KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN'IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME

Ayşem Sezer Şanlı

doi:10.30794/pausbed.652872

KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN'IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Behice Boran, gerek Türk siyasal yaşamında gerek Türkiye akademisinde adı birçok ilk ile anılan önemli bir siyasetçi ve akademisyendir. Boran, Türkiye’nin ilk kadın Marksist sosyoloğu olarak birçok önemli başarıya imza atmıştır. 1960’lı yıllarda ise, aktif siyasetin içerisinde önemli bir yer edinmiştir. 1965 seçimlerinde, Türkiye İşçi Partisi’nin Urfa Milletvekili olarak parlamentoya giren Boran, 1970 yılında partisinin genel başkanlığa seçilmiş; ilk kadın parti genel başkanı olmuştur. Boran’ın akademisyenliği ve siyasetçiliği yaşantısında organik bir bütünlük oluşturmakta; onun aydın kimliğine bir bütünlük kazandırmaktadır. Çalışma, Boran’ın aydın kimliğinin inşasını ele almakta ve dört temel bölümde yapılandırılmaktadır. Birinci bölümde, çalışmanın kuramsal perspektifinden hareketle aydın kavramı sorunsallaştırılmaktadır. İkinci bölümde, Boran’ın yaşam öyküsü ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde, Boran’ın akademisyenlik yaptığı yıllardaki faaliyetleri ve sosyolog kimliği değerlendirilmektedir. Son olarak dördüncü bölümde ise, Boran’ın Türkiye İşçi Partisi’nde yürüttüğü vazifelerinden hareketle aktif siyasetçiliği irdelenmektedir. Sonuç olarak bu çalışmada Boran, işçi sınıfının organik aydını ve kitlelerin muhalif-uzman aydını olarak nitelenmektedir.

Keywords

Aydın,Behice Boran,Halk Sosyolojisi,Türkiye İşçi Partisi

References

Ahmad, F. (2006). Bir Kimlik Peşinde Türkiye, (Çev: S. C. Karadeli), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
Atılgan, G. (2007a). Behice Boran. Siyasal ve Entelektüel Bir Biyografi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Atılgan, G. (2007b). “Behice Boran”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 8- Sol, (Ed: Murat Gültekingil), s. 436-477, İletişim Yayınları, İstanbul.
Atılgan, G. (2017). “Behice Boran: Hayat Hikâyesi ve Siyasi Fikirlerinden Çizgiler”, Türkiye’nin 1960’lı Yılları, (Ed: Mete Kaan Kaynar), s.441-453, İletişim Yayınları, İstanbul.
Aydın kelimesi, https://sozluk.gov.tr/,(12.11.2019).
Bağla, L. (1977). “Antonio Gramsci ve Aydınların Rolü Sorunu”, Birikim, 97(1), 84-92.
Bodin, L. (2000). Aydınlar, (Çev: Mehmet Dündar), Gündoğan Yayınları, Ankara.
Bora, T. (2017). Cereyanlar. Türkiye’de Siyasi İdeolojiler, İletişim Yayınları, İstanbul.

Boran, B. (1962). “Türkiye’de Burjuvazi Yok mu?”, Yön Dergisi, 39, 8-9.
Boran, B. (1970). Türkiye ve Sosyalizmin Sorunları, Tekin Yayınevi, İstanbul.
Börklüoğlu, L. (2019). Tanzimat’tan Günümüze Türk Siyasal Hayatı, Dora Yayınevi, Bursa.
Buçukcu, Ö. (2017). “Türkiye’de 1960’lı Yıllar ve Sosyalist Sol”, Kuruluş Yıllarından 12 Eylül’e Cumhuriyet Dönemi Türk Siyasal Hayatı, (Ed: Öner Buçukcu), s. 95-141, Bibliyotek Yayınları, Ankara.
Çağan, K. (2003). “Entelektüel İmgesi Üzerine”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(1): 161-170.
Erbaş, H. (2015). “Türkiye’de Bedeller Ödemiş Bir Sosyolojik Düşünce Ustası: Sosyolog Behice Boran”, Mülkiye Dergisi, 39(3), 5-57. Ertong, G. (2010). “100. Doğum gününde ‘Halk Sosyoloğu’ Behice Boran”, Yurt ve Dünya Dergisi, 1, 11-21.
Foucault, M. (2005). Entelektüelin Siyasi İşlevi, (Çev: Işık Ergüden, Osman Akınhay ve Ferda Keskin), Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
Gelgeç Bakacak, A. (2012). “Behice Boran’da Toplumsal Yapı Kavramı”, Türklük Bilgisi Araştırmaları, 37, 55-69.
Gramsci, A. (2011). Hapishane Defterleri, (Çev. Adnan Cemgil), Belge Yayınevi, ,İstanbul.
Gün Siyasi Haber ve Yorum Dergisi, “Adanmış Bir Yaşam Behice Boran”, 33, 1987.
Güreli, N. (2006). 1 Mayıs 1977, Türkiye Devrimcilerinin İki 1 Mayıs Belgeseli, 2. Baskı, Ozan Yayıncılık, İstanbul.
Karpat, K. (2017). Kısa Türkiye Tarihi, Timaş Yayınları, İstanbul.
Kasapoğlu, A. (2011). “Bir Halk Sosyolojisi Örneği Olarak Adımlar Dergisinin Semiyotik İncelemesi”, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 14(1), 135-191.
Lenin, V. İ. (2010). Ne Yapmalı?, (Çev: F. B. Aydar), Agora Kitaplığı, İstanbul.
Mumcu, U. (1993). Bir Uzun Yürüyüş, 8. Baskı, Tekin Yayınevi, İstanbul.
Sargın, N. (1987). “Bağımsızlık, Demokrasi ve Sosyalizm Mücadelesine Adanmış Bir Yaşam”, Gün Siyasi Haber ve Yorum Dergisi, 33, 3-6.
Sargın, N. (2010). Behice Boran. Yazılar, Konuşmalar, Söyleşiler, Savunmalar, Cilt 1, TÜSTAV Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı, İstanbul.
Sartre, J. P. (2010). Aydınlar Üzerine, (Çev: Aysel Bora), Can Yayınları, İstanbul.
Silier, O. (2007). “TİP’in İkinci Dönemi”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 8 Sol, (Ed: Murat Gültekingil), s. 432-436, İletişim Yayınları, İstanbul.
Şener, M. (2007). “Türkiye İşçi Partisi”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 8 Sol, (Ed: Murat Gültekingil), s. 356-376, İletişim Yayınları, İstanbul.
Şener, M. (2017). “Yön ve Milli Demokratik Devrim Hareketleri”, Türkiye’nin 1960’lı Yılları, (Ed: Mete Kaan Kaynar), s. 359-397, İletişim Yayınları, İstanbul.
Tekeli, İ. (2011). “Sosyal Bilimci ve Siyasetçi Olarak Behice Boran Hesabı Akılla Verilen Bir Yaşam”, Sosyoloji Dergisi, 23-24, 1-45.
TÜSTAV (1985), Behice Boran’dan Seçmelerle 10 Yıl, Tip Yayınları, İstanbul.
Uzuner, M. G. (2016). “Batı Marksizm’i: Üstyapının Sahne Alışı”, Siyaset Sosyolojisi, (Ed: Feride Acar ve Hasan Faruk Uslu), s. 95-142, Dipnot Yayınları, Ankara.
Varel, A. (2017). “Altmışlı Yıllar Türkiye’sinde Sınıf ve Siyaset: Meşruiyet Savaşımı, Siyasal Yükselişi ve İç Bölünmeleriyle TİP”, Türkiye’nin 1960’lı Yılları, (Ed: Mete Kaan Kaynar), s.397-435, İletişim Yayınları, İstanbul.
Vergin, N. (2006). “Entelektüel Olmak ya da Olmamanın Sosyolojik Belirlemeleri Üzerine Bir Deneme”, Doğu Batı- Entelektüeller III, 37, 9-35.
Yetiş, M. (1982). “Gramsci ve Aydınlar”, Mülkiye Dergisi, 236(1), 1-25.
Yönetmen. Bayındır, G., Kızıler, G., Küçükarslan, O., Özyılmaz, Ö. Ve Süzük, A. Ş. (2006). “Akıntıya Karşı… Behice Boran: Tek Başına Bir Koro”, SİNEGÖZ Film Atölyesi, 2006.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Political Science

Journal Section

Research Article

Authors

Ayşem Sezer Şanlı ^*
0000-0002-9954-4811
Türkiye

Publication Date

January 29, 2020

Submission Date

November 29, 2019

Acceptance Date

December 27, 2019

Published in Issue

Year 2020 Number: 38

DOI

https://doi.org/10.30794/pausbed.652872

IZ

https://izlik.org/JA52FA72SF

Cite

RIS / Bibtex

APA

Sezer Şanlı, A. (2020). KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 38, 19-38. https://doi.org/10.30794/pausbed.652872

AMA

1.Sezer Şanlı A. KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. PAUSBED. 2020;(38):19-38. doi:10.30794/pausbed.652872

Chicago

Sezer Şanlı, Ayşem. 2020. “KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 38: 19-38. https://doi.org/10.30794/pausbed.652872.

EndNote

Sezer Şanlı A (January 1, 2020) KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 38 19–38.

IEEE

[1]A. Sezer Şanlı, “KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME”, PAUSBED, no. 38, pp. 19–38, Jan. 2020, doi: 10.30794/pausbed.652872.

ISNAD

Sezer Şanlı, Ayşem. “KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 38 (January 1, 2020): 19-38. https://doi.org/10.30794/pausbed.652872.

JAMA

1.Sezer Şanlı A. KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. PAUSBED. 2020;:19–38.

MLA

Sezer Şanlı, Ayşem. “KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 38, Jan. 2020, pp. 19-38, doi:10.30794/pausbed.652872.

Vancouver

1.Ayşem Sezer Şanlı. KURAMDAN EYLEME AKADEMİDEN AKTİF SİYASETE: BEHİCE BORAN’IN AYDIN KİMLİĞİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. PAUSBED. 2020 Jan. 1;(38):19-38. doi:10.30794/pausbed.652872

Cited By

SOĞUK SAVAŞ SÜRECİNDE TÜRK SAĞ DÜŞÜNCESİNDE AYDIN İMGESİ

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.16953/deusosbil.953827