Derleme

Sosyal Kötücül Kişilikler: Karanlık Üçlü

Cilt: 12 Sayı: 3 30 Eylül 2020
PDF İndir
TR EN

Sosyal Kötücül Kişilikler: Karanlık Üçlü

Öz

Kişiliğin olumsuz ve günlük hayatın içinde istenmeyen şekillerde karşılaşılan karanlık tarafları narsisizm, psikopati ve Makyevelizmden oluşan “Karanlık üçlü” terimi ile tanımlanmaktadır. Subklinik narsisizm; yüksek statü düşkünlüğü, lider olma arzusu, kendi niteliklerini abartma ve diğerlerini küçümseme gibi olumsuz özelliklerle tanımlanmaktadır. Makyevelizmde, kişinin kendi olumsuz özelliklerini gizleyerek diğer insanları manipüle etmesi ve amacına ulaşması için etik dışı davranışlar öndedir. Psikopati ise yüksek dürtüsellik ile empati yoksunluğu, duygusuz olma eğilimi, insan ilişkilerine önem vermeme ve vicdan azabı duymama gibi olumsuz subklinik bir kişilik özelliğidir. Araştırmalar, kavramsal olarak farklı fakat ampirik olarak örtüşen bu kişilik değişkenlerinin kişinin yaşamının farklı alanlarında etkisi olduğunu göstermektedir. Makalenin amacı, karanlık üçlünün etki alanlarının ele alındığı literatürü güncellemek ve değerlendirmektir. Ayrıca, karanlık üçlüyü ölçmeyi hedefleyen ve Türkçeye uyarlanan ölçeklerin gözden geçirilmesinin ileride yapılacak çalışmalar açısından faydalı olabileceği düşünülmüştür. Öncelikle karanlık üçlüyü oluşturan kişilik yapıları, etki alanları ve karanlık üçlü için geliştirilen psikolojik ölçme araçları üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Referans1 Arvan M (2013) A lot more bad news for conservatives, and a little bit of bad news for liberals? Moral judgments and the dark triad personality traits: A follow-up study. Neuroethics, 6(1): 51-64.
  2. Referans2 Austin EJ, Farrelly D, Black C, Moore H (2007) Emotional intelligence, Machiavellianism and emotional manipulation: Does EI have a dark side?. Personality and individual differences, 43(1):179-189.
  3. Referans3 Babiak P, Hare RD (2006) Snakes in suits: When psychopaths go to work. New York, NY, US: HarperCollins.Back MD, Schmukle SC, Egloff B (2010) Why are narcissists so charming at first sight? Decoding the narcissism–popularity link at zero acquaintance. J Pers Soc Psychol, 98(1): 132-145.
  4. Referans4 Board BJ, Fritzon K (2005) Disordered personalities at work. Psychol Crime Law, 11(1):17-32.
  5. Referans5 Botwin MD, Buss DM, Shackelford TK (1997) Personality and mate preferences: Five factors in mate selection and marital satisfaction. J Pers, 65(1):107-136.
  6. Referans6 Bradlee PM, Emmons RA (1992) Locating narcissism within the interpersonal circumplex and the five-factor model. Pers Individ Dif, 13(7):821-830.Brunell AB, Gentry WA, Campbell WK, Hoffman BJ, Kuhnert KW, DeMarree KG (2008) Leader emergence: The case of the narcissistic leader. Pers Soc Psychol Bull, 34(12):1663-1676.
  7. Referans7 Burger JM (2006) Personality (Çeviri İD Erguvan -Sarıoğlu). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
  8. Referans8 Bushman BJ, Baumeister RF (1998) Threatened egotism, narcissism, self-esteem, and direct and displaced aggression: Does self-love or self-hate lead to violence?. J Pers Soc Psychol, 75(1): 219-229.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı ve Gelişimsel Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

6 Ekim 2019

Kabul Tarihi

25 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

JAMA
1.Set Z. Sosyal Kötücül Kişilikler: Karanlık Üçlü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2020;12:318–329.

Cited By

Creative Commons Lisansı
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.