Research Article

Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama

Volume: 9 Number: 1 March 26, 2025
TR EN

Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama

Abstract

Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde makroekonomik değişkenler ile finansal piyasalar arasındaki ilişkiyi 2003:Q1-2023:Q4 döneminde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, BİST-100 getiri endeksinin belirleyicilerini tespit etmek ve makroekonomik değişkenlerin finansal piyasalara etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada bağımlı değişken olarak BİST-100 getiri endeksi, açıklayıcı değişkenler olarak ise nominal döviz kuru, mevduat faiz oranı, enflasyon oranı, reel GSYH ve Brent petrol fiyatları değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmada genişletilmiş otoregresif dağıtılmış gecikmeler (A-ARDL) eşbütünleşme analizi ve Hacker ve Hatemi-J Bootstrap nedensellik testi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, döviz kuru, enflasyon oranı ve reel GSYH’nin borsa getirileri üzerinde uzun dönemde pozitif etkiler oluşturduğunu, faiz oranlarının ise uzun dönemde negatif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. A-ARDL eşbütünleşme analizi, açıklayıcı değişkenlerin borsa getirileri ile uzun dönemli ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca, Hacker ve Hatemi-J Bootstrap nedensellik testi, döviz kurundan borsa getirisine, enflasyon oranından borsa getirisine ve reel GSYH’den borsa getirisine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, makroekonomik değişkenlerin Türkiye’nin finansal piyasalarındaki belirleyici rolünü ve yatırım kararları üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Sonuçlar, politika yapıcılar için finansal piyasalardaki dalgalanmaları öngörme ve yönetme noktasında önemli bilgiler sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Acikalin, S., Aktas, R., & Unal, S. (2008). Relationships between stock markets and macroeconomic variables: an empirical analysis of the Istanbul Stock Exchange. Investment Management and Financial Innovations, 5(1), 8-16.
  2. Albeni, M., & Demir, Y. (2005). Makro ekonomik göstergelerin mali sektör hisse senedi fiyatlarına etkisi (İMKB uygulamalı). Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 1-18.
  3. Arı, A. (2016). Türkiye’deki ekonomik büyüme ve işsizlik ilişkisinin analizi: yeni bir eşbütünleşme testi. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 57-67.
  4. Asravor, R. K., & Fonu, P. D. D. (2021). Dynamic relation between macroeconomic variable, stock market returns and stock market development in Ghana. International Journal of Finance & Economics, 26(2), 2637-2646.
  5. Barakat, M. R., Elgazzar, S. H., & Hanafy, K. M. (2016). Impact of macroeconomic variables on stock markets: Evidence from emerging markets. International Journal of Economics and Finance, 8(1), 195-207.
  6. Black, B. S., & Gilson, R. J. (1998). Venture Capital and the Structure of Capital Markets: Banks versus Stock Markets. Journal of Financial Economics, 47(3), 243-277. http://dx.doi.org/10.1016/S0304-405X(97)00045-7
  7. Breeden, D. T. (1979). An intertemporal asset pricing model with stochastic consumption and investment opportunities. Journal of Financial Economics, 7(3), 265-296.
  8. Chen, S. S. (2009). Predicting the bear stock market: Macroeconomic variables as leading indicators. Journal of Banking & Finance, 33(2), 211-223.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Macroeconomics (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 24, 2025

Publication Date

March 26, 2025

Submission Date

December 24, 2024

Acceptance Date

February 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 1

APA
Sarı, S., & Çoban, M. N. (2025). Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. Politik Ekonomik Kuram, 9(1), 412-428. https://doi.org/10.30586/pek.1606595
AMA
1.Sarı S, Çoban MN. Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. Politik Ekonomik Kuram. 2025;9(1):412-428. doi:10.30586/pek.1606595
Chicago
Sarı, Sacit, and Mustafa Necati Çoban. 2025. “Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama”. Politik Ekonomik Kuram 9 (1): 412-28. https://doi.org/10.30586/pek.1606595.
EndNote
Sarı S, Çoban MN (March 1, 2025) Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. Politik Ekonomik Kuram 9 1 412–428.
IEEE
[1]S. Sarı and M. N. Çoban, “Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama”, Politik Ekonomik Kuram, vol. 9, no. 1, pp. 412–428, Mar. 2025, doi: 10.30586/pek.1606595.
ISNAD
Sarı, Sacit - Çoban, Mustafa Necati. “Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama”. Politik Ekonomik Kuram 9/1 (March 1, 2025): 412-428. https://doi.org/10.30586/pek.1606595.
JAMA
1.Sarı S, Çoban MN. Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. Politik Ekonomik Kuram. 2025;9:412–428.
MLA
Sarı, Sacit, and Mustafa Necati Çoban. “Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama”. Politik Ekonomik Kuram, vol. 9, no. 1, Mar. 2025, pp. 412-28, doi:10.30586/pek.1606595.
Vancouver
1.Sacit Sarı, Mustafa Necati Çoban. Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. Politik Ekonomik Kuram. 2025 Mar. 1;9(1):412-28. doi:10.30586/pek.1606595

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.