Alüminyum alaşımlı çekirdekli burkulması önlenmiş çaprazların (BÖÇ) tasarımı üretimi ve yön değiştiren tekrarlı yükler etkisindeki davranışı
Öz
BÖÇ’lerin
üretiminde kullanılan çelik malzemeye alternatif farklı bir çekirdek malzemesi
olan alüminyumun kullanılma olanakları araştırılmıştır. Buradaki tipik
özellikleri ile ilk defa üretilen ve denenen alüminyum alaşımlı BÖÇ’lerin,
çelik BÖÇ’lere göre olası davranış verimliliğinin/üstünlüğünün irdelenmesine
yönelik çalışmalardan elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Tasarımı
yapılan BÖÇ’lerin üretiminde kullanılan alüminyum alaşım malzemelerinin mekanik
özelliklerini tam olarak belirleyebilmek için çok sayıda çekme numunesi,
öngörülen standartlara göre ve çekirdek boyutlarına yakın boyutlarda
hazırlanarak çekme deneyleri yapılmıştır. Malzeme deneylerinden elde edilen
sonuçlar BÖÇ’ün tasarımında ve üretiminde kullanılacak malzemenin seçimine
yönelik önemli bilgiler içermektedir. Ayrıca, BÖÇ’lerin çekirdekleri üzerinden
şekildeğiştirme ölçümlerinin yapılabilmesi için bir strain-gauge yerleştirme
düzeni önerilmiş ve denenmiştir. Deneysel yöntemle incelenen BRB-AC1 ve BRB-AC3
numunelerinin üretiminde A5083-H111 alüminyum alaşımlı malzemenin tercih edilme
nedenleri kapsamlı şekilde verilmiştir. Alüminyum BÖÇ’lerin üretimi, uygulanan
kaynak prosedürü, çevrimsel yükleme deneyi, veri toplama sistemi ile ilgili
elde edilen sonuçlar da bu çalışma kapsamındadır. Numunelerin
kuvvet-yerdeğiştirme histeretik eğrileri, çekme ve basınç taşıma kapasiteleri,
enerji
yutma miktarları,
kümülatif inelastik yerdeğiştirmeleri ve
etkili sönüm oranları karşılaştırılmıştır.
Simetriğe yakın histeretik eğri elde edilmesini garantileyen
basınç dayanımı düzeltme katsayısının
deneylerde
olması koşulu sağlanmıştır. Uç birleşimi
kaynaksız olarak düzenlenen BÖÇ’ün (BRB-AC3) davranış özelliklerinin kaynaklı uç birleşimi olana (BRB-AC1) göre çok daha üstün olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Black C, Makris N, Aiken I. “Component Testing, Stability Analysis and Characterization of Buckling Restrained Unbonded Braces”. Pacific Earthquake Engineering Research Center, University of California, Berkeley, USA, Report No. PEER 2002/08, 2002.
- De Matteis G, Mazzolani FM, Panico S. “Pure aluminum shear panels as passive control system for seismic protection of steel moment resisting frames”. In proceedings of the 4th International Conference on Behavior of Steel Structures in Seismic Areas (STESSA 2003)-Mazzolani FM. Editor, Balkema, Naples, Italy, 9-12 June 2003.
- De Matteis G, Panico S, Mazzolani FM. “Experimental study on pure aluminium shear panels with different stiffener types”. In proceedings of the 5th International Conference on Behavior of Steel Structures in Seismic Areas (STESSA 2006)-Mazzolani&Wada, Yokohama, Japan, 14-17 August 2006.
- Rai DC, Jain S. “Inelastic buckling criteria for aluminium shear panels as energy dissipation devices”. In proceedings of the 5th International Conference on Behavior of Steel Structures in Seismic Areas (STESSA 2006)-Mazzolani&Wada, Yokohama, Japan, 14-17 August 2006.
- Zhu JH, Young B. “Tests and design of aluminum alloy compression members”. Journal Structural Engineering. 132(7), 1096-1107, 2006.
- Zhou F, Young B. “Concrete-filled aluminum circular hollow section column tests”. Thin-Walled Structures, Elsevier, 47(11), 1272-1280, 2009.
- Usami T, Wang CL, Funayama J. “Developing high-performance aluminum alloy buckling-restrained braces on series of low-cycle fatigue tests”. Earthquake Engineering and Structural Dynamics, 41(4), 643-661, 2012.
- Wang CL, Usami T, Funayama J, Imase F. “Low-cycle fatigue testing of extruded aluminium alloy buckling-restrained braces”. Engineering Structures, 46, 294-301, 2013.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
6 Mayıs 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 23 Sayı: 6