Research Article

Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji

Volume: 9 Number: 2 June 20, 2025
TR EN

Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji

Abstract

Modern devlet düşüncesi, liberal temellerinden yola çıkarak şiddet kullanma tekelinin sadece devlete ait olabileceği ön kabulüne dayanmaktadır. Bu bakış açısı Avrupa merkezci bir yaklaşımı içerisinde barındırsa da modern devletin iddia ettiği mutlak egemenlik düşüncesi, şiddet kullanma tekelinin kesin olarak devlette olması gerekliliği üzerine kurulmuştur. Ancak devletin, güvenlik ve düzeni, her zaman ve her koşulda sadece kendisinin sağladığını ifade etmek oldukça güçtür. Devletin bu temel ihtiyaçları karşılayamaması durumunda vatandaşların güvenlik ve düzen sağlama süreçlerine aktif olarak katıldıkları görülmektedir. Vatandaşların güvenlik ve düzenin sağlanmasına yönelik bu aktif katılımları da vijilantizm (vigilantism) olarak adlandırılmaktadır. Vijilantizmin asıl amacı müesses nizamın devamlılığını sağlamaktır. Aktif vatandaşın kendisini var olan sistemin bir parçası ve temsilcisi olarak görmesi ve hatta bazı durumlarda şiddet kullanması, modern devletin temel özelliklerinden olan şiddet tekelinin de vijilantizm eylemleri aracılığıyla bozulabileceğini göstermektedir. Vijilantizm eylemleri, bazı durumlarda devletten tamamen özerk bir biçimde gerçekleşmekteyken bazı durumlarda da devletin bu eylemlere göz yumması veya bu eylemleri açıktan desteklemesi söz konusudur. Vijilantizmin bu farklı karakteristikleri de ilgili literatürde farklı yönleriyle ele alınmış ve çeşitli tipolojiler sunulmuştur. Bu kapsamdaki tipolojilerden otonom vijilantizm, devlet tolereli vjilantizm ve devlet destekli vijilantizm tipleri bu çalışmada ayrıntılı bir biçimde sorgulanmakta ve yeniden kavramsallaştırılmaktadır. Çalışmada öncelikle vijilantizm kavramı ele alınmakta, bunun sonrasında da ilgili literatürde sıkça başvurulan tipolojiler analiz edilmektedir. Çalışmanın sonunda ise devlet ve vijilanti(ler) [vigilante(s)] arasındaki ilişkileri açıklama potansiyeli olduğu düşünülen bu tipoloji geliştirilmeye çalışılmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma yazarın Hacettepe Üniversitesi Siyaset Bilimi Anabilim Dalında halihazırda yürütmekte olduğu doktora tez çalışmasından türetilmiştir.

References

  1. Abrahams, R. (1998). Vigilant Citizens: Vigilantism and the State. Polity Press.
  2. Bajoria, J. (2019). Violent Cow Protection in India: Vigilante Groups Attack Minorities. Human Rights Watch.
  3. Bateson, R. (2021). The Politics of Vigilantism. Comparative Political Studies, 54(6), 923-955. https://doi.org/10.1177/0010414020957692
  4. Bayrak, E. (2019). Şiddet Tekelinin Tarihsel Gelişimi ve Bugüne Dair Notlar. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 68(1), 57-82. https://doi.org/10.33629/auhfd.553895
  5. Bjørgo, T., & Gjelsvik, I. M. (2019). Sheep in Wolf’s Cloathing?: The Taming of the Soldiers of Odin in Norway. T. Bjørgo & M. Mareš (Ed.), Vigilantism Against Migrants and Minorities İçinde (ss. 257-271). Routledge, Taylor & Francis Group.
  6. Bjørgo, T., & Mareš, M. (2019). Comparative Perspectives on Vigilantism Against Migrants and Minorities. T. Bjørgo & M. Mareš (Ed.), Vigilantism Against Migrants and Minorities İçinde (ss. 305-334). Routledge, Taylor & Francis Group.
  7. Blee, K., & Latif, M. (2019). Ku Klux Klan. T. Bjørgo & M. Mareš, Vigilantism against Migrants and Minorities içinde (1. bs, ss. 31-42). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429485619-2
  8. Burrows, W. E. (1976). Vigilante ! Harcourt Brace Jovanovich.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Political Theory and Political Philosophy

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 18, 2025

Publication Date

June 20, 2025

Submission Date

December 13, 2024

Acceptance Date

February 17, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 2

APA
Tuğcu, B. (2025). Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. Politik Ekonomik Kuram, 9(2), 542-556. https://doi.org/10.30586/pek.1601130
AMA
1.Tuğcu B. Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. Politik Ekonomik Kuram. 2025;9(2):542-556. doi:10.30586/pek.1601130
Chicago
Tuğcu, Bülent. 2025. “Devlet Ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji”. Politik Ekonomik Kuram 9 (2): 542-56. https://doi.org/10.30586/pek.1601130.
EndNote
Tuğcu B (June 1, 2025) Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. Politik Ekonomik Kuram 9 2 542–556.
IEEE
[1]B. Tuğcu, “Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji”, Politik Ekonomik Kuram, vol. 9, no. 2, pp. 542–556, June 2025, doi: 10.30586/pek.1601130.
ISNAD
Tuğcu, Bülent. “Devlet Ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji”. Politik Ekonomik Kuram 9/2 (June 1, 2025): 542-556. https://doi.org/10.30586/pek.1601130.
JAMA
1.Tuğcu B. Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. Politik Ekonomik Kuram. 2025;9:542–556.
MLA
Tuğcu, Bülent. “Devlet Ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji”. Politik Ekonomik Kuram, vol. 9, no. 2, June 2025, pp. 542-56, doi:10.30586/pek.1601130.
Vancouver
1.Bülent Tuğcu. Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. Politik Ekonomik Kuram. 2025 Jun. 1;9(2):542-56. doi:10.30586/pek.1601130

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.