Araştırma Makalesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ

Sayı: 74 4 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ

Öz

Çevre kirliliği konusu, ekonomik büyüme ile ilişkili olarak ele alındığında, ülkelerin gayri safi milli hasılası (GDP) ile çevresel etkiler arasındaki bağlantıları incelemek önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı kişi başına gelir, yenilenebilir enerji tüketimi, kentleşme ve finansal gelişmenin tüketime dayalı karbondioksit emisyonları (CCO₂) üzerindeki etkisini ve Çevresel Kuznets Eğrisi (EKC) hipotezinin varlığını 1990-2021 yılları arası için ASEAN-5 ülkeleri kapsamında incelemektir. Elde edilen panel veri analiz sonuçlarına göre serilerde kesit bağımlılığı ve heterojenlik ile karşılaşılmaktadır. Ayrıca panel eşbütünleşme testi sonucuna göre serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettikleri sonucuna ulaşılmaktadır. Uzun dönem tahminci sonuçlarına göre yenilenebilir enerji tüketimi ve kentleşmede meydana gelen artışlar CCO₂ üzerinde azaltıcı bir etki yaratmaktadır. Ekonomik büyüme ve finansal gelişmede artış olması ise CCO₂ miktarını arttırıcı bir etki meydana getirmektedir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre ise ASEAN-5 ülkeleri için EKC hipotezi doğrulanmaktadır. Ülkelerin ekonomik büyüme hedeflerine ulaşırken çevreyi korumak ve kirliliği azaltmak için yenilenebilir enerji kaynaklarına daha fazla yatırım yapmaları gerekmektedir. Finansal gelişmenin çevre dostu politikaları benimsemesi ve EKC hipotezi üzerinde çalışmalar yapılması, ekonomik büyüme ile çevre koruma arasındaki dengeyi sağlamak adına önemli adımlardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acheampong, A.O., Adams, S., & Boateng, E. (2019). Do globalization and renewable energy contribute to carbon emissions mitigation in Sub-Saharan Africa?. Science of The Total Environment, 677, 436-446. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.04.353
  2. Adebayo, T. S., Udemba, E. N., Ahmed, Z., & Kirikkaleli, D. (2021). Determinants of consumption-based carbon emissions in Chile: An application of non-linear ARDL. Environmental Science and Pollution Research International, 28(32), 43908–43922. https://doi.org/10.1007/s11356-021-13830-9
  3. Afionis, S., Sakai, M., Scott, K., Barrett, J., & Gouldson, A. (2017). Consumption-based carbon accounting: Does it have a future? Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 8(1), e438. https://doi.org/10.1002/wcc.438
  4. Ahmad, M., Balbaa, M.E., Zikriyoev, A., Nasriddinov, F., & Kuldasheva, Z. (2024). Energy efficiency, technological innovation, and financial development-based EKC premise: Fresh asymmetric insights from developing Asian regions. Environmental Challenges, 15, 100947. https://doi.org/10.1016/j.envc.2024.100947
  5. Ahmad, M., Jiang, P., Majeed, A., Umar, M., Khan, Z., & Muhammad, S. (2020). The dynamic impact of natural resources, technological innovations and economic growth on ecological footprint: An advanced panel data estimation. Resources Policy, 69, 101817. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2020.101817
  6. Ahmed, Z., & Le, H. P. (2021). Linking information communication technology, trade globalization index, and CO₂ emissions: Evidence from advanced panel techniques. Environmental Science and Pollution Research International, 28(7), 8770–8781. https://doi.org/10.1007/s11356-020-11205-0
  7. Ahmed, Z., Wang, Z., Mahmood, F., Hafeez, M., & Ali, N. (2019). Does globalization increase the ecological footprint? empirical evidence from Malaysia. Environmental Science and Pollution Research International, 26(18), 18565–18582. https://doi.org/10.1007/s11356-019-05224-9
  8. Aluko, O.A., & Obalade, A.A. (2020). Financial development and environmental quality in sub-Saharan Africa: Is there a technology effect? Science of The Total Environment, 747, 141515. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.141515

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekolojik İktisat, Çevre Ekonomisi, Sürdürülebilir Kalkınma, Ekoloji, Sürdürülebilirlik ve Enerji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

4 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2025

Kabul Tarihi

27 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 74

Kaynak Göster

APA
Yağlıkara, A. (2026). YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 74, 28-49. https://doi.org/10.30794/pausbed.1631442
AMA
1.Yağlıkara A. YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. PAUSBED. 2026;(74):28-49. doi:10.30794/pausbed.1631442
Chicago
Yağlıkara, Aykut. 2026. “YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 74: 28-49. https://doi.org/10.30794/pausbed.1631442.
EndNote
Yağlıkara A (01 Mayıs 2026) YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 74 28–49.
IEEE
[1]A. Yağlıkara, “YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ”, PAUSBED, sy 74, ss. 28–49, May. 2026, doi: 10.30794/pausbed.1631442.
ISNAD
Yağlıkara, Aykut. “YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 74 (01 Mayıs 2026): 28-49. https://doi.org/10.30794/pausbed.1631442.
JAMA
1.Yağlıkara A. YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. PAUSBED. 2026;:28–49.
MLA
Yağlıkara, Aykut. “YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 74, Mayıs 2026, ss. 28-49, doi:10.30794/pausbed.1631442.
Vancouver
1.Aykut Yağlıkara. YENİLENEBİLİR ENERJİ, FİNANSAL GELİŞME, KENTLEŞME VE EKC HİPOTEZİ: ASEAN-5 ÜLKELERİNDE TÜKETİME DAYALI CO₂ EMİSYONLARI ÜZERİNE BİR ANALİZ. PAUSBED. 01 Mayıs 2026;(74):28-49. doi:10.30794/pausbed.1631442


by-nc-nd.eu.svg  Bu dergide yer alan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.