Research Article

PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

Number: 74 May 4, 2026
EN TR

PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

Abstract

Tatil, modern toplumlarda yalnızca boş zaman etkinliği değil, bireylerin fiziksel, zihinsel ve sosyal iyilik hâllerini destekleyen temel bir ihtiyaç olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, lüks konaklama hizmetleri yalnızca işlevsel faydalar sunmakla kalmayıp, prestij, sosyal onay ve kişisel tatmin gibi sembolik ve psikolojik unsurlarıyla da tüketici davranışlarını şekillendiren çok boyutlu bir araştırma alanı olarak ön plana çıkmaktadır. Türkiye’de son yıllarda yabancı turist sayısında yaşanan azalmalar, beş yıldızlı otellerin fiyat politikalarında esnekliğe giderek farklı gelir gruplarına ulaşmalarını sağlamış ve yerli tüketicilerin lüks konaklamaya yönelik eğilimlerini daha görünür hâle getirmiştir. Bu çalışma, söz konusu dönüşümden hareketle PDT (Ajzen, 1991) çerçevesinde lüks konaklama hizmetlerine yönelik satın alma niyeti ve davranışlarını incelemektedir. Tutum, subjektif norm ve algılanan davranışsal kontrolün niyet üzerindeki etkileri ile niyet-davranış ilişkisi test edilmiştir. Çalışma, literatürde lüks hizmetler bağlamında sınırlı olan ampirik araştırmalara katkı sağlamakta ve farklı gelir gruplarındaki tüketicilerin davranış dinamiklerini açıklayarak hem teorik hem de sektörel açıdan çıkarımlar sunmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmış ve 449 bireye ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre yalnızca algılanan davranışsal kontrolün lüks konaklama satın alma davranışı üzerindeki etkisi anlamsız bulunmuş olup diğer tüm değişkenlerin etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Tutum, satın alma niyeti üzerinde en güçlü etkiye sahipken, subjektif norm ve algılanan davranışsal kontrol de önemli katkılar sunmuştur. Ayrıca satın alma niyeti, davranışı anlamlı düzeyde açıklayarak PDT’nin öngördüğü yapıyı desteklemiştir. Elde edilen bulgular, bireylerin lüks konaklama satın alma niyeti ve davranışının hem bireysel algılar hem de sosyal etkiler doğrultusunda şekillendiğini göstermektedir.

Keywords

Thanks

Siz Editör Hocamıza ve tüm değerli ekip hocalarımıza teşekkürlerimizi sunar, makalemizi saygılarımızla arz ederiz.

References

  1. Ajzen, I. (1991). The Theory at Planned Behavior. Organizational Behavior And Human Decision Processes, 50, 179 211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  2. Ajzen, I. (2005). Attitudes, Personality And Behavior. Newyork: Newyork:McGraw https://psicoexperimental.wordpress.com/wp-content/uploads/2011/03/ajzeni-2005-attitudes-personality-and-behaviour-2nd-ed-open-university-press.pdf
  3. Ajzen, I. (2015). Consumer attitudes and behavior: The theory of planned behavior applied to food consumption decisions. Italian Review of Agricultural Economics (REA), 70(2), 121-138. https://doi.org/10.13128/REA-18003
  4. Ahmed, T., Albattat, A., & Tham, J. (2020). Theory of Planned Behavior and the Intention to Stay in Luxurious Hotels. 3, 38-42.
  5. Akıncı, S., & Kıymalıoğlu, A. (2021). Planlı Davranış Teorisi. Pazarlama Teorileri (s. 385-418). İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri A.Ş.
  6. Aksoy, H. (2018). Yeşil Pazarlama Çerçevesinde Tutum-Davranış Uyuşmazlığına Akli Hareket Kuramı İle Yaklaşım. Pazarlama İçgörüsü Üzerine Çalışmalar, 2(1).
  7. Aksoy, H. (2019). Türk Tüketicilerin Lüks Ürün Satın Alma Davranışları Üzerinde Dinin Etkisinin Analiz edilmesi. Gaziantep Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 581-596. https://doi.org/10.21547/jss.508965
  8. Amoako, G. K., Dzogbenuku, R. K., & Abubakari, A. (2020). Do green knowledge and attitude influence the youth's green purchasing? Theory of planned behavior. International Journal of Productivity and Performance Management, 69(8), 1609-1626. https://doi.org/10.1108/IJPPM-12-2019-0595

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Service Marketing, Marketing Theory, Consumer Behaviour

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 2, 2026

Publication Date

May 4, 2026

Submission Date

August 2, 2025

Acceptance Date

November 25, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 74

APA
Etiz Bayhan, B., & Akbulut Dursun, Ö. (2026). PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 74, 116-132. https://doi.org/10.30794/pausbed.1756525
AMA
1.Etiz Bayhan B, Akbulut Dursun Ö. PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ. PAUSBED. 2026;(74):116-132. doi:10.30794/pausbed.1756525
Chicago
Etiz Bayhan, Beyza, and Özlem Akbulut Dursun. 2026. “PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 74: 116-32. https://doi.org/10.30794/pausbed.1756525.
EndNote
Etiz Bayhan B, Akbulut Dursun Ö (May 1, 2026) PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 74 116–132.
IEEE
[1]B. Etiz Bayhan and Ö. Akbulut Dursun, “PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ”, PAUSBED, no. 74, pp. 116–132, May 2026, doi: 10.30794/pausbed.1756525.
ISNAD
Etiz Bayhan, Beyza - Akbulut Dursun, Özlem. “PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 74 (May 1, 2026): 116-132. https://doi.org/10.30794/pausbed.1756525.
JAMA
1.Etiz Bayhan B, Akbulut Dursun Ö. PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ. PAUSBED. 2026;:116–132.
MLA
Etiz Bayhan, Beyza, and Özlem Akbulut Dursun. “PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 74, May 2026, pp. 116-32, doi:10.30794/pausbed.1756525.
Vancouver
1.Beyza Etiz Bayhan, Özlem Akbulut Dursun. PLANLI DAVRANIŞ TEORİSİ KAPSAMINDA LÜKS KONAKLAMA HİZMETİ SATIN ALMA NİYETİ VE DAVRANIŞININ İNCELENMESİ. PAUSBED. 2026 May 1;(74):116-32. doi:10.30794/pausbed.1756525
by-nc-nd.eu.svg  The articles in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.