OECD ÜYESİ ÜLKELERDE UYGULANAN VERGİ POLİTİKALARININ DIŞ TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Vergiler, insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olup günümüzde kamu harcamalarının finansmanında önemli bir paya sahiptir. Devletlerin tekelinde toplanan vergiler, 1929 yılında meydana gelen büyük iktisat buhranına kadar sadece kamu geliri niteliğine sahipken, 1929 yılı sonrasında etkin olarak faydalanılan bir maliye politikası aracı özelliğine bürünmüştür. Zaman içerisinde ortaya çıkan iktisadi akımlarla birlikte vergilere yüklenen görevler artmış ve vergiler ekonomik konjonktürün seyrinde önemli bir istikrar politikası aracı haline gelmiştir. Günümüzde ise vergilerin mali ve mali olmayan amaçlara yönelik kullanımı ülkeden ülkeye farklılıklar gösterse de küresel ekonomide vazgeçilmez bir rolü olduğu gerçeği tüm ülkeler tarafından kabul edilmektedir. Bu çalışmada, OECD ülkelerinde uygulanan vergi politikalarının dış ticaret dengesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu araştırma yapılırken panel veri analizinden faydalanılmış ve bağımlı değişken olarak vergi gelirleri, bağımsız değişken olarak dış ticaret dengesi tercih edilmiştir. Veri kısıtı nedeniyle 33 OECD ülkesinin 1995-2019 yılları arasındaki göstergeler analize dâhil edilmiştir. Sonuç olarak, OECD üyesi 33 ülke genelinde, bağımlı değişkeni temsil eden vergi gelirleri ile bağımsız değişken olan dış ticaret dengesi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Vergi
• Dış ticaret dengesi
• Panel veri
• OECD

THE EFFECT OF TAX POLICIES APPLIED IN OECD MEMBER COUNTRIES ON FOREIGN TRADE BALANCE

Öz

Taxes, as old as human history, have an important share in the financing of public expenditures today. Taxes, collected under the monopoly of states, were only public revenues until the Great Depression of 1929, but after 1929 they became an effective instrument of fiscal policy. The duties imposed on them have increased with the economic movements that have emerged over time, and taxes have become an important stabilization policy tool in the course of the economic conjuncture. Although the utilization of taxes for fiscal and non-fiscal purposes varies from country to country, the fact that they play an indispensable role in the global economy is recognized by all countries. In this study, the impact of tax policies implemented in OECD countries on the foreign trade balance was investigated. While conducting this research, panel data analysis was used, and tax revenues were chosen as the dependent variable and foreign trade balance was chosen as the independent variable. Due to data limitations, indicators from 33 OECD countries between 1995 and 2019 were included in the analysis. As a result, no significant relationship was found between the tax revenues representing the dependent variable and the foreign trade balance, which is the independent variable, across 33 OECD member countries.

Anahtar Kelimeler

• Tax
• Foreign trade balance
• Panel data
• OECD

Kaynakça

1. Agbeyegbe, T., Stotsky J.G. & Wolde Mariam, A. (2006). Trade Liberalization, Exchange Rate Changes and Tax Revenue in Sub-Saharan Africa, IMF Working Paper, 04, s. 178.
2. Akkaya, Ş. (1994). Dış Ticaret Vergilerinin Kamu Gelirleri İçindeki Yeri ve Gelişimi, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 36, s. 267-294.
3. Asghar, F. & Mehmood, B. (2017). Effects of Trade Liberalization on Tax Revenue in Pakistan: An Empirical Scrutiny Using ARDL Bound Testing, Pakistan Economic and Social Review Volume, 55(1), s. 159-184.
4. Campbell, T.D.A. (2010). Determinants of Personal Income Taxes for Barbados. International Journal of Public Administration, 33(14), s. 816-821.
5. Emirmahmutoğlu, F. & Köse, N. (2011). Testing for Granger Causality in Heterogeneous Mixed Panels. Economic Modelling, 28, s. 870-876.
6. Gedik, M.A. (2010). Vergi Politikalarının Dış Ticaret Üzerindeki Etkileri: Türkiye İçin Hesaplanabilir Genel Denge Modeli Uygulaması. Maliye Dergisi, 159, s. 395-415.
7. Gengenbach, C., Urbain, J. P. & Westerlund, J. (2016). Error Correction Testing in Panels With Common Stochastic Trends. Journal of Applied Econometrics, 31(6), s. 982-1004. https://doi.org/10.1002/jae.2475
8. Karagöz, K. (2013). Determinants of Tax Revenue: Does Sectorial Composition Matter?. Journal of Finance, Accounting & Management, 4(2), s. 50-63.

9. Keen, M. & Syed, M. (2006). Domestic Taxes and International Trade: Some Evidence. IMF Working Paper, 06(47), s. 1-30. https://doi.org/10.5089/9781451863079.001.
10. Kostecki, M.M. & Seck D. (1982). Treasury Revenue and Foreign Trade Taxation. Weltwirtschaftliches Archiv, 118 (1), s. 166-173.
11. Krugman, P.R. & Obstfeld, M. (2003). International Economics Theory and Policy (Sixth edition). Boston: Pearson Education International.
12. Kutbay, H. (2019). Vergi Gelirlerini Etkileyen Faktörler: Seçilmiş Ülkeler İçin Panel Veri Analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6 (3), s. 602-617.
13. Pesaran, M. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels. Cambridge working papers ineconomics 435 and CESifo working paper series 1229.
14. Pesaran, M.H. (2007). A Simple Panel Unit Root Te in The Presence of Cross-Section Dependence. Journal of Applied Econometrics, 22, s. 265–312. https://doi.org/10.1002/jae.951.
15. Peseran, H.M. & Yamagata, T. (2008). Testing Slope Homogeneity in Large Panels. Journal of Econometrics, 142, s. 50–93. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2007.05.010.
16. Pessino, C. & Fenochietto, R. (2010). Determining Countries Tax Effort. Hacienda Pública Española Revista de Economía Pública, 195, s. 65-87.
17. Seyidoğlu, H. (2017). Uluslararası İktisat Teori Politika ve Uygulama, Gizem Yayınları.
18. Tokatlıoğlu, M. Y. (2005). Türkiye’de Dış Ticaretin Vergilendirilmesi ve Avrupa Birliği. Akdeniz İİBF Dergisi, 3(10), s. 46-72.