. C. Çelik, “Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 6, pp. 659–670, Dec. 2017, [Online]. Available: https://izlik.org/JA82FZ66PL
ISNAD
Avcı-karataş, Çiğdem - Çelik, Oğuz Cem. “Alüminyum Alaşımlı çekirdekli Burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) Tasarımı üretimi Ve Yön Değiştiren Tekrarlı Yükler Etkisindeki Davranışı”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 23/6 (December 1, 2017): 659-670. https://izlik.org/JA82FZ66PL.
JAMA
1.Avcı-karataş Ç, Çelik OC. Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2017;23:659–670.
MLA
Avcı-karataş, Çiğdem, and Oğuz Cem Çelik. “Alüminyum Alaşımlı çekirdekli Burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) Tasarımı üretimi Ve Yön Değiştiren Tekrarlı Yükler Etkisindeki Davranışı”. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 6, Dec. 2017, pp. 659-70, https://izlik.org/JA82FZ66PL.
Vancouver
1.Çiğdem Avcı-karataş, Oğuz Cem Çelik. Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 2017 Dec. 1;23(6):659-70. Available from: https://izlik.org/JA82FZ66PL