Yeniliklerin Benimsenmesi Sürecinde Rol Oynayan Değişkenlerin Betimsel Tarama Yöntemiyle İncelenmesi
Abstract
Bu çalışmanın amacı, bir yenilik olarak öğretim teknolojisinin yayılımı ve benimsenmesi konusunda alanyazında yayınlanmış olan araştırma makalelerinden hareket ederek, gelecekte yapılması planlanan çalışmalara yönelik bir öneri getirmektir. Buradan hareketle, araştırmacılar tarafından belirlenen ölçütlere göre alanyazında betimsel tarama yapılmıştır. Yapılan betimsel tarama sonucunda, ölçütlere uyan 65 makaleye ulaşılmıştır. Makaleler anahtar sözcük, ele aldığı yenilik, çalışma grubu ve büyüklüğü ile test edilen hipotezler açısından analiz edilmiştir. Analiz sonucunda çalışmaya dahil edilen makalelerde benimseme ve yayılımı açıklamaya dönük olarak 308 tane hipotezin test edildiği bulunmuştur. Bu hipotezlerde, en sık tekrarlanan bağımlı değişkenlerin 156 tanesinin niyetle, 95 tanesinin tutumla, 57 tanesinin kullanımla ilgili olduğu belirlenmiştir. Makalelerde kullanımla ilgili olarak çoğunlukla öznel ölçümler yapıldığı dikkati çekmiştir. Oysa alanyazında, öznel ölçüm ve nesnel ölçüm arasındaki ilişkinin zayıf olduğu, tutumun kullanıma olumlu etkisinin olmasının yanında gerçek kullanımı beraberinde getirmediği ve niyetin kültürlerarası çalışmalarda neyi yordadığına ilişkin belirsizlikler olduğu ifade edilmektedir. Buradan yola çıkarak bir yenilik olarak öğretim teknolojisinin yayılımı ve benimsenmesini açıklamaya dönük yapılabilecek olası çalışmalarda, benimseme ve yayılımı niyet ve tutum üzerinden öngörmeye yönelik modelleri geliştirmek ve hipotezleri test etmek yerine, eğitsel bağlamda gerçek kullanımı açıklamaya yönelik çalışmaların yapılmasına kuram ve uygulama açısından gereksinim olduğu ileri sürülebilir.
Keywords
References
- Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
- Alenezi, A. R., AbdulKarim, A. M., ve Veloo, A. (2010). An empirical investigation into the role of enjoyment, computer anxiety, computer self-efficacy and internet experience in influencing the students’ intention to use e-learning: Acase study from Saudi Arabian governmental univeriıties. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 9(4), 22-34.
- Chen, H.R., ve Huang, H.L. (2010). User acceptance of mobile knowledge management learning system: Design and analysis. Educational Technology & Society, 13 (3), 70–
- Duan, Y., He, Q., Feng, W., Li, D., ve Fu, Z. (2010). A study on e-learning take-up intention from an innovation adoption perspective: A case in China. Computers & Education, 55, 237–246.
- Fishbein, M. ve Ajzen I. (1975). Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Addison-Wesley, Reading, MA.
- Guzzo, R.A., Jackson, S.E., ve Katzell R.A. (1987). Meta-Analysis Analysis. Research in organizational behavior, (9), 407-442.
- Keung, J., Jeffery, R., ve Kitchenham, B. (2004). The challenge of introducing a newsoftware costestimation technology into a small software organisation, in: Proceedings of the 2004 Australian Software Engineering Conference (ASWEC’04), IEEE Computer Society Press, 52–59.
- Kim, S. ve Garrison, G. (2009). Investigating mobile wireless technology adoption: An extension of the technology acceptance model. Information Systems Frontiers, 11, 323–333
- King, W. R. ve He, J. (2005). Understanding the role and methods of meta-analysis in IS research. Communications of th eAssociation for Information Systems, 16, 665-6
- Kopcha, T. J., ve Sullivan, H. J. (2007). Selfpresentation bias in surveys of teachers’ educational technology practices. Educational Technology Research and Development, 55(6), 627-646.