Türkiye’de Okul Yöneticisi Görevlendirme Sorunu: Bir Meta Sentez Çalışması

Within this study, it is aimed to reanalyze the qualitative studies dealing with the form and process of appointment of school heads in Turkey in a systematic manner by means of meta-synthesis; and to reveal suggestions for new models to be developed. In this paper, using one of the qualitative research methods, meta synthesis, the studies suitable for the main motivation of us have been reached by searching the appropriate databases such TÜBİTAK ULAKBİM Social and Humanities Database, YÖK National Thesis Center, Google Academic, ERIC, EbscoHost databases. 81 studies related to the study topic were identified through these databases. Each of these papers was assessed within the inclusion and exclusion criteria that were appropriately identified for the purpose of the study, and 15 qualitative studies were considered as the data source of the study. An in-depth examination and the reinterpretation of these determined studies on subject matter revealed five themes and related sub-themes: merit, political influence, evaluation, possible effects and professionalism. Within meta-synthesis, issues of acceptance of school leadership as a profession, determination of qualification areas and topics, a liaison-based evaluation system and alternative evaluation methods, the reflections of a process free of political influence and finally the absence of a qualified system on individuals and school organizations are revealed.

Bu çalışmada, Türkiye’de okul yöneticilerinin görevlendirme biçimi ve sürecini konu edinen nitel çalışmaları sistematik bir şekilde yeniden inceleyerek meta sentez yapılması; uygulayıcılara ve geliştirilecek yeni modellere yönelik öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan meta sentez yoluyla gerçekleştirilen bu çalışmada, amaca uygun araştırmalara TÜBİTAK ULAKBİM Sosyal ve Beşeri Bilimler Veri Tabanı, YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik, ERIC, EbscoHost veri tabanları taranarak ulaşılmıştır. Bu veri tabanlarından çalışma konusu ile ilgili 81 araştırma belirlenmiştir. Bu araştırmaların her biri, araştırmanın amacına uygun olarak belirlenen dahil etme ve hariç tutma kriterleri çerçevesinde değerlendirilmiş ve 15 nitel çalışma, araştırmanın veri kaynağı olarak kabul edilmiştir. Araştırmalardan elde edilen bulguların derinlemesine incelenmesi ve yeniden yorumlanması sonucunda liyakat, politik etki, ölçme ve değerlendirme, olası etkiler ve meslekleşme şeklinde beş tema ve ilgili alt temalar ortaya çıkarılmıştır. Meta sentez kapsamında okul yöneticiliğinin bir meslek olarak kabul edilmesi, yeterlik alanlarının ve konularının belirlenmesi, liyakate dayalı bir ölçme sistemi ve alternatif değerlendirme yöntemleri, politize edilmemiş bir süreç ve son olarak nitelikli bir sistemin olmayışının bireyler ve okul örgütleri üzerindeki yansımaları konuları öne çıkmaktadır.