TR
EN
Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama
Öz
Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde makroekonomik değişkenler ile finansal piyasalar arasındaki ilişkiyi 2003:Q1-2023:Q4 döneminde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, BİST-100 getiri endeksinin belirleyicilerini tespit etmek ve makroekonomik değişkenlerin finansal piyasalara etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada bağımlı değişken olarak BİST-100 getiri endeksi, açıklayıcı değişkenler olarak ise nominal döviz kuru, mevduat faiz oranı, enflasyon oranı, reel GSYH ve Brent petrol fiyatları değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmada genişletilmiş otoregresif dağıtılmış gecikmeler (A-ARDL) eşbütünleşme analizi ve Hacker ve Hatemi-J Bootstrap nedensellik testi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, döviz kuru, enflasyon oranı ve reel GSYH’nin borsa getirileri üzerinde uzun dönemde pozitif etkiler oluşturduğunu, faiz oranlarının ise uzun dönemde negatif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. A-ARDL eşbütünleşme analizi, açıklayıcı değişkenlerin borsa getirileri ile uzun dönemli ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca, Hacker ve Hatemi-J Bootstrap nedensellik testi, döviz kurundan borsa getirisine, enflasyon oranından borsa getirisine ve reel GSYH’den borsa getirisine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, makroekonomik değişkenlerin Türkiye’nin finansal piyasalarındaki belirleyici rolünü ve yatırım kararları üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Sonuçlar, politika yapıcılar için finansal piyasalardaki dalgalanmaları öngörme ve yönetme noktasında önemli bilgiler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acikalin, S., Aktas, R., & Unal, S. (2008). Relationships between stock markets and macroeconomic variables: an empirical analysis of the Istanbul Stock Exchange. Investment Management and Financial Innovations, 5(1), 8-16.
- Albeni, M., & Demir, Y. (2005). Makro ekonomik göstergelerin mali sektör hisse senedi fiyatlarına etkisi (İMKB uygulamalı). Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 1-18.
- Arı, A. (2016). Türkiye’deki ekonomik büyüme ve işsizlik ilişkisinin analizi: yeni bir eşbütünleşme testi. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 57-67.
- Asravor, R. K., & Fonu, P. D. D. (2021). Dynamic relation between macroeconomic variable, stock market returns and stock market development in Ghana. International Journal of Finance & Economics, 26(2), 2637-2646.
- Barakat, M. R., Elgazzar, S. H., & Hanafy, K. M. (2016). Impact of macroeconomic variables on stock markets: Evidence from emerging markets. International Journal of Economics and Finance, 8(1), 195-207.
- Black, B. S., & Gilson, R. J. (1998). Venture Capital and the Structure of Capital Markets: Banks versus Stock Markets. Journal of Financial Economics, 47(3), 243-277. http://dx.doi.org/10.1016/S0304-405X(97)00045-7
- Breeden, D. T. (1979). An intertemporal asset pricing model with stochastic consumption and investment opportunities. Journal of Financial Economics, 7(3), 265-296.
- Chen, S. S. (2009). Predicting the bear stock market: Macroeconomic variables as leading indicators. Journal of Banking & Finance, 33(2), 211-223.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Makro İktisat (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
24 Mart 2025
Yayımlanma Tarihi
26 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
24 Aralık 2024
Kabul Tarihi
12 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Sarı, S., & Çoban, M. N. (2025). Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. Politik Ekonomik Kuram, 9(1), 412-428. https://doi.org/10.30586/pek.1606595
AMA
1.Sarı S, Çoban MN. Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. PEK. 2025;9(1):412-428. doi:10.30586/pek.1606595
Chicago
Sarı, Sacit, ve Mustafa Necati Çoban. 2025. “Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama”. Politik Ekonomik Kuram 9 (1): 412-28. https://doi.org/10.30586/pek.1606595.
EndNote
Sarı S, Çoban MN (01 Mart 2025) Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. Politik Ekonomik Kuram 9 1 412–428.
IEEE
[1]S. Sarı ve M. N. Çoban, “Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama”, PEK, c. 9, sy 1, ss. 412–428, Mar. 2025, doi: 10.30586/pek.1606595.
ISNAD
Sarı, Sacit - Çoban, Mustafa Necati. “Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama”. Politik Ekonomik Kuram 9/1 (01 Mart 2025): 412-428. https://doi.org/10.30586/pek.1606595.
JAMA
1.Sarı S, Çoban MN. Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. PEK. 2025;9:412–428.
MLA
Sarı, Sacit, ve Mustafa Necati Çoban. “Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama”. Politik Ekonomik Kuram, c. 9, sy 1, Mart 2025, ss. 412-28, doi:10.30586/pek.1606595.
Vancouver
1.Sacit Sarı, Mustafa Necati Çoban. Makroekonomik Değişkenlerin Finansal Piyasalar Üzerindeki Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Bir Uygulama. PEK. 01 Mart 2025;9(1):412-28. doi:10.30586/pek.1606595