Research Article

OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Number: 74 May 4, 2026
TR EN

OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Abstract

Vergiler, insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olup günümüzde kamu harcamalarının finansmanında önemli bir paya sahiptir. Devletlerin tekelinde toplanan vergiler, 1929 yılında meydana gelen büyük iktisat buhranına kadar sadece kamu geliri niteliğine sahipken, 1929 yılı sonrasında etkin olarak faydalanılan bir maliye politikası aracı özelliğine bürünmüştür. Zaman içerisinde ortaya çıkan iktisadi akımlarla birlikte vergilere yüklenen görevler artmış ve vergiler ekonomik konjonktürün seyrinde önemli bir istikrar politikası aracı haline gelmiştir. Günümüzde ise vergilerin mali ve mali olmayan amaçlara yönelik kullanımı ülkeden ülkeye farklılıklar gösterse de küresel ekonomide vazgeçilmez bir rolü olduğu gerçeği tüm ülkeler tarafından kabul edilmektedir. Bu çalışmada, OECD ülkelerinde uygulanan vergi politikalarının dış ticaret dengesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu araştırma yapılırken panel veri analizinden faydalanılmış ve bağımlı değişken olarak vergi gelirleri, bağımsız değişken olarak dış ticaret dengesi tercih edilmiştir. Veri kısıtı nedeniyle 33 OECD ülkesinin 1995-2019 yılları arasındaki göstergeler analize dâhil edilmiştir. Sonuç olarak, OECD üyesi 33 ülke genelinde, bağımlı değişkeni temsil eden vergi gelirleri ile bağımsız değişken olan dış ticaret dengesi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Keywords

References

  1. Agbeyegbe, T., Stotsky J.G. & Wolde Mariam, A. (2006). Trade Liberalization, Exchange Rate Changes and Tax Revenue in Sub-Saharan Africa, IMF Working Paper, 04, s. 178.
  2. Akkaya, Ş. (1994). Dış Ticaret Vergilerinin Kamu Gelirleri İçindeki Yeri ve Gelişimi, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 36, s. 267-294.
  3. Asghar, F. & Mehmood, B. (2017). Effects of Trade Liberalization on Tax Revenue in Pakistan: An Empirical Scrutiny Using ARDL Bound Testing, Pakistan Economic and Social Review Volume, 55(1), s. 159-184.
  4. Campbell, T.D.A. (2010). Determinants of Personal Income Taxes for Barbados. International Journal of Public Administration, 33(14), s. 816-821.
  5. Emirmahmutoğlu, F. & Köse, N. (2011). Testing for Granger Causality in Heterogeneous Mixed Panels. Economic Modelling, 28, s. 870-876.
  6. Gedik, M.A. (2010). Vergi Politikalarının Dış Ticaret Üzerindeki Etkileri: Türkiye İçin Hesaplanabilir Genel Denge Modeli Uygulaması. Maliye Dergisi, 159, s. 395-415.
  7. Gengenbach, C., Urbain, J. P. & Westerlund, J. (2016). Error Correction Testing in Panels With Common Stochastic Trends. Journal of Applied Econometrics, 31(6), s. 982-1004. https://doi.org/10.1002/jae.2475
  8. Karagöz, K. (2013). Determinants of Tax Revenue: Does Sectorial Composition Matter?. Journal of Finance, Accounting & Management, 4(2), s. 50-63.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Panel Data Analysis, Policy of Treasury, Public Economics - Taxation and Revenue

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

April 2, 2026

Publication Date

May 4, 2026

Submission Date

October 3, 2025

Acceptance Date

November 27, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 74

APA
Buyrukoğlu, A. (2026). OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 74, 84-94. https://doi.org/10.30794/pausbed.1796342
AMA
1.Buyrukoğlu A. OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. PAUSBED. 2026;(74):84-94. doi:10.30794/pausbed.1796342
Chicago
Buyrukoğlu, Ayşin. 2026. “OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 74: 84-94. https://doi.org/10.30794/pausbed.1796342.
EndNote
Buyrukoğlu A (May 1, 2026) OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 74 84–94.
IEEE
[1]A. Buyrukoğlu, “OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, PAUSBED, no. 74, pp. 84–94, May 2026, doi: 10.30794/pausbed.1796342.
ISNAD
Buyrukoğlu, Ayşin. “OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 74 (May 1, 2026): 84-94. https://doi.org/10.30794/pausbed.1796342.
JAMA
1.Buyrukoğlu A. OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. PAUSBED. 2026;:84–94.
MLA
Buyrukoğlu, Ayşin. “OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 74, May 2026, pp. 84-94, doi:10.30794/pausbed.1796342.
Vancouver
1.Ayşin Buyrukoğlu. OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. PAUSBED. 2026 May 1;(74):84-9. doi:10.30794/pausbed.1796342
by-nc-nd.eu.svg  The articles in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.