Review

NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ

Number: Advanced Online Publication Early Pub Date: May 18, 2026
EN TR

NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ

Abstract

Bu çalışma, yeni medya çağında empati, duygusal manipülasyon ve karar verme mekanizmalarının nörobilimsel ve nöroetik bağlamda nasıl dönüştüğünü araştırmakta, bir başka deyişle sosyal medya kullanımının empati, manipülasyon ve karar verme süreçlerine yansımalarını nörobilimsel olarak anlamlandırmak üzere literatürde yer alan ilgili çalışmaları incelemektedir. Geleneksel yüz yüze iletişimde etkili olan jest, mimik ve ses tonu gibi duygusal göstergeler dijital ortamlarda yerini algoritmik düzenlemelere ve sanal etkileşimlere bırakmıştır. Bu dönüşüm, bireylerin empatik tepkilerini zayıflatmakta ve kararlarını daha otomatik, dürtüsel biçimlerde almalarına neden olmaktadır. Özellikle sosyal medya platformları, kullanıcıların dikkatini çekmek için dopamin temelli ödül sistemini hedef alan içeriklerle bireylerin karar süreçlerini manipüle etmektedir. Bu bağlamda, empati yitimine, karar verme özgürlüğünün aşınmasına ve etik sınırların belirsizleşmesine yol açan dijital iletişim biçimlerinin sinirsel temelleri incelenmiştir. Ayrıca nöro teknolojilerin ve algoritmik içeriklerin bireylerin tutumlarını yönlendirme gücü, nöroetik tartışmalar açısından sorgulanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, dijital iletişimde empatiyi sürdürülebilir kılmak, manipülasyona karşı bilinç geliştirmek ve bireysel karar özgürlüğünü korumak amacıyla literatürü tarayarak nitel olarak derleme yöntemiyle yapılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Destekleyen kurum yoktur

Project Number

x

Ethical Statement

Gerekmemektedir

Thanks

Yok

References

  1. Batson, C. D. (2011). Altruism in humans. Oxford University Press.
  2. Baymur, F. B. (2015). Genel Psikoloji. İnkılap Kitabevi.
  3. Bechara, A. (2005). Decision making, impulse control and loss of willpower to resist drugs: A neurocognitive perspective. Nature Neuroscience, 8(11), 1458- 1463. https://doi.org/10.1038/nn1584
  4. Chapaux-Morelli, P., & Couderc, P. (2017). İkili ilişkilerde duygusal manipülasyon: Narsist bir partnerle yüzleşmek (9th ed.). İletişim Yayınları.
  5. Cikara, M., Bruneau, E. G., & Saxe, R. (2011). Us and them: Intergroup failures in empathy. Current Directions in Psychological Science, 20(3), 149–153. https://doi.org/10.1177/0963721411408713
  6. Decety, J. (2010). The neurodevelopment of empathy in humans. Developmental Neuroscience, 32(4), 257–267. https://doi.org/10.1159/000317771
  7. Decety, J., & Cowell, J. M. (2014). The complex relation between morality and empathy. Trends in Cognitive Sciences, 18(7), 337–339. https://doi.org/10.1016/j.tics.2014.04.008
  8. Decety, J., & Jackson, P. L. (2004). The functional architecture of human empathy. Behavioral and Cognitive Neuroscience Reviews, 3(2), 71–100. https://doi.org/10.1177/1534582304267187

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Communication Studies, Communication Technology and Digital Media Studies, Mass Media

Journal Section

Review

Early Pub Date

May 18, 2026

Publication Date

-

Submission Date

August 1, 2025

Acceptance Date

December 12, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: Advanced Online Publication

APA
Turan Eroğlu, D. (2026). NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.30794/pausbed.1756548
AMA
1.Turan Eroğlu D. NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ. PAUSBED. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.30794/pausbed.1756548
Chicago
Turan Eroğlu, Dilek. 2026. “NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. Advanced Online Publication. https://doi.org/10.30794/pausbed.1756548.
EndNote
Turan Eroğlu D (May 1, 2026) NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]D. Turan Eroğlu, “NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ”, PAUSBED, no. Advanced Online Publication, May 2026, doi: 10.30794/pausbed.1756548.
ISNAD
Turan Eroğlu, Dilek. “NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Advanced Online Publication (May 1, 2026). https://doi.org/10.30794/pausbed.1756548.
JAMA
1.Turan Eroğlu D. NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ. PAUSBED. 2026. doi:10.30794/pausbed.1756548.
MLA
Turan Eroğlu, Dilek. “NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. Advanced Online Publication, May 2026, doi:10.30794/pausbed.1756548.
Vancouver
1.Dilek Turan Eroğlu. NÖROBİLİMSEL VE NÖROETİK PERSPEKTİFTEN YENİ MEDYADA İLETİŞİM: EMPATİ, MANİPÜLASYON VE KARAR VERME SÜREÇLERİ. PAUSBED. 2026 May 1;(Advanced Online Publication). doi:10.30794/pausbed.1756548
by-nc-nd.eu.svg  The articles in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.