Research Article

KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ

Number: 56 May 22, 2023
EN TR

KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ

Abstract

Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında tüketicilerin topluma ve çevreye karşı duyarlı bir tüketim davranışı sergilemeleri oldukça önemlidir. Bu noktada, tüketicileri sürdürülebilir tüketime yönlendiren ya da sürdürülebilir tüketimi baskılayan faktörlerin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda bu araştırmada, karanlık üçlü kişilik özelliklerinin sürdürülebilir tüketim davranışına etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Karanlık üçlü; narsisizm, makyavelizm ve psikopati olarak üç boyutta incelenmektedir. Sürdürülebilir tüketim davranışı; çevreye duyarlılık, tasarruf, ihtiyaç dışı tüketim ve yeniden kullanılabilirlik olarak dört boyut kapsamında ele alınmaktadır. Araştırmanın verisi 307 tüketiciden çevrimiçi anket tekniğiyle toplanmıştır. Gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi neticesinde, makyavelizm ve psikopati boyutları birleştirilerek tek bir kişilik özelliği olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, sürdürülebilir tüketim davranışının yeniden kullanılabilirlik boyutu faktör analizi neticesinde analiz dışı bırakılmıştır. Yapısal eşitlik modeli kullanılarak gerçekleştirilen analizler sonucunda narsisizmin çevreye duyarlılık, tasarruf ve ihtiyaç dışı tüketim üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Makyavelizm-psikopati özelliği çevreye duyarlılık, tasarruf ve ihtiyaç dışı tüketim boyutlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Araştırmanın sürdürülebilir tüketim davranışını açıklamada kişiliğin karanlık yönlerine odaklanması yönüyle literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. Akbar, K., Jin, Y., Mahsud, M., Akbar, M., Waheed, A., ve Amin, R. (2020). “Role of Big Five Personality Traits in Sustainable Consumption Behavior”. In Proceedings of the 2020 3rd International Conference on Big Data Technologies, 222-226.
  2. Akdoğan, L., ve Durmaz, Y. (2021). “Kişilik Özelliklerinin Bilinçli Tüketim Davranışı Üzerine Etkisinin İncelenmesine Yönelik Bir Çalışma”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 782-814.
  3. Awais, M., Samin, T., Gulzar, M. A., Hwang, J., ve Zubair, M. (2020). “Unfolding The Association Between the Big Five, Frugality, E-Mavenism, And Sustainable Consumption Behavior”. Sustainability, 12(2), 490.
  4. Aytaç, M. B. (2022). “Karanlık Dörtlü (The Short Dark Tetrad-Sd4) Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması ve Karanlık Dörtlünün Pazarlama Araştırmalarındaki Yerinin Tartışılması”. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 129-149.
  5. Aytaç, M. B., ve Akın, E. (2021). “Hatzfeld Syndrome: Narcissistic Postpurchase State of Mind”. Canadian Journal of Administrative Sciences/Revue Canadienne des Sciences de l'Administration, 38 (4), 369-381.
  6. Bagozzi, R. P., ve Yi, Y. (1988). “On the Evaluation of Structural Equation Models”. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74–94.
  7. Balderjahn, I., Buerke, A., Kirchgeorg, M., Peyer, M., Seegebarth, B., ve Wiedmann, K. P. (2013). “Consciousness for sustainable consumption: scale development and new insights in the economic dimension of consumers’ sustainability”. AMS review, 3, 181-192.
  8. Blair, J. R., Gala, P., ve Lunde, M. (2022). “Dark Triad-Consumer Behavior Relationship: The Mediating Role Of Consumer Self-Confidence And Aggressive İnterpersonal Orientation”. Journal of Consumer Marketing, 39 (2), 145-165.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

May 10, 2023

Publication Date

May 22, 2023

Submission Date

September 6, 2022

Acceptance Date

February 3, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 56

APA
Özdemir, N., & Kazancı Sunaoğlu, Ş. (2023). KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 56, 377-397. https://doi.org/10.30794/pausbed.1171780
AMA
1.Özdemir N, Kazancı Sunaoğlu Ş. KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. PAUSBED. 2023;(56):377-397. doi:10.30794/pausbed.1171780
Chicago
Özdemir, Neslişah, and Şerife Kazancı Sunaoğlu. 2023. “KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 56: 377-97. https://doi.org/10.30794/pausbed.1171780.
EndNote
Özdemir N, Kazancı Sunaoğlu Ş (May 1, 2023) KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 56 377–397.
IEEE
[1]N. Özdemir and Ş. Kazancı Sunaoğlu, “KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ”, PAUSBED, no. 56, pp. 377–397, May 2023, doi: 10.30794/pausbed.1171780.
ISNAD
Özdemir, Neslişah - Kazancı Sunaoğlu, Şerife. “KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 56 (May 1, 2023): 377-397. https://doi.org/10.30794/pausbed.1171780.
JAMA
1.Özdemir N, Kazancı Sunaoğlu Ş. KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. PAUSBED. 2023;:377–397.
MLA
Özdemir, Neslişah, and Şerife Kazancı Sunaoğlu. “KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 56, May 2023, pp. 377-9, doi:10.30794/pausbed.1171780.
Vancouver
1.Neslişah Özdemir, Şerife Kazancı Sunaoğlu. KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. PAUSBED. 2023 May 1;(56):377-9. doi:10.30794/pausbed.1171780

Cited By

by-nc-nd.eu.svg  The articles in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.