EN
TR
Savant Sendromu: Klinik ve Nöropsikolojik Özellikleri
Abstract
Savant sendromu, ağır düzeyde gelişimsel ya da zihinsel yetersizliklerin yanında çoğu insanda bulunmayan sıra dışı zihinsel becerileri olan kişileri tanımlamaktadır. Kişinin genel zeka düzeyi ortalamanın altında olmasına karşın bir ya da birden fazla alanda aşırı düzeyde bilgi sahibidir. Savant sendromu olgularının yaklaşık yarısının otistik bozukluğa bağlı, kalan yarısının da diğer tip gelişimsel bozukluklar, zeka geriliği veya merkezi sinir sistemi hastalıkları ya da yaralanmalarına bağlı olduğu kabul edilmektedir. Erkeklerde kızlara oranla altı kat daha sık görülür. Savant becerileri genellikle beş genel kategori ile sınırlıdır. Bunlar müzik becerileri, sanat becerileri; takvim hesaplama becerisi; matematik becerisi ve mekanik ya da mekansal becerilerdir. Savant olguları parçalı becerileri olan savantlar, yetenekli savantlar ve olağanüstü savantlar olarak üçe ayrılabilir. Savant sendromunda saptanan özgül becerilere hemen her zaman olağanüstü bir bellek eşlik eder. Savant sendromu konjenital ya da edinsel olabilir. Birçok savant becerisi doğumda var olan bazı gelişimsel güçlüklerin üzerine eklenerek çocuklukta ortaya çıkmaktadır. Edinsel savant becerileri sağlıklı gelişim gösteren bireylerde bebeklik, çocukluk ya da erişkinlikte geçirilen kafa travması ya da merkezi sinir sistemi travması sonrası gelişebilir. Savant becerilerinin zaman içinde kaybolması kural olmaktan ziyade istisnadır. Savantların becerileri sadece ezber belleğine dayanmamaktadır. Oldukça organize, alana özgü bilginin temsil edilme ve düzenleme becerisinin gelişmiş olduğu bilinmektedir. Savant sendromundaki nöropsikolojik profili açıklamak için birçok teorik model ortaya konmuştur. Savant olgularına olan ilgi 18. yüzyılda başlamış olmasına karşın halen ilk tanımlandığı dönemdeki gibi gizemini korumaktadır. Savant'a özgü yeteneklerin varlığı ve doğası ile ilgili birçok soru halen yanıtsız olduğundan bu konu ile ilgili araştırmalar artarak devam edecek gibi gözükmektedir.
Keywords
References
- Treffert DA. The savant syndrome: an extraordinary condition. A synopsis: past, present, future. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci 2009; 364(1522):1351-1357.
- Down J. On Some of The Mental Affections of Childhood and Youth. London, Churc- hill, 1887.
- Charness N, Clifton J, MacDonald L. Case study of a musical ‘mono-savant’: A cognitive psychological focus. In The Exceptional Brain: Neuropsychology of Talent and Special Abilities (Eds LK Obler, D Fein): 277-293. New York, Guilford, 1988.
- Treffert D. Extraordinary People: Understanding ‘Idiot Savants’. New York, Harper and Row, 1989.
- Heaton P, Wallace GL. Annotation: the savant syndrome. J Child Psychol Psychiatry 2004; 45:899-911.
- Hill AL. Idiot savants: Rate of incidence. Percept Mot Skills 1977; 44:161–162.
- Rimland, B. Savant capabilities of autistic children and their cognitive implications. In Cognitive Defects in the Development of Mental Illness (Ed G Serban): 43-65. New York, Brunner-Mazel, 1978.
- Hermelin B. Bright Splinters of the Mind: A Personal Story of Research with Autistic Savants. London, Kingsley, 2001.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
June 1, 2010
Submission Date
November 6, 2014
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2010 Volume: 2 Number: 2
APA
Durukan, İ., & Türkbay, T. (2010). Savant Sendromu: Klinik ve Nöropsikolojik Özellikleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2(2), 237-253. https://izlik.org/JA83ZB27EK
AMA
1.Durukan İ, Türkbay T. Savant Sendromu: Klinik ve Nöropsikolojik Özellikleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2010;2(2):237-253. https://izlik.org/JA83ZB27EK
Chicago
Durukan, İbrahim, and Tümer Türkbay. 2010. “Savant Sendromu: Klinik Ve Nöropsikolojik Özellikleri”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2 (2): 237-53. https://izlik.org/JA83ZB27EK.
EndNote
Durukan İ, Türkbay T (June 1, 2010) Savant Sendromu: Klinik ve Nöropsikolojik Özellikleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2 2 237–253.
IEEE
[1]İ. Durukan and T. Türkbay, “Savant Sendromu: Klinik ve Nöropsikolojik Özellikleri”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry, vol. 2, no. 2, pp. 237–253, June 2010, [Online]. Available: https://izlik.org/JA83ZB27EK
ISNAD
Durukan, İbrahim - Türkbay, Tümer. “Savant Sendromu: Klinik Ve Nöropsikolojik Özellikleri”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2/2 (June 1, 2010): 237-253. https://izlik.org/JA83ZB27EK.
JAMA
1.Durukan İ, Türkbay T. Savant Sendromu: Klinik ve Nöropsikolojik Özellikleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2010;2:237–253.
MLA
Durukan, İbrahim, and Tümer Türkbay. “Savant Sendromu: Klinik Ve Nöropsikolojik Özellikleri”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, vol. 2, no. 2, June 2010, pp. 237-53, https://izlik.org/JA83ZB27EK.
Vancouver
1.İbrahim Durukan, Tümer Türkbay. Savant Sendromu: Klinik ve Nöropsikolojik Özellikleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry [Internet]. 2010 Jun. 1;2(2):237-53. Available from: https://izlik.org/JA83ZB27EK
