YABANCI SERMAYELİ MEVDUAT BANKALARININ BİLEŞEN FAKTÖR ODAKLI CAMELS PERFORMANS ANALİZİ

Abstract

Amaç- Türk finans sistemine yabancı bankaların girişi 1990’lı yıllardan itibaren artmaya başlamıştır. Günümüzde yabancı sermayeli bankalar bankacılık sektöründe %20 düzeyinde bir hacme ulaşmış bulunmaktadır. Finansal sistem içinde önemli seviyede hacmi bulunan yabancı sermayeli bankaların gözetim ve denetimi finansal sistem açısından önemli görülmektedir. Yöntem- Bankaların risk durumunun ve performansının belirlenmesi için uzaktan gözetim faaliyetinde CAMELS analizi sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de kurulmuş ve 2009-2019 yılları arasında faaliyette bulunmuş 12 yabancı sermayeli mevduat bankası örnek alınarak CAMELS analizi gerçekleştirilmiştir. CAMELS analizinde 6 bileşen bulunmakta olup, uygulama çalışmasında her bir bileşen için ayrı olmak üzere bileşen odaklı 6 adet analiz yapılmıştır. Uygulamada odak alınan bileşen %50 ağırlıklı olarak belirlenmiş, diğer bileşenler ise eşit ağırlıklı değerlendirilmiştir. Bulgular- Elde edilen bulgulara göre analiz kapsamındaki bankalarda yıllar itibariyle büyük ölçüde kârlılık bileşeninin baskın bir yapıda olduğu belirlenmiştir. Kârlılık bileşeninde meydana gelen değişim diğer bileşenlerde büyük ölçüde etkili olmaktadır. Sonuç- Kârlılık bileşeninin baskın bir yapıda olması dolayısıyla aktif kârlılık oranındaki değişim diğer bileşenlerde büyük ölçüde etkili olmaktadır.

Keywords

• CAMELS analizi
• denetim
• performans
• yabancı sermayeli bankalar

CAMELS PERFORMANCE ANALYSIS OF FOREIGN DEPOSIT BANKS BASED ON COMPONENT FACTOR

Abstract

Purpose- The number of foreign banks entering into the Turkish financial system has increased starting from the 1990s. The foreign capital banks have reached the size of 20% in the banking sector today. Surveillance and supervision of the foreign banks with a significant scale in the financial system are considered important regarding the financial system. Methodology- In order to identify the banks’ risk status and performance, CAMELS analysis is frequently used within the remote surveillance activity. In this study, CAMELS analysis was conducted with the sample of 12 foreign deposit banks which were established in Turkey and operated between 2009-2019. The CAMELS analysis consists of 6 components, and in the implementation stage, 6 component-oriented analyses were performed as individually for each component. The component identified as the focus in the implementation was determined as weighting 50%, and the other components were evaluated as equally weighted. Findings- The findings revealed that, in the banks within the scope of the analysis, mostly the profitability component was dominant by years. The change in the profitability was considerably effective on the other components. Conclusion- Since the profitability component is dominant, the change in the return on assets ratio has a significant impact on other components.

Keywords

• CAMELS analysis
• audit
• performance
• foreign deposit banks

References

1. Akyüz, F., Soba, A., Yeşil, T. (2020). Katılım Bankalarının CAMELS Analizi Yöntemiyle Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi. (87), 145 - 166
2. Arıçelik, G. (2010). Ticari Bankalarda Performans Ölçümü: CAMELS Analizine Dayalı Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İzmir.
3. Bayramoğlu, M. F. & Gürsoy, İ, (2017). Türkiye’de Faaliyet Gösteren Mevduat Bankalarının Bireysel ve Sektörel Risk Derecelendirmesi: Bir CAMELS Analizi Uygulaması. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi. 15(1). 15(1), 1-19.
4. Çağıl, G. & Mukhtarov, S. (2014). Azerbaycan Ticari Bankacılık Sektörünün CAMELS Yöntemi ile Performans Analizi. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi. 11(41), 77 – 94.
5. Çinko M. & E. Avcı (2008). CAMELS Dereceleme Sistemi ve Türk Ticari Bankacılık Sektöründe Başarısızlık Tahmini. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar. 2(2), 25 - 48.
6. Çizgici Akyüz, G. & Emir, M. (2018). Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Finansal Performans Değerlendirmesi: Camels Yaklaşımı. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi. 8 (15), 7 – 26.
7. Ege, İ., Topaloğlu, E.E. & Karakozak, Ö. (2015). CAMELS Performans Değerleme Modeli: Türkiye’deki Mevduat Bankaları Üzerine Ampirik Bir Uygulama. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 8(4), 109 – 126.
8. Gümüş, F. B. & Nalbantoğlu, Ö. (2015). Türk Bankacılık Sektörünün CAMELS Analizi Yöntemiyle 2002-2013 Yılları Arasında Performans Analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi. 17(2), 83-106.

9. Kandemir, T. & Arıcı, A. (2013). Mevduat Bankalarında CAMELS Performans Değerleme Modeli Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma (2001- 2010). Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 18 (1), 61 - 87.
10. Karahanoğlu, İ. (2017). Türk Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Aktif Karlılığını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. (50), 167 – 186.
11. Kaygusuz, M., Ersoy, B. & Bozdoğan, T. (2020). CAMELS Değerlendirme Sistemiyle Bankaların Finansal Performanslarının TOPSİS Yöntemiyle Analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 9 (1), 67-95.
12. Öztürk Karaçor, Z., Mangır, F., Kodaz, Ş. & Kartal, M. (2018). Kamusal ve Özel Sermayeli Bankaların CAMELS Performans Analizi: Türkiye Örneği. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. ICEFM 2017 Özel Sayısı, 4(2), 47 - 65
13. Şen, A. & Solak, S. (2011). Ticari bankacılık sektörünün CAMELS analizi: Türkiye örneği. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi. 48(554), 51 – 70.
14. Şendurur, U. & Temelli, F. (2018). CAMEL Derecelendirme Modeli Yardımı İle Türkiye’de Faaliyet Gösteren Geleneksel Bankalar ve Katılım Bankalarının Karşılaştırmalı Analizi. Ulakbilge. 6(23), 525-543.
15. Şenel, C. & Şekeroğlu, S. (2019). Yatırım ve Kalkınma Bankalarının Etkinliklerinin VZA Yöntemiyle Analizi ve Türk Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi. 54(1), 565 – 580.
16. Uslu, A. (2019). Türkiye’deki Yabancı Sermayeli Bankaların CAMELS Analizi ile Performanslarının Ölçümü. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (82), 199 – 220.
17. Uslu A., Türk M. & Ertaş F. C. (2019). Türkiye’deki Mevduat Bankalarının CAMELS Performans Analizi. BMIJ, (2019), 7 (3), 122-139.
18. Türkiye Bankalar Birliği (2020a). Türkiye'de Bankacılık Sistemi Seçilmiş Rasyolar 2009-2019. Rapor Kodu: YT05
19. Türkiye Bankalar Birliği. Bankalarımız (2020b). (https://www.tbb.org.tr/Content/Upload/Dokuman/7766/Bankalarimiz_2020.pdf) Erişim tarihi:13.0512021. Yayın No:339, Mayıs 2021 İstanbul