Research Article

ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ

Volume: 9 Number: 2 June 20, 2025
TR EN

ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ

Abstract

Neoliberal iktisat politikalarının etkisiyle küresel ticaret hacminin artması, enerji ve kentleşme dinamiklerini güçlendirmiş ve bu üç faktör arasındaki etkileşim, küresel kalkınma stratejilerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu çalışma, 1974-2023 döneminde Brezilya, Çin, Hindistan ve Türkiye örnekleri üzerinden enerji tüketimi, kentsel nüfus ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, ADF birim kök testi ile serilerin durağanlık durumu, ARDL sınır testi ile eşbütünleşme ilişkisi, Toda-Yamamoto nedensellik testi ile nedensellik ilişkileri ve parametre tahmin yöntemiyle değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiler çözümlenmiştir. Nedensellik testinde, Brezilya'da GSYİH'nin enerji üzerinde tek yönlü, kentleşme ile GSYİH ve enerji arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu; Hindistan'da GSYİH'nin enerji üzerinde nedensel etkisi olduğu, ancak kentleşme ile bir ilişki bulunmadığı; Çin'de GSYİH'nin hem enerjiye hem de kentleşmeye nedensel etkisi olduğu, ancak enerjinin kentleşme ve GSYİH üzerinde nedensellik ilişkisi oluşturmadığı; Türkiye'de GSYİH ve kentleşmeden enerji doğru tek yönlü, kentleşme ve GSYİH arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Parametre tahmin sonuçları, tüm ülkelerde enerjinin GSYH’ye katkısının kentleşme düzeyinden daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Keywords

References

  1. charya, R. H., & Sadath, A. C. (2019). Energy poverty and economic development: Household-level evidence from India. Energy and Buildings, 183, 785-791. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2018.11.047.
  2. Ahmat, N., Christopher, S., Saputra, J., Sukemi, M. N., & Nawawi, M. N. (2024). The Impact of Energy Consumption, Economic Growth, and Non-Renewable Energy on Carbon Dioxide Emission in Malaysia. International Journal of Energy Economics and Policy, 15(1), 143-152.
  3. Ay, Ş., & Çelik, S. (2024). A cyclical analysis of the relationship between income tax and unemployment: Empirical evidence for Turkey. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(4), 1479-1489.
  4. Bakirtas, T., & Akpolat, A. G. (2018). The relationship between energy consumption, urbanization, and economic growth in new emerging-market countries. Energy, 147, 110-121. https://doi.org/10.1016/j.energy.2018.01.011.
  5. Bakari, S., & El Weriemmi, M. (2024). What drives Tunisian economic growth: urbanization or rural development?. Theoretical & Applied Economics, 31(2).
  6. Bloom, D. E., Canning, D., & Fink, G. (2008). Urbanization and the wealth of nations. Science, 319(5864), 772-775.
  7. Çalışkan, H., & Öztürk, S. (2019). Kentleşme gelişiminin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye örneği. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (17), 677-694.
  8. Çelik, S., Künç, S., & Acar, S. (2020). Elektrik tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisinin analizi: Türkiye üzerine ampirik bir inceleme. Güncel Makroekonomik Sorunlar, Editör; Şebnem Taş, Gazi Kitabevi, Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Econometric and Statistical Methods, Macroeconomics (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 18, 2025

Publication Date

June 20, 2025

Submission Date

December 21, 2024

Acceptance Date

February 22, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 2

APA
Ünlü, A. (2025). ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ. Politik Ekonomik Kuram, 9(2), 571-583. https://doi.org/10.30586/pek.1605051
AMA
1.Ünlü A. ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ. Politik Ekonomik Kuram. 2025;9(2):571-583. doi:10.30586/pek.1605051
Chicago
Ünlü, Atilla. 2025. “ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ”. Politik Ekonomik Kuram 9 (2): 571-83. https://doi.org/10.30586/pek.1605051.
EndNote
Ünlü A (June 1, 2025) ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ. Politik Ekonomik Kuram 9 2 571–583.
IEEE
[1]A. Ünlü, “ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ”, Politik Ekonomik Kuram, vol. 9, no. 2, pp. 571–583, June 2025, doi: 10.30586/pek.1605051.
ISNAD
Ünlü, Atilla. “ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ”. Politik Ekonomik Kuram 9/2 (June 1, 2025): 571-583. https://doi.org/10.30586/pek.1605051.
JAMA
1.Ünlü A. ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ. Politik Ekonomik Kuram. 2025;9:571–583.
MLA
Ünlü, Atilla. “ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ”. Politik Ekonomik Kuram, vol. 9, no. 2, June 2025, pp. 571-83, doi:10.30586/pek.1605051.
Vancouver
1.Atilla Ünlü. ENERJİ TÜKETİMİ, KENTSEL NÜFUS VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BREZİLYA, ÇİN, HİNDİSTAN VE TÜRKİYE ÜZERİNE PARAMETRİK BİR ANALİZ. Politik Ekonomik Kuram. 2025 Jun. 1;9(2):571-83. doi:10.30586/pek.1605051

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.