Research Article

YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ

Number: 74 May 4, 2026
TR EN

YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ

Abstract

Çevre kirliliği konusu, ekonomik büyüme ile ilişkili olarak ele alındığında, ülkelerin gayri safi milli hasılası (GDP) ile çevresel etkiler arasındaki bağlantıları incelemek önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı kişi başına gelir, yenilenebilir enerji tüketimi, kentleşme ve finansal gelişmenin tüketime dayalı karbondioksit emisyonları (CCO₂) üzerindeki etkisini ve Çevresel Kuznets Eğrisi (EKC) hipotezinin varlığını 1990-2021 yılları arası için ASEAN-5 ülkeleri kapsamında incelemektir. Elde edilen panel veri analiz sonuçlarına göre serilerde kesit bağımlılığı ve heterojenlik ile karşılaşılmaktadır. Ayrıca panel eşbütünleşme testi sonucuna göre serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettikleri sonucuna ulaşılmaktadır. Uzun dönem tahminci sonuçlarına göre yenilenebilir enerji tüketimi ve kentleşmede meydana gelen artışlar CCO₂ üzerinde azaltıcı bir etki yaratmaktadır. Ekonomik büyüme ve finansal gelişmede artış olması ise CCO₂ miktarını arttırıcı bir etki meydana getirmektedir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre ise ASEAN-5 ülkeleri için EKC hipotezi doğrulanmaktadır. Ülkelerin ekonomik büyüme hedeflerine ulaşırken çevreyi korumak ve kirliliği azaltmak için yenilenebilir enerji kaynaklarına daha fazla yatırım yapmaları gerekmektedir. Finansal gelişmenin çevre dostu politikaları benimsemesi ve EKC hipotezi üzerinde çalışmalar yapılması, ekonomik büyüme ile çevre koruma arasındaki dengeyi sağlamak adına önemli adımlardır.

Keywords

References

  1. Acheampong, A.O., Adams, S., & Boateng, E. (2019). Do globalization and renewable energy contribute to carbon emissions mitigation in Sub-Saharan Africa?. Science of The Total Environment, 677, 436-446. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.04.353
  2. Adebayo, T. S., Udemba, E. N., Ahmed, Z., & Kirikkaleli, D. (2021). Determinants of consumption-based carbon emissions in Chile: An application of non-linear ARDL. Environmental Science and Pollution Research International, 28(32), 43908–43922. https://doi.org/10.1007/s11356-021-13830-9
  3. Afionis, S., Sakai, M., Scott, K., Barrett, J., & Gouldson, A. (2017). Consumption-based carbon accounting: Does it have a future? Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 8(1), e438. https://doi.org/10.1002/wcc.438
  4. Ahmad, M., Balbaa, M.E., Zikriyoev, A., Nasriddinov, F., & Kuldasheva, Z. (2024). Energy efficiency, technological innovation, and financial development-based EKC premise: Fresh asymmetric insights from developing Asian regions. Environmental Challenges, 15, 100947. https://doi.org/10.1016/j.envc.2024.100947
  5. Ahmad, M., Jiang, P., Majeed, A., Umar, M., Khan, Z., & Muhammad, S. (2020). The dynamic impact of natural resources, technological innovations and economic growth on ecological footprint: An advanced panel data estimation. Resources Policy, 69, 101817. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2020.101817
  6. Ahmed, Z., & Le, H. P. (2021). Linking information communication technology, trade globalization index, and CO₂ emissions: Evidence from advanced panel techniques. Environmental Science and Pollution Research International, 28(7), 8770–8781. https://doi.org/10.1007/s11356-020-11205-0
  7. Ahmed, Z., Wang, Z., Mahmood, F., Hafeez, M., & Ali, N. (2019). Does globalization increase the ecological footprint? empirical evidence from Malaysia. Environmental Science and Pollution Research International, 26(18), 18565–18582. https://doi.org/10.1007/s11356-019-05224-9
  8. Aluko, O.A., & Obalade, A.A. (2020). Financial development and environmental quality in sub-Saharan Africa: Is there a technology effect? Science of The Total Environment, 747, 141515. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.141515

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ecological Economics, Environmental Economy, Sustainable Development, Ecology, Sustainability and Energy

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 2, 2026

Publication Date

May 4, 2026

Submission Date

February 1, 2025

Acceptance Date

November 27, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 74

APA
Yağlıkara, A. (2026). YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 74, 28-49. https://doi.org/10.30794/pausbed.1631442
AMA
1.Yağlıkara A. YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. PAUSBED. 2026;(74):28-49. doi:10.30794/pausbed.1631442
Chicago
Yağlıkara, Aykut. 2026. “YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 74: 28-49. https://doi.org/10.30794/pausbed.1631442.
EndNote
Yağlıkara A (May 1, 2026) YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 74 28–49.
IEEE
[1]A. Yağlıkara, “YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ”, PAUSBED, no. 74, pp. 28–49, May 2026, doi: 10.30794/pausbed.1631442.
ISNAD
Yağlıkara, Aykut. “YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 74 (May 1, 2026): 28-49. https://doi.org/10.30794/pausbed.1631442.
JAMA
1.Yağlıkara A. YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. PAUSBED. 2026;:28–49.
MLA
Yağlıkara, Aykut. “YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 74, May 2026, pp. 28-49, doi:10.30794/pausbed.1631442.
Vancouver
1.Aykut Yağlıkara. YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. PAUSBED. 2026 May 1;(74):28-49. doi:10.30794/pausbed.1631442
by-nc-nd.eu.svg  The articles in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.