Araştırma Makalesi

KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ

Sayı: 56 22 Mayıs 2023
PDF İndir
EN TR

KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ

Öz

Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında tüketicilerin topluma ve çevreye karşı duyarlı bir tüketim davranışı sergilemeleri oldukça önemlidir. Bu noktada, tüketicileri sürdürülebilir tüketime yönlendiren ya da sürdürülebilir tüketimi baskılayan faktörlerin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda bu araştırmada, karanlık üçlü kişilik özelliklerinin sürdürülebilir tüketim davranışına etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Karanlık üçlü; narsisizm, makyavelizm ve psikopati olarak üç boyutta incelenmektedir. Sürdürülebilir tüketim davranışı; çevreye duyarlılık, tasarruf, ihtiyaç dışı tüketim ve yeniden kullanılabilirlik olarak dört boyut kapsamında ele alınmaktadır. Araştırmanın verisi 307 tüketiciden çevrimiçi anket tekniğiyle toplanmıştır. Gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi neticesinde, makyavelizm ve psikopati boyutları birleştirilerek tek bir kişilik özelliği olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, sürdürülebilir tüketim davranışının yeniden kullanılabilirlik boyutu faktör analizi neticesinde analiz dışı bırakılmıştır. Yapısal eşitlik modeli kullanılarak gerçekleştirilen analizler sonucunda narsisizmin çevreye duyarlılık, tasarruf ve ihtiyaç dışı tüketim üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Makyavelizm-psikopati özelliği çevreye duyarlılık, tasarruf ve ihtiyaç dışı tüketim boyutlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Araştırmanın sürdürülebilir tüketim davranışını açıklamada kişiliğin karanlık yönlerine odaklanması yönüyle literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbar, K., Jin, Y., Mahsud, M., Akbar, M., Waheed, A., ve Amin, R. (2020). “Role of Big Five Personality Traits in Sustainable Consumption Behavior”. In Proceedings of the 2020 3rd International Conference on Big Data Technologies, 222-226.
  2. Akdoğan, L., ve Durmaz, Y. (2021). “Kişilik Özelliklerinin Bilinçli Tüketim Davranışı Üzerine Etkisinin İncelenmesine Yönelik Bir Çalışma”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 782-814.
  3. Awais, M., Samin, T., Gulzar, M. A., Hwang, J., ve Zubair, M. (2020). “Unfolding The Association Between the Big Five, Frugality, E-Mavenism, And Sustainable Consumption Behavior”. Sustainability, 12(2), 490.
  4. Aytaç, M. B. (2022). “Karanlık Dörtlü (The Short Dark Tetrad-Sd4) Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması ve Karanlık Dörtlünün Pazarlama Araştırmalarındaki Yerinin Tartışılması”. İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 129-149.
  5. Aytaç, M. B., ve Akın, E. (2021). “Hatzfeld Syndrome: Narcissistic Postpurchase State of Mind”. Canadian Journal of Administrative Sciences/Revue Canadienne des Sciences de l'Administration, 38 (4), 369-381.
  6. Bagozzi, R. P., ve Yi, Y. (1988). “On the Evaluation of Structural Equation Models”. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74–94.
  7. Balderjahn, I., Buerke, A., Kirchgeorg, M., Peyer, M., Seegebarth, B., ve Wiedmann, K. P. (2013). “Consciousness for sustainable consumption: scale development and new insights in the economic dimension of consumers’ sustainability”. AMS review, 3, 181-192.
  8. Blair, J. R., Gala, P., ve Lunde, M. (2022). “Dark Triad-Consumer Behavior Relationship: The Mediating Role Of Consumer Self-Confidence And Aggressive İnterpersonal Orientation”. Journal of Consumer Marketing, 39 (2), 145-165.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

10 Mayıs 2023

Yayımlanma Tarihi

22 Mayıs 2023

Gönderilme Tarihi

6 Eylül 2022

Kabul Tarihi

3 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Özdemir, N., & Kazancı Sunaoğlu, Ş. (2023). KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 56, 377-397. https://doi.org/10.30794/pausbed.1171780
AMA
1.Özdemir N, Kazancı Sunaoğlu Ş. KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. PAUSBED. 2023;(56):377-397. doi:10.30794/pausbed.1171780
Chicago
Özdemir, Neslişah, ve Şerife Kazancı Sunaoğlu. 2023. “KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 56: 377-97. https://doi.org/10.30794/pausbed.1171780.
EndNote
Özdemir N, Kazancı Sunaoğlu Ş (01 Mayıs 2023) KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 56 377–397.
IEEE
[1]N. Özdemir ve Ş. Kazancı Sunaoğlu, “KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ”, PAUSBED, sy 56, ss. 377–397, May. 2023, doi: 10.30794/pausbed.1171780.
ISNAD
Özdemir, Neslişah - Kazancı Sunaoğlu, Şerife. “KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 56 (01 Mayıs 2023): 377-397. https://doi.org/10.30794/pausbed.1171780.
JAMA
1.Özdemir N, Kazancı Sunaoğlu Ş. KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. PAUSBED. 2023;:377–397.
MLA
Özdemir, Neslişah, ve Şerife Kazancı Sunaoğlu. “KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 56, Mayıs 2023, ss. 377-9, doi:10.30794/pausbed.1171780.
Vancouver
1.Neslişah Özdemir, Şerife Kazancı Sunaoğlu. KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ. PAUSBED. 01 Mayıs 2023;(56):377-9. doi:10.30794/pausbed.1171780

Cited By


by-nc-nd.eu.svg  Bu dergide yer alan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.