Araştırma Makalesi

Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji

Cilt: 9 Sayı: 2 20 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji

Öz

Modern devlet düşüncesi, liberal temellerinden yola çıkarak şiddet kullanma tekelinin sadece devlete ait olabileceği ön kabulüne dayanmaktadır. Bu bakış açısı Avrupa merkezci bir yaklaşımı içerisinde barındırsa da modern devletin iddia ettiği mutlak egemenlik düşüncesi, şiddet kullanma tekelinin kesin olarak devlette olması gerekliliği üzerine kurulmuştur. Ancak devletin, güvenlik ve düzeni, her zaman ve her koşulda sadece kendisinin sağladığını ifade etmek oldukça güçtür. Devletin bu temel ihtiyaçları karşılayamaması durumunda vatandaşların güvenlik ve düzen sağlama süreçlerine aktif olarak katıldıkları görülmektedir. Vatandaşların güvenlik ve düzenin sağlanmasına yönelik bu aktif katılımları da vijilantizm (vigilantism) olarak adlandırılmaktadır. Vijilantizmin asıl amacı müesses nizamın devamlılığını sağlamaktır. Aktif vatandaşın kendisini var olan sistemin bir parçası ve temsilcisi olarak görmesi ve hatta bazı durumlarda şiddet kullanması, modern devletin temel özelliklerinden olan şiddet tekelinin de vijilantizm eylemleri aracılığıyla bozulabileceğini göstermektedir. Vijilantizm eylemleri, bazı durumlarda devletten tamamen özerk bir biçimde gerçekleşmekteyken bazı durumlarda da devletin bu eylemlere göz yumması veya bu eylemleri açıktan desteklemesi söz konusudur. Vijilantizmin bu farklı karakteristikleri de ilgili literatürde farklı yönleriyle ele alınmış ve çeşitli tipolojiler sunulmuştur. Bu kapsamdaki tipolojilerden otonom vijilantizm, devlet tolereli vjilantizm ve devlet destekli vijilantizm tipleri bu çalışmada ayrıntılı bir biçimde sorgulanmakta ve yeniden kavramsallaştırılmaktadır. Çalışmada öncelikle vijilantizm kavramı ele alınmakta, bunun sonrasında da ilgili literatürde sıkça başvurulan tipolojiler analiz edilmektedir. Çalışmanın sonunda ise devlet ve vijilanti(ler) [vigilante(s)] arasındaki ilişkileri açıklama potansiyeli olduğu düşünülen bu tipoloji geliştirilmeye çalışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma yazarın Hacettepe Üniversitesi Siyaset Bilimi Anabilim Dalında halihazırda yürütmekte olduğu doktora tez çalışmasından türetilmiştir.

Kaynakça

  1. Abrahams, R. (1998). Vigilant Citizens: Vigilantism and the State. Polity Press.
  2. Bajoria, J. (2019). Violent Cow Protection in India: Vigilante Groups Attack Minorities. Human Rights Watch.
  3. Bateson, R. (2021). The Politics of Vigilantism. Comparative Political Studies, 54(6), 923-955. https://doi.org/10.1177/0010414020957692
  4. Bayrak, E. (2019). Şiddet Tekelinin Tarihsel Gelişimi ve Bugüne Dair Notlar. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 68(1), 57-82. https://doi.org/10.33629/auhfd.553895
  5. Bjørgo, T., & Gjelsvik, I. M. (2019). Sheep in Wolf’s Cloathing?: The Taming of the Soldiers of Odin in Norway. T. Bjørgo & M. Mareš (Ed.), Vigilantism Against Migrants and Minorities İçinde (ss. 257-271). Routledge, Taylor & Francis Group.
  6. Bjørgo, T., & Mareš, M. (2019). Comparative Perspectives on Vigilantism Against Migrants and Minorities. T. Bjørgo & M. Mareš (Ed.), Vigilantism Against Migrants and Minorities İçinde (ss. 305-334). Routledge, Taylor & Francis Group.
  7. Blee, K., & Latif, M. (2019). Ku Klux Klan. T. Bjørgo & M. Mareš, Vigilantism against Migrants and Minorities içinde (1. bs, ss. 31-42). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429485619-2
  8. Burrows, W. E. (1976). Vigilante ! Harcourt Brace Jovanovich.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

18 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

13 Aralık 2024

Kabul Tarihi

17 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tuğcu, B. (2025). Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. Politik Ekonomik Kuram, 9(2), 542-556. https://doi.org/10.30586/pek.1601130
AMA
1.Tuğcu B. Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. PEK. 2025;9(2):542-556. doi:10.30586/pek.1601130
Chicago
Tuğcu, Bülent. 2025. “Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji”. Politik Ekonomik Kuram 9 (2): 542-56. https://doi.org/10.30586/pek.1601130.
EndNote
Tuğcu B (01 Haziran 2025) Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. Politik Ekonomik Kuram 9 2 542–556.
IEEE
[1]B. Tuğcu, “Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji”, PEK, c. 9, sy 2, ss. 542–556, Haz. 2025, doi: 10.30586/pek.1601130.
ISNAD
Tuğcu, Bülent. “Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji”. Politik Ekonomik Kuram 9/2 (01 Haziran 2025): 542-556. https://doi.org/10.30586/pek.1601130.
JAMA
1.Tuğcu B. Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. PEK. 2025;9:542–556.
MLA
Tuğcu, Bülent. “Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji”. Politik Ekonomik Kuram, c. 9, sy 2, Haziran 2025, ss. 542-56, doi:10.30586/pek.1601130.
Vancouver
1.Bülent Tuğcu. Devlet ve Vijilantizm İlişkileri Üzerine Bir Tipoloji. PEK. 01 Haziran 2025;9(2):542-56. doi:10.30586/pek.1601130

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.