Research Article

Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması

Number: 52 April 27, 2021
EN TR

Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışmada, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda bozukluğun derecesini ölçmede, bozukluğun göstergelerinden biri olan tekrarlayıcı davranışların ve sosyal iletişim-etkileşim davranışlarının değerlendirilmesinde alanyazında sıklıkla kullanılan dört ölçek için aynı çocukların hem ebeveynleri hem öğretmenleri tarafından yapılan puanlamalar arasındaki uyumu farklı tekniklere göre karşılaştırmak amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde olan bu çalışmanın katılımcıları, 2018-2019 eğitim-öğretim döneminde, Ankara ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullara ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden, 3-23 yaş aralığındaki 300 ile 380 OSB tanılı bireyden ve bunların 292 ile 379 aralığındaki ebeveyni ile 298 ile 378 aralığındaki öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada OSB olan çocukların bozuklukla ilişkili davranışsal ve gelişimsel özelliklerini değerlendiren dört farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda farklı ölçekleri puanlayan ebeveyn ve öğretmenler için ölçeklere verilen puanlamaların kendi içinde iç tutarlılığının yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca bazı alt ölçeklerde, ebeveyn ve öğretmenlerin verdikleri puanlara ilişkin güvenirlik katsayıları arasında öğretmenler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Ebeveyn ve öğretmenlerin verdikleri puanlar arasındaki korelasyonların alt ölçeklere göre değiştiği (düşük, orta, yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler ve anlamlı olmayan ilişki) tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında, sadece korelasyonlara dayalı olarak ebeveyn ve öğretmenler arasındaki uyum hakkında yorum yapmanın uygun olmadığı da görülmüştür.

Keywords

Otizm spektrum bozukluğunda kullanılan ölçekler, ebeveyn ve öğretmenler arasındaki uyum, otizm spektrum bozukluğu

References

  1. Akhun, İ. (1984). İki korelasyon katsayısı arasındaki farkın manidarlığının test edilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 17(1), 1-7. doi: 10.1501/Egifak_0000001034
  2. Alpar, R. (2010). Uygulamalı istatistik ve geçerlik, güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
  3. American Psychiatric Association (APA). (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. Arlington: American Psychiatric Publishing.
  4. Atılgan, H., Kan, A., & Doğan, N. (2011). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Anı Yayıncılık.
  5. Azad, G. F., Reisinger, E., Xie, M., & Mandell, D. S. (2016). Parent and teacher concordance on the Social Responsiveness Scale for children with autism. School Mental Health, 8, 368-376. doi: 10.1007/s12310-015-9168-6
  6. Bakkaloğlu, H., Ökcün-Akçamuş, M. Ç., Demir, Ş., Bahap-Kudret, Z., & Yalçın, S., (2019). Sosyal Yanıtlayıcılık Ölçeği-2-Okulöncesi Türkçe Formu’nun Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yayınlanmamış araştırma raporu.
  7. Bates, B. T., Zhang, S., Dufek, J. S., & Chen, F. C. (1996). The effects of sample size and variability on the correlation coefficient. Medicine and Science in Sports and Exercise, 28(3), 386-391. doi: 10.1097/00005768-199603000-00015
  8. Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve psikolojide ölçme: Klasik test teorisi ve uygulaması. Ankara: ÖSYM Yayınları.
  9. Bodfish, J. W., Symons, F. J., Parker, D. E., & Lewis, M. H. (2000). Varieties of repetitive behavior in autism: Comparisons to mental retardation. Journal of Autism and Developmental Disorders, 30(3), 237-243. doi: 10.1023/a:1005596502855
  10. Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (18. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
APA
Yalçın, S., Bakkaloğlu, H., Ökcün Akçamuş, M. Ç., Demir, S., & Bahap Kudret, Z. (2021). Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 52, 360-388. https://doi.org/10.9779/pauefd.745749
AMA
1.Yalçın S, Bakkaloğlu H, Ökcün Akçamuş MÇ, Demir S, Bahap Kudret Z. Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması. PUJE. 2021;(52):360-388. doi:10.9779/pauefd.745749
Chicago
Yalçın, Seher, Hatice Bakkaloğlu, Meral Çilem Ökcün Akçamuş, Seyda Demir, and Zeynep Bahap Kudret. 2021. “Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn Ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, nos. 52: 360-88. https://doi.org/10.9779/pauefd.745749.
EndNote
Yalçın S, Bakkaloğlu H, Ökcün Akçamuş MÇ, Demir S, Bahap Kudret Z (April 1, 2021) Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 52 360–388.
IEEE
[1]S. Yalçın, H. Bakkaloğlu, M. Ç. Ökcün Akçamuş, S. Demir, and Z. Bahap Kudret, “Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması”, PUJE, no. 52, pp. 360–388, Apr. 2021, doi: 10.9779/pauefd.745749.
ISNAD
Yalçın, Seher - Bakkaloğlu, Hatice - Ökcün Akçamuş, Meral Çilem - Demir, Seyda - Bahap Kudret, Zeynep. “Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn Ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 52 (April 1, 2021): 360-388. https://doi.org/10.9779/pauefd.745749.
JAMA
1.Yalçın S, Bakkaloğlu H, Ökcün Akçamuş MÇ, Demir S, Bahap Kudret Z. Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması. PUJE. 2021;:360–388.
MLA
Yalçın, Seher, et al. “Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn Ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, no. 52, Apr. 2021, pp. 360-88, doi:10.9779/pauefd.745749.
Vancouver
1.Seher Yalçın, Hatice Bakkaloğlu, Meral Çilem Ökcün Akçamuş, Seyda Demir, Zeynep Bahap Kudret. Otizm Spektrum Bozukluğunda Kullanılan Ölçeklerde Ebeveyn ve Öğretmenler Arasındaki Uyumun Farklı Tekniklere Göre Karşılaştırılması. PUJE. 2021 Apr. 1;(52):360-88. doi:10.9779/pauefd.745749