Sosyal Kötücül Kişilikler: Karanlık Üçlü
Öz
Kişiliğin olumsuz ve günlük hayatın içinde istenmeyen şekillerde karşılaşılan karanlık tarafları narsisizm, psikopati ve Makyevelizmden oluşan “Karanlık üçlü” terimi ile tanımlanmaktadır. Subklinik narsisizm; yüksek statü düşkünlüğü, lider olma arzusu, kendi niteliklerini abartma ve diğerlerini küçümseme gibi olumsuz özelliklerle tanımlanmaktadır. Makyevelizmde, kişinin kendi olumsuz özelliklerini gizleyerek diğer insanları manipüle etmesi ve amacına ulaşması için etik dışı davranışlar öndedir. Psikopati ise yüksek dürtüsellik ile empati yoksunluğu, duygusuz olma eğilimi, insan ilişkilerine önem vermeme ve vicdan azabı duymama gibi olumsuz subklinik bir kişilik özelliğidir. Araştırmalar, kavramsal olarak farklı fakat ampirik olarak örtüşen bu kişilik değişkenlerinin kişinin yaşamının farklı alanlarında etkisi olduğunu göstermektedir. Makalenin amacı, karanlık üçlünün etki alanlarının ele alındığı literatürü güncellemek ve değerlendirmektir. Ayrıca, karanlık üçlüyü ölçmeyi hedefleyen ve Türkçeye uyarlanan ölçeklerin gözden geçirilmesinin ileride yapılacak çalışmalar açısından faydalı olabileceği düşünülmüştür. Öncelikle karanlık üçlüyü oluşturan kişilik yapıları, etki alanları ve karanlık üçlü için geliştirilen psikolojik ölçme araçları üzerinde durulmuştur.
Anahtar Kelimeler
References
- Referans1 Arvan M (2013) A lot more bad news for conservatives, and a little bit of bad news for liberals? Moral judgments and the dark triad personality traits: A follow-up study. Neuroethics, 6(1): 51-64.
- Referans2 Austin EJ, Farrelly D, Black C, Moore H (2007) Emotional intelligence, Machiavellianism and emotional manipulation: Does EI have a dark side?. Personality and individual differences, 43(1):179-189.
- Referans3 Babiak P, Hare RD (2006) Snakes in suits: When psychopaths go to work. New York, NY, US: HarperCollins.Back MD, Schmukle SC, Egloff B (2010) Why are narcissists so charming at first sight? Decoding the narcissism–popularity link at zero acquaintance. J Pers Soc Psychol, 98(1): 132-145.
- Referans4 Board BJ, Fritzon K (2005) Disordered personalities at work. Psychol Crime Law, 11(1):17-32.
- Referans5 Botwin MD, Buss DM, Shackelford TK (1997) Personality and mate preferences: Five factors in mate selection and marital satisfaction. J Pers, 65(1):107-136.
- Referans6 Bradlee PM, Emmons RA (1992) Locating narcissism within the interpersonal circumplex and the five-factor model. Pers Individ Dif, 13(7):821-830.Brunell AB, Gentry WA, Campbell WK, Hoffman BJ, Kuhnert KW, DeMarree KG (2008) Leader emergence: The case of the narcissistic leader. Pers Soc Psychol Bull, 34(12):1663-1676.
- Referans7 Burger JM (2006) Personality (Çeviri İD Erguvan -Sarıoğlu). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
- Referans8 Bushman BJ, Baumeister RF (1998) Threatened egotism, narcissism, self-esteem, and direct and displaced aggression: Does self-love or self-hate lead to violence?. J Pers Soc Psychol, 75(1): 219-229.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Applied and Developmental Psychology
Journal Section
Review
Authors
Zeynep Set
*
Türkiye
Publication Date
September 30, 2020
Submission Date
October 6, 2019
Acceptance Date
November 25, 2019
Published in Issue
Year 1970 Volume: 12 Number: 3
Cited By
Karanlık Üçlü’nün İnsan Cinselliği Üzerine Etkileri
Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry
https://doi.org/10.18863/pgy.880894wThe tangled webs they weave: A scoping review of deception detection and production in relation to Dark Triad traits
Acta Psychologica
https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2022.103574KARANLIK ÜÇLÜ KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞINA ETKİSİ
Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute
https://doi.org/10.30794/pausbed.1171780Disengagement from Moral Disengagement: A Review of Individual Differences and Interventions Programs
Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry
https://doi.org/10.18863/pgy.1223370Sağlık Çalışanlarında Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri: Bir Devlet Hastanesi Örneği
Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.53493/avrasyasbd.1455384
