Review

Lityuma Bağlı Yan Etkiler ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir mi?

Volume: 11 Number: 2 June 30, 2019
EN TR

Lityuma Bağlı Yan Etkiler ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir mi?

Abstract

Lityum Avustralyalı psikiyatri hekimi John Cade ve İsviçreli Baastrup ve Schou’nun öncü çalışmalarla bipolar bozukluk tedavisine kazandırdığı bir duygudurum dengeleyicidir. Güncel tedavi kılavuzlarında akut mani, depresyon ve remisyon dönemlerinde idame tedaviler için hala altın standart tedavi olarak değerlendirilmektedir. Birçok sitoprotektif ve nörotrofik etkisinin yanı sıra lityum nadiren nörotoksisiteye de neden olabilmektedir. Nörotoksisite doz bağımlı ve dozdan bağımsız biçimde görülebilmektedir. Mekanizması tam olarak anlaşılamamıştır. Olası mekanizmalardan biri lityumun tau kaskadını inhibe etmesiyle beyinde bulunan demirin beyin hücrelerinden çıkışının zorlaşmasına neden olarak demir birikimine neden olmasıdır. Demir birikimi hidroksil radikali üretiminin artmasına neden olur ve sonuçta oksidatif nörotoksisite ortaya çıkarabilir. Ancak demir birikimine karşı düzeneklerinde dikkate alınması gerekir.  Bu gözden geçirme yazısında lityuma bağlı kardiyak ve metabolik yan etkiler ile birlikte lityum nörotoksisitesinin klinik özellikleri, biyokimyasal düzenekleri ve demir birikimi ile ilişkisi incelenmiştir.

Keywords

References

  1. Agerbo E, Nordentoft M, Mortensen PB (2002) Familial, psychiatric, and socioeconomic risk factors for suicide in young people: nested case-control study. BMJ, 325:74-77.
  2. Aguilar EJ, García-Martí G, Martí-Bonmatí L, Lull JJ, Moratal D, Escartí MJ et al. (2008) Left orbitofrontal and superior temporal gyrus structural changes associated to suicidal behavior in patients with schizophrenia. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry, 32:1673–1676.
  3. Ahearn EP, Jamison KR, Steffens DC, Cassidy F, Provenzale JM, Lehman A et al. (2001) MRI correlates of suicide attempt history in unipolar depression. Biol Psychiatry, 50:266–270.
  4. Allard P, Norlén M (2001) Caudate nucleus dopamine D(2) receptors in depressed suicide victims. Neuropsychobiology, 44:70-73.
  5. Amen DG, Prunella JR, Fallon JH, Amen B, Hanks C (2009) A comparative analysis of completed suicide using high resolution brain SPECT imaging. J Neuropsychiatry Clin Neurosci, 21:430-439.
  6. Arango V, Underwood MD, Boldrini M, Tamir H, Kassir SA, Hsiung S et al. (2001) Serotonin 1A receptors, serotonin transporter binding and serotonin transporter mRNA expression in the brainstem of depressed suicide victims. Neuropsychopharmacology, 25:892-903.
  7. Arango V, Underwood MD, Mann JJ (1996) Fewer pigmented locus coeruleus neurons in suicide victims: preliminary results. Biol Psychiatry, 39:112-120.
  8. Arora RC, Meltzer HY (1989) Serotonergic measures in the brains of suicide victims: 5-HT2 binding sites in the frontal cortex of suicide victims and control subjects. Am J Psychiatry, 146:730-736.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Authors

İlkay Keleş Altun *
TRABZON KANUNİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ, PSİKİYATRİ
0000-0002-4005-6127
Türkiye

Neslihan Kılıç This is me
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI
0000-0003-2083-6625
Türkiye

Emrah Yıldızoğlu This is me
ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI
0000-0002-6978-2261
Türkiye

Murat İlhan Atagün
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye
0000-0002-8514-0576
Türkiye

Publication Date

June 30, 2019

Submission Date

January 26, 2018

Acceptance Date

June 9, 2018

Published in Issue

Year 2019 Volume: 11 Number: 2

APA
Keleş Altun, İ., Kılıç, N., Yıldızoğlu, E., & Atagün, M. İ. (2019). Lityuma Bağlı Yan Etkiler ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir mi? Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 11(2), 141-153. https://doi.org/10.18863/pgy.384067
AMA
1.Keleş Altun İ, Kılıç N, Yıldızoğlu E, Atagün Mİ. Lityuma Bağlı Yan Etkiler ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir mi? Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2019;11(2):141-153. doi:10.18863/pgy.384067
Chicago
Keleş Altun, İlkay, Neslihan Kılıç, Emrah Yıldızoğlu, and Murat İlhan Atagün. 2019. “Lityuma Bağlı Yan Etkiler Ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir Mi?”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 11 (2): 141-53. https://doi.org/10.18863/pgy.384067.
EndNote
Keleş Altun İ, Kılıç N, Yıldızoğlu E, Atagün Mİ (June 1, 2019) Lityuma Bağlı Yan Etkiler ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir mi? Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 11 2 141–153.
IEEE
[1]İ. Keleş Altun, N. Kılıç, E. Yıldızoğlu, and M. İ. Atagün, “Lityuma Bağlı Yan Etkiler ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir mi?”, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry, vol. 11, no. 2, pp. 141–153, June 2019, doi: 10.18863/pgy.384067.
ISNAD
Keleş Altun, İlkay - Kılıç, Neslihan - Yıldızoğlu, Emrah - Atagün, Murat İlhan. “Lityuma Bağlı Yan Etkiler Ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir Mi?”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 11/2 (June 1, 2019): 141-153. https://doi.org/10.18863/pgy.384067.
JAMA
1.Keleş Altun İ, Kılıç N, Yıldızoğlu E, Atagün Mİ. Lityuma Bağlı Yan Etkiler ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir mi? Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2019;11:141–153.
MLA
Keleş Altun, İlkay, et al. “Lityuma Bağlı Yan Etkiler Ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir Mi?”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, vol. 11, no. 2, June 2019, pp. 141-53, doi:10.18863/pgy.384067.
Vancouver
1.İlkay Keleş Altun, Neslihan Kılıç, Emrah Yıldızoğlu, Murat İlhan Atagün. Lityuma Bağlı Yan Etkiler ve Nörotoksisite: Lityum Nörotoksisitesi Demir Birikimiyle İlgili Olabilir mi? Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry. 2019 Jun. 1;11(2):141-53. doi:10.18863/pgy.384067
 
Creative Commons License
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.